Geografik kashfiyotlar tarixi fanining predmeti va vazifalari

Slayd 1

Geografik kashfiyotlar tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari

Slayd 2

Reja:
Geografik kashfiyotlar tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari
Geografik kashfiyotlar tarixi tarixshunosligi
Geografik kashfiyotlar va ularni davrlashtirish
Geografik kashfiyotlar va ularnining tarixiy ahamiyati

Slayd 3

Geografik Kashfiyotlar Tarixi
Obyekti
Predmeti
O’tmishdan to hozirgi kunga qadar insonlar tomonidan qilingan geografik kashfiyotlarni yaxlit bir tizim asosida tarix va geografiya nuqtayi nazardan o’rganishdan iborat.
Insoniyatning o’tmishidan to hozirgi kunga qadar bo’lgan davr mobaynida qilingan geografik kashfiyotlarning jamiyat ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va manaviy hayotiga, shuningdek tabiyatga ta’sirini tarixiy geografik nuqtayi nazardan har tomonlama o’rganish tashkil etadi.

Slayd 4

Fanning maqsadi – insoniyat o’tmishidan to hozirgi kuniga qadar qilingan geografik kashfiyotlarni tarixiy-geografik jihatdan o’rganish, o’rganish orqali olingan natijalar asosida tarix va geografiya fanlarini kerakli ma’lumotlar bilan boyitish, shuningdek fanni o’qitish orqali o’quvchilarni yurtimiz hududi va jahonda qilingan geografik kashfiyotlarni tarixiy geografik nuqtayi nazardan o’rganishlariga yordamlashishdan iborat.
Fanning Maqsadi

Slayd 5

Fanning Vazifalari
Geografik kashfiyotlarning shakllanishi va taraqqiyotini o’rganish, O’rta Osiyo va g’arb sayyohlari esdaliklari, shuningdek olim va tadqiqotchilar asarlarining mazkur fanning rivojiga qo’shgan hissalarini o’rganish orqali tarix va geografiya fanlarini ma’lumotlar bilan boyitish;
Yozma manbalar bilan birga tarixiy kartalar hamda ulardagi ma’lumotlarnining tarix va geografiyani o’rganishdagi ahamiyatini ko’rsatib berish;
Jahon va o’lkamizning qadimgi davridan to hozirgi kuniga qadar qilingan geografik kashfiyotlarni tarixiy geografik jihatdan geografik manbalar va ilmiy adabiyotlar asosida yoritish orqali bo’lajak kadrlarni bu boradagi bilimlar bilan qurollantirish;
Talabalarga fan bo’yicha berilgan bilimlar asosida kelajakda yosh avlodni har tomonlama yetuk qilib tarbiyalshdan iborat.

Slayd 6

Geografik kashfiyotlar tarixi tarixshunosligi.
L.N.Schastnev va P.G.Terexovlarning «Umumiy yer bilimi» (1955)
N.G.Fradkin «Geografik kashfiyotlar va Yerning ilmiy o’rganilishi» (1972)
Yu.G.Saushkin «Geografiya fani o’tmishda, bugungi kunda, kelajakda» kitobida (1980)
I.P.Magidovich va V.I.Magidovichlar:
«Geografik kashfiyotlar tarixidan ocherklar» (1982)
M.M.Golubchik, S.P.Yevdakimov va G.N.Maksimovlarning
«Geografiya tarixi» (1998)

Slayd 7

Slayd 8

A.G.Isachenko «Geografik fikrlar rivoji» (1971)
Z.I.Gordeeva («Yerning geografik kashf etilishi: tarixi va istiqboli» (2002)
I.M.Zabelin «Aslida
bo’lmagan uchrashuvlar»
(1958)

Slayd 9

Xorazmiy.
O’rta Osiyo olimlari asarlarining geografiya uchun ahamiyati.
«Ma’mun dunyo kartasi» nomli Dunyo AtlasIni tuzish ishi bilan 70 ga yaqin olim shug’ullangan, al-Xorazmiy unga boshchilik qilgan.
«Kitob surat al-arz»
Mahmud Qoshg’ariy.
«Devonu lug’atit turk»
Abu Bakr Muhammad ibn Ja’far Narshaxiy (899-959).
«Buxoro tarixi»
Jayhoniy
(IX asr oxiri – X asr boshlari). «Kitob al-masolik val-mamolik»
Qoshg’ariyning geografiyasi quyidagilarni o’z ichiga oladi:
«Devon»da berilgan tabiiy geografik atamalar va ularning izohi;
«Devonu lug’atit turk»ka ilova qilingan dunyo kartasi;
«Devon»da uchraydigan joy nomlari va ularning izohi;
O’rta Osiyoda uchraydigan ayrim qabttalarning joylashishi haqidagi «aholi geografiyasi»ga doir ma’lumotlar;

Slayd 10

Beruniy 150 ga yaqin asarning muallifi bo’lib, ular
Astronomiyaga oid — 70 ta,
Matematikaga oid — 20 ta,
Geografiya-geodeziyaga oid – 12 ta,
Kartografiyaga oid — 4 ta,
Iqlim va ob-havoga oid — 3 ta,
Mineralogiyaga oid — 3 ta,
Falsafaga oid — 4 ta,
Flzikaga oid — 1 ta,
Dorishunoslikka oid — 2 ta,
Tarix, etnograflyaga oid — 15 ta,
Adabiyotga oid asari — 28 ta.
«Al-osor al-boqiya an al-qurun al-holiya».
«Kartografiy»
«Geodeziya»
«Hindiston“.
Abu Rayhon Beruniy

Slayd 11

Geografik kashfiyotlarni davrlashtirish masalasi
Qadimgi davrdan –
XVII asr o’rtalarigacha
XVII asr o’rtalaridan
XIX asr o’rtalarigacha
XIX isr o’rtalaridan
XX asr 20-yillarigacha
XX asr 20-yillaridan
to hozirgi davrgacha
M.M.Golubchik, S.P.Yevdakimov va G.N.Maksimovlar
«Geografiya tarixi» (1998).

Slayd 12

Geografik kashfiyotlarni davrlashtirish masalasi
Ispan-Portugal bosqichi (XV asr oxiri-XVI asr o’rtalarigacha)
Russ-golland bosqichi (XVI asr oxiri-XVII asr o’rtalari)
Ingliz-fransuz bosqichi (XVII – XVIII asrlar)

Slayd 13

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 14

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda