Oltinchi sinfda musiqa o’qitish mazmuni va metodikasi

Slayd 1

Oltinchi sinfda musiqa o’qitishning mazmu va metodikasi.

Slayd 2

Oltinchisinf o‘quvchilarini psixologik – pedagogik hususiyatlari.

Oltinchi sinfda musiqa o‘qitishni mazmuni.

Oltinchi sinfda dars mavzusi va uning o‘quvchilar bilim va malakasiga mosligi.

Reja:

Slayd 3

Mumtoz musiqa -yetuk, namunaviy degan ma’noni anglatadi.

Shashmaqom – o‘zbek va tojik xalqlari musiqa merosining yetuk mukammal asari.

Zamoaviy musiqa – hozirgi kunda o‘z moxiyatini va qadrini yo‘qotmagan musiqa asarlarga aytiladi,

Janr – musiqaning turi.

Diapazon – ashulachilar ovozini kengligi, xajmi.

Tayanch tushunchalar:

Slayd 4

Oltinchi sinfda musiqa o‘qitishning maqsad va vazifaiari, oldingi sinflarda olgan bilim va malakalarini darajasiga asoslanib belgilanadi. Oltinchi sinfda amalga oshirilishi lozim bo‘igan maqsadlar, musiqa tarbiyasining bosh mezoni o‘quvchilaming ma’naviy boyligining tarkibiy qismi bo‘lgan musiqaviy madaniyatini shakllantirish ga qaratiladi. Mazkur maqsad- lami quyidagicha amalga oshirish belgilanadi:

• Darsning barchaf aoliyatlari vositasida doimiv ravishda o‘quvchilaming musiqaviy iqti- dorini rivojlantirib borish.

• Vokal-xor malakalarini rivojlantirib, yakka jamoa bo‘lib kuylash, ikki ovozli kuylashga ohgatish.

• Musiqa idrokini rivojlantirish va asariami tuzilishi, shakli, ladi, tempi, mualliflari haqida fikr yuritishga o‘rgatish.

• Musiqa savodidan, oddiy musiqa terminlarini va atarnalarini mohiyatini musiqa amaliy- otida bilish va har bir musiqa asarida kuylab borish.

• Oltinchi sinf o‘quvchilarining ovoz diapazoni (Do, – Fa2) bo‘ladi. 01 tinchi sinfda o’quvchiiami o’spirinlik davri boshlanadi. Buning natijasida organizmda aktiv o‘zgarishlar ro‘y beradi. Fiziologii – psixologik jihatdan o‘quvchilami ovozini o’zgarishi, buyning o‘sishi, fanlar- ga qiziqishi, mustaqil fikr yurita olishi qobiliyatlari rivojlana boshlaydi.

Slayd 5

Natijada bosh miya, yet- arli darajada ozuqa ololmay, horginlik qolatlari ro‘y beradi. Ya’ni, dars davomida o‘quvchilarni diqqat-e’tibori tarqaladi. Ulami jalb etish qiyinlashadi. Bu davrda ularga jiddiy, mexribonona munosabatda bo’lish, do‘stona suhbatlar o’tkazish talab etiladi. Shuning uchun o‘qituvchi har bir o’quvchini kuzatib, urn o‘rganishi lozim.

Chunki, o‘quvchilar kattalami munosabatiga jiddiy e’tibor beradilar, ular ko‘proq kattalar bilan muomalada bodishni istaydilar. Bolalarning intizomida ayrim o’zgarishlar paydo bo’ladi, ulaming istagi va qobiliyati orasida tafovutlar sodir bo’lib turadi, Bularning hammasi o’qituvchidan yuqori malaka va ko‘nikmalami talab etadi. Bunday holatda o‘qituvchi o‘quvchilami quyi sinflarda olgan bilim va malakalariga va hayotiy dalillarga suyanib ish tutishi yaxshi natija beradi. Buning uchun dars mazmunini hayot bilan bog‘lab olib borish zarur. Qo‘shiq o‘rgatish va musiqa tinglash jarayonida asarlardan parchalar kuylab ovozla- rini sozlashi bolalarda qiziqish uygotadi. Bunda ijro uslublarini batafsil tushuntirish lozim. Asar­iami tahlil etishda bolalarni aktiv qatnaitirish maqsadga muvofikdir. Har bir xalqning o‘z milliy musiqa san’ati mayjudligi, musiqa har bir tarixiy davming badiiy aksi ekanligi haqida bolalarda aniqtushunchahosil qilishi lozim.

Shu asosdao‘zbek musiqasining qisqa tarixi choig‘u asboblari va o‘zbek xalq musiqa janrlari, maqomlari, mumtoz qo‘shiqlari, zamonaviy qo‘shiqlarini taqqo- slab ko‘rsatish mumkin. Masalan: «Shashmaqom» tojik va o‘zbek xalqlarining azaliy birodarlik ramzi ekanligi, ulaming ko‘p cholg’u asboblari bir xilda ekanligi va boshqa xalqlar foydalanishi mumkinligi xaqida, xalq musiq,asi asosida yaratilgan kompozitorlik asariar, zamonaviy musiqa va Sharq xaiqlari musiqasi bilan tanishtirish, taqqosiash lozim.

Slayd 6

Musiqa savodidan odchovlar, ladlar, ton va yarim ton, alteratsiya belgilari, dinamik belgi­lari, intervallar, reprizalar bilan tanishtirib musiqiy asariami tahlil qilish yaxshi natija beradi. Oltinchi sinfda o‘quvchilami ovoz diapazoni 1 -ovozlar uchun (Do, – Fa2). II – ovozlar uc­hun (Sikich – Re2), bu davrda o’quvchilarga qo’shiqlarpi ikki ovozlik qilib oYgatish maqsadga muvofiqdir. Chunki bu paytda, ayrim 0‘quvchilarda mutatsiya davri boshlanadi. Mutatsiya davridan oldin o‘g‘il va qiz bolalar ovozi o‘rtasidagi farq uncha sezilmaydi.

Mutatsiya paytida qo‘shiq o‘rgatish o’qituvchidan katta mas’uliyatni talab etadi. Qo‘shiqlar bolalarning ovoz imkoniyatlariga mos tushishi va dars davomida ulaming ovozlarini asrab avaylash ishlariga yordam berishi lozim. Darsning asosiy qismini ashula aytishga sarf etib, ovozlarini charchatmaslik kerak. O’quvchilarni ikki ovozga ajratib qo‘shiqlami ikki ovozlik qilib, ulaming ovo- zlariga moslash ovoz tarbiyasining muhim vositasidir. Xor bo‘lib kuylash, musiqa savodi, musiqa tinglash faoliyatlari, asariami tahlil qilishda mavzular asosida mantiqan bog‘lanadi. Yangi dastur asosida yil mavzusi chorak mavzusi va dars mavzusi bir-biri bilan bog‘lanadi.

Slayd 7

I- chorak: Mumtoz musiqa haqida ma’lumot

II- chorak: Zamonaviy musiqa va uning asosiy xususiyatlari.

III- chorak: Sharq xalqlari mumtoz musiqasi.

IV-chorak: «Evropa mumtoz musiqasi bilan tanishuv».

Oltinchi sinfda musiqa madaniyati darslarida quyidagi qo‘shiqlar o‘rgatiladi. «Bolalar», J.Jabborov she‘ri, H.Rahimov musiqasi. «Munajjib bobo», P.Mo’min she‘ri, N.Norxo‘jayev musiqasi. «Xush keldingiz», H.G‘ulomov she‘ri, S.Boboyev musiqasi. «Dono bola», M.Mirzayev she‘ri, N.Norxo‘jayev musiqasi. «Go‘shtlar», K,Ganriguliyev she‘ri, V.Ahmedov musiqasi.

Oltinchi sinfda quyidagi asariar tinglanadi. 0‘zbek xalq kuylari, «Jonon», «Norim-norim», «Gulizorim», A.Navoiy she‘ri, Hoji Abdulaziz Abdurasulov musiqasi. «Sharq taronalari», U.A’zim she‘ri, D.Omonullayeva musiqasi. «Qaydasan», T.To‘li she‘ri, Ik.Akbarov musiqasi. «Elizaga», L.V.Betxoven musiqasi.

Oltinchi sinf vil mavzusi: «Mumtoz musiqa»

Slayd 8

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 9

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda