Bizning kompaniyamiz ko’p fasllarni boshdan kechirdi, bu erda biz o’zgarishlarni boshqarishimiz kerak edi. Kompaniyamizdagi deyarli har bir kishi yangi xo’jayinga ega bo’lishi yoki yangi xo’jayin bo’lishi uchun biz tashkilot jadvalimizni o’zgartirishga majbur bo’ldik. Bir necha marta biz yangi binoga ko’chib o’tishga yoki yangi dasturiy vositalarni joriy qilishga majbur bo’ldik. Va o’zgarishlar har doim biz o’z ishimizni eng yuqori darajada bajarishga harakat qilayotganimizda sodir bo’ladi. Odamlar charchashadi va stressga duch kelishadi. Ushbu tushkunlik tuyg’ularini engillashtirish uchun biz marosimlardan foydalanamiz.
Biz chindan ham bir-birimizni hurmat qilamiz va zavqlanamiz, lekino’zgarish og’rig’ibu tuyg’u bilan bog’lanishimizni qiyinlashtiradi. Uni qayta tiklash uchun biz alohida ish qilishimiz kerak. Shunday qilib, ekstremal o’zgarishlar davrida biz kichik guruhlarda uchrashish va qanday qilib eng yaxshi, kuchli va birdamlik bilan oldinga siljishimiz haqida gaplashish uchun vaqt ajratdik.
O’zgarishlarning ma’lum bir mavsumida, juma kuni tushdan keyin hamma ofisdagi keng va ochiq maydonga yig’ilishdi. O’rindiqlar yarim doira shaklida joylashtirilgan va har bir o’rindiq oldida katta baraban turardi. Keyingi ikki soat ichida barchamiz (100 dan ortiq xodimlar) barabanlarimizni birinchi sinf musiqa sinfidagi kabi tartibsiz tarzda chaldik, keyin esa musiqa murabbiyi yordamida bir ovozdan.
Ba’zi odamlar buni umumiy maqsad yo’lida birlashgan hamkasblari bilan bog’lanish imkoniyati sifatida ko’rdilar – bu birgalikda qo’shiq aytadigan, qarsak chaladigan va hatto to’lqinni bajaradigan sport jamoalari muxlislaridan farqli o’laroq. Boshqalar o’zlarining noroziliklarini ijtimoiy jihatdan maqbul tarzda barabanlarini baland ovozda urish orqali chiqarib yuborishdi. Boshqalar esa, uzoq hafta (va uzoq safar) oxirida shunchaki bema’nilik qilib, bo’shashish imkoniyatidan foydalanishdi. Bu tajribalarning barchasi mamnuniyat bilan qabul qilindi. Muhimi, biz ularni birga boshdan kechirganimiz edi.
Bu marosim edi.
Odamlar uzoq vaqtdan beri marosimlardan – bar mitsvah, suvga cho’mish, to’ylar, inauguratsiyalar, quinceañeras – o’zgarishlar va burilish nuqtalarini belgilash uchun bir joydan ikkinchisiga ko’chib o’tishlari uchun foydalanganlar. Hatto ular shaxsning o’zgarishini anglatsa ham, ular ushbu daqiqalarni nishonlayotgan guruhlarning aloqalari, qadriyatlari va qarashlarini mustahkamlaydigan umumiy tajribalardir.
Tashkilotlar ham yangi boshlanishlarni kutish, tugash chegaralarini belgilash va har kimga o’zgarishlarni boshqarishda yordam berish uchun marosimlarga tayanadi. Xovard Shults 2008 yilda kompaniyaga bosh direktor sifatida qaytib kelganida Starbucks uchun o’zining yangi qarashlarini qanday boshlaganini eslaysizmi? Starbucks global iqtisodiy inqirozni boshdan kechirdi va foydaning tez pasayishini boshdan kechirdi.
Shunday qilib, kompaniya rahbarlarini birlashtirish uchun Shults butun dunyodan 200 ta yuqori darajali menejerlarni to’pladi, xaridorning nuqtai nazarini yaxshiroq tushunish uchun ularni mahalliy chakana savdo do’konlariga yubordi va keyin hammani yana bir joyga to’pladi. U yangilangan e’tiborni kuchaytirish usuli sifatida kompaniyaning yangi missiya bayonotini ovoz chiqarib o’qishni rejalashtirgan edi. Ammo u birinchi satrni o’qigandan so’ng, hech narsaga e’tibor bermasdan, vitse-prezident o’rnidan turib, keyingisini, keyin boshqa vitse-prezident va boshqasini o’qidi. Bu kuch bilan tantanali marosim edi – ularning barchasi birin-ketin o’z majburiyatlariga va’da berishdi.
Biz ko’pincha yaxshi narsalarni nishonlash uchun marosimlardan foydalanamiz: katta reklama, biznes g’alabalari va boshqalar. Ammo ular odatdagidek kuchli bo’lishi mumkinqiyinchiliklarni tan olish, qorong’u joylarni belgilang va o’zgarishlardan ta’sirlanganlarga harakat qilishiga yordam bering. Qiyin paytlarda qurbonlik qilgan yoki o’zgarishlar jarayonida qiyinchiliklarni boshdan kechirganlarni birgalikda hurmat qilish uchun bir lahzani ajratish muhimdir.
Ba’zida levitning dozasi yordam berishi mumkin. Apple ishlab chiquvchilarini Mac OS 9 dan Mac OS X ga o’tishga undash harakatlarining bir qismi sifatida,Stiv Jobso’tkazdi asoxta dafn marosimi2002 yilgi Butunjahon ishlab chiquvchilar konferentsiyasida. Orqa fonda qayg‘uli musiqa yangragan holda Jobs sahnada tobutga “Mac OS 9” yorlig‘i tushirilgan katta qutichani qo‘ydi va keyin “barchamizga do‘st” bo‘lgan operatsion tizim uchun maqtov so‘zladi.
Duartedagi baraban marosimimiz kompaniya sifatida o’zgarishimizdagi qiyinchiliklarni tan olishimizga va o’tishni boshlashimizga yordam berdi. Mashg’ulot oxirida barabanlarimizni urishdan kaftlarimiz qizarib ketdi, lekin biz ham tabassum qildik. Biz o’zimiz his qilgan yaxshi niyatni oxirgi qilish uchun hali qiladigan ishimiz borligini bilardik. Lekin biz yaxshi boshlagan edik.