Farobiy, Ibn Sino va Kaykovus musiqiy qarashlari

Slayd 1

Musiqashunos olimlar Farobiy, Ibn Sino va Kaykovus.

Slayd 2

Reja:
Abu Nasr Farobiy musiqiy qarashlari
Ibn Sino musiqiy ilmi
Ibn zayla va Kaykovusning musiqiy qarashlari

Slayd 3

Abu Nasr al-Farobiy
Sharq Uyg’onish davrining «Ikkinchi muallimi» va musiqa nazariyasining asoschisi.

Slayd 4

Farobiy hayoti va ijodiy yo’LI
Ilmiy salohiyat
Abu Nasr al-Farobiy (873-950) musiqa nazariyasi, falsafa va matematika fanlariga beqiyos hissa qo’shgan. U musiqani ham fan, ham san’at sifatida tadqiq etgan.
Uning qarashlariga ko’ra, musiqa inson ruhini poklaydi va uning intellektual salohiyatini oshiradi.

Slayd 5

“Kitob al-musiqa al-kabir» asari
Asar mohiyati: Musiqa naza riyasiga oid Sha rqdagi eng mukammal va yirik asa rdir.
Ovozlar nazariyasi: Musiqiy tovush larning kelib chiqishi va ularning fizik xususiyatla ri tushuntirilgan.
Ritm va Ohang: «lyqo» (ritm) va turli ohanglar tizimi chuqur tahlil etilgan.
Matematik tahlil: Musiqiy intervallarning matematik nisbatlari aniq ko’rsatilgan.

Slayd 6

Farobiy va cholg’u asboblari
Ushbu torli cholg’u ixtirosi va takomili bevosita Farobiy nomi bilan bog’lanadi.
Farobiy Udasbobining tuzilishini ilmiy asoslab, unga beshinchi tor qo’sh ishni taklif etgan.
G’ijjak
Kamon choIg’uIarning ilk namunalari Farobiy asarlarida batafsil tavsiflangan.

Slayd 7

AbuAli ibn Sino
Musiqani tibbiyot va psixologiya bilan bog’lagan daho olim.

Slayd 8

Ibn Sinoning musiqa haqidagi ta’limoti
Musiqa – Shifo
Ibn Sino musiqani inson tanasi va ruhiyati o’rtasidagi muvozanatni tiklovchi vosita deb bilgan. Uning «Shifo kitobi»da musiqa ilmi muhim o’rin tutadi.
Nazariy qarashlar
Olim tovush larning fizikasi va ularning inson eshitish a’zoIariga ta’sirini o’rgangan. U musiqiy intervalla rni matematik nuqtai nazardan tahlil qilgan.

Slayd 9

Xafaga rchilik
Baland va xushovoz kuylar
Kayfiyatning ko’ta rilishi
Hayajon / G’azab
Past va sokin ohanglar
Asab tizimining tinchlanishi
Uyqusizlik
Ritmik va muloyim kuyla r
Chuqur va osoyishta uyqu
Charchoq
O’rtacha templi asarlar
Quvvatning tiklanishi
Musiqa va Ruhiyat muvozanati

Slayd 10

Ibn Sino asarlarida fanlar ulushi
Tibbiyot va Biolog iya (45%)
Falsafa va Mantiq (30%)
Musiqa va Matematika (15%)
Boshqa fan la r (1O%)
Musiqa Ibn Sino tizimida matematik fanlarning ajralmas qismi hisoblangan.

Slayd 11

Unsurulmaoniy Kaykovus
«Qobusnoma» – musiqa odobi va madaniyati haqidagi nodir o’gitlar manbai.

Slayd 12

Musiqa va Axloq
«Qobusnoma» mohiyati
Kaykovus o’zining mashhur «Qobusnoma» asarining 36-bobini bevosita xonanda va sozandalar odobiga bag’ishlagan.
Unda musiqachining jamiyatdagi o’rni, kiyinish madaniyati va tinglovchiga bo’Igan hurmati bayon etilgan.
Bilim olish haqida.
Hunar va turli kasb egalari haqida.
Turmush va xulq-odob qoidalari haqida.
Jismoniy etuklik haqida

Slayd 13

Kaykovus «Qobusnoma» asarinining oxirida farzandiga aytgan dil so’zlari
«Ey farzand, bilgilki, men shu qirq t o’rt bobda har xil ishlar to’grisida so’z dedim va har bob haqidagi masallar yuzasidan pand-nasihat qldim. Ammo aqllilik bobini zo’rlik bilan ayta olmasman. Aqlni kishiga zo’urlik bilan o’rgatib bo’lmas.Bilgilki, aql ikki xildur: biri tug’ma aqldur, uni azaliy derlar, ikkinchisikasbiy aql, buni muktasib derlar, kasbiy aqlga donish ham derlar. Bas, agar azaliy aql bo’lmasa, men va sen hech iloj qila olmasmiz.
Sen muktasib aqlni pesha qilmoqda kamchil qilmagil, qurbing yetgonicha o’rgangin, Aqllilar toifasidan bo’lmasang ham, donishlar toifasidan san, ikkisidan biriga ega bo’lmog’ing yaxshidur, nedinkim, debdurlar, agar ota bo’lmasa, onadan yaxshi kishi yo’qdir.
Agar oqil bo’lmoq tilasang, hikmat o’rgangil, aql hikmat bila kamolga yetar.
Donishdin: «Oqilning quvvati nimada?» – deb so’rabdurlar.
Donishmand: «barcha kishining kuchi ovqatdadur, aqlning kuchi esa hikmatdadur», – deya javob bermishdur.

Slayd 14

Ta’lim Texnologiyalari
Musiqashunos olimlar merosini o’rganishda zamonaviy pedagogik metodlar.

Slayd 15

Interaktiv metodlar
Klaster metodi
Olimla rning asarlarini va ularning yo’naIishlarini tizimlashtirish uchun qo’IIaniIadi.
Fsmu texnologiyasi
Fikr, Sa ba b, Misol va Umumlashtirish orqali tala bala r o’z qa rash la rini isbotlaydilar.
Venn diagrammasi
Farobiy va Ibn Sino musiqa nazariyasidagi o’xshash lik va farqlarni aniqlashda samarali.

Slayd 16

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 17

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda