O’zbek xalq cholg’ulari orkestri va xor san’ati

Slayd 1

Kompozitorlik musiqa janrlari

Slayd 2

1-Chorak “O‘zbek xalq cholg‘ulari Orkestri. Xor san’ati»
2-chorak simfonik orkestr. musiqada vokal-simfonik janrlar
3-chorak sahnaviy musiqa asarlari – balet va raqs san’ati, musiqali drama va komediya, bolalar uchun musiqali ertaktomoshalar
4-chorak opera san’ati va o‘zbek musiqasida opera janri

Slayd 3

1-Chorak “O‘zbek xalq cholg‘ulari Orkestri. Xor san’ati»

Slayd 4

Xor San’ati.
Xor so‘zini ikki xil ma’noda anglash mumkin.
Birinchisi – kuylovchi jamoa bo‘lsa,
ikkinchisi – xor jamoasining ijro qilishiga mo‘ljallab yozilgan musiqa asari.
Cholg‘ular ijrosida ko‘p ovozli musiqani tinglaganimizdek, xor vositasida ham ikki, uch va undan ortiq ovozli asarlarni kuylashga va tinglashga o‘rganganmiz.
Xorda 4 xil ovoz bor: Xotin-qizlarga yoki bolalarga xos bo‘lgan – soprano va altovozlar,
Erkaklarga xos bo‘lgan – tenor va bas ovozlardir.

Slayd 5

Xor qatnashchilarining soni 20-30 dan boshlab, ayrim hollarda 1000 va undan ortiq kishibo‘lishi ham mumkin.
Kamer xor, Katta xor, yig‘ma xor deb yuritiladi asosan xor qatnashchilarining soniga qarab aytiladi.

Slayd 6

Simfonik Orkestr.
Simfonik orkestr —orkestr turlari ichida butun dunyoga keng tarqalganligi bilan barchaga ma’lum. Uning tarkibiga kiradigan cholg‘ular va ijro yo‘nalishlari aspsan XVIII asrda shakllangan.
Simfonik orkestrda cholg‘ular 4 guruhga bo‘linadi va partiturada yuqoridan pastga quyidagicha joylanadi: — torli- kamonli cholg’ular; — yog‘och damli cholg’ular; mis damli cholg‘ular; — urma-zarbli cholg’ular.

Slayd 7

Balet San’Ati
Balet ~ musiqa va raqs harakatlari orqali obrazlar, voqealar yaratish san’atidir. Balet asarini dramatik mavzu, raqs, imo-ishora, nafis harakatlar, musiqa, sahna bezaklari va kiyim-kechaldar tashki qiladi. Butun dunyoga mashhur bo‘lib ketgan — «Oqqush ko’LI», «Yong’oqchaqar» («Shelkunchik») va «Uyqudagi go’zal» baletlarini XIX asrda yashagan rus bastakori Pyotr Ilich Chaykovskiy yaratgan.

Slayd 8

Musiqali drama.
Musiqali drama va komediya;
XX asrning 30-yiilaridan boshlab, Yevropa operalariga taqlid sifatida bu janrlar rivojlangan.Musiqali drama — cholg’u va vokal musiqa asosiy o‘rinni egallagan dramatik sahna asaridir. To’xtasin Jalilovning «Tohir va Zuhra»si, «Nurxon»i, Tolibjon Sodiqov va R. Glierlaming «Layli va Majnun»i, keyinchalik Yu.Rajabiy, Sayfi Jalil, Mustafo Bafoyev, Farhod Alimov kabi bastakorlar yaratgan asarlar musiqali drama janrining yorqin namunalariga aylangan.

Slayd 9

Opera San’Ati.
Opera — musiqa san’atining eng yirik janri hisoblanadi. U bastakoming talabiga javob beradigan libretto, ya’ni she’riy-dramatik pesa asosida yaratiladi.
Opera XVI asming oxirlarida Italiyada paydo bo’lgan. U mavzusi va musiqa tiliga qarab, asosan 2 turga ya’ni jiddiy operalar va hajviy operalarga bo‘linadi.

Slayd 10

0‘zbek Musiqasida Opera Janri
0‘zbek musiqasi tarixida birinchi opera 1939-yüda yaratilgan, deb ko’pgina kitoblarda yozügan. Bunga — o‘sha paytda yosh bastakor bo‘lgan Muxtor Ashrafiyning ustozi S.N. Vasilenko bilan hamkorlikda yozgan «Bo‘ron» operasi misol bo‘la oladi.
Bolalar uchun yozilgan va sahnalashtirilgan o‘zbek operalari ko‘p emas. Bular — Sobir Boboyevning «Yoriltosh», Sayfi Jalilning «Maükai ayyor» va Avaz Mansurovning «Hayvonlar sultoni» operalaridir.

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda