Botanikani o’qitishda masala va mashqlardan foydalanish

Slayd 1

Botanikani o’qitishda masala mashqlardan foydalanishning ahamiyati, turlari, o’quvchilarning yoshlik va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda o’quv- tarbiyaviy jarayonni tashkil etish.

Slayd 2

Reja:
Botanikani o’qitishda masala va mashqlardan foydalanishning ahamiyati, turlari.
O’quvchilarning yoshlik va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda o’quv-tarbiyaviy jarayonni tashkil etish.
Botanikadan masala va mashqlarni yechish usullari.

Slayd 3

Botanikani o’qitishda foydalaniladigan masala va mashqlar
O’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini kengaytirish
O’quvchilarning o’zlashtirgan bilim, ko’nikma va malakalarini mustahkamlash
O’quvchilarning mustaqil va ijodiy fikrlashini rivojlantirish
Amaliy muammolarni hal etishga qaratilgan bo’ladi

Slayd 4

O’quvchilar masala yechish uchun
Masalaning izohini tahlil qilishi va anglashi
Masalaning shartini tushunishi
Muammoni hal etish yo’llarini belgilashi lozim

Slayd 5

Savol?
Bizning harakatlarimiz, moddalar almashinuvi uchun asosiy energiya manbai, barcha jarayonlar uchun sarflanadigan energiya bu aslida qanday energiya? Tub mohiyati?

Slayd 6

Quyosh – erda hayot uchun asosiy energiya manbai.

Slayd 7

Bizning hayotimiz fotosintez qiluvchi
Bakteriyalar
Yashil o’simliklar
Suv o’tlar
Moviy-yashil suvo’tlarga bog’liq

Slayd 8

Yorug’lik energiyasi hisobiga organik moddalarning hosil bo’lishiga aytiladi
Fotosintez
Carbondioxide
Water
Glucose
Oxygengas
Photosynthesis

Slayd 9

Biz bilamizki, fotosintez jarayonida 1 molekula glukoza hosil bo’lishi uchun 18 ta Atf sarf bo’ladi?
Lekin shu mol glukoza parchalanganda esa 38 ta Atf hamda 1280 kJ issiqlik energiyasi hosil bo’ladi
Buning sababini qanday izohlash mumkin?

Slayd 10

Hayotning asosi bu hujayra
Dengizda qo’ng’ir va qizil suvo’tlari o’sadi. Ular fotosintez qiladimi? Agar fotosintez jarayonini amalga oshirsa, u holda nima hisobiga?

Slayd 11

Ўсимлик ҳужайраларида хлоропласт мавжуд.

Slayd 12

Light
Xloroplastlar nurni yutib, kimyoviy energiya ishlab chiqaradi.
Xlorofill a
C55H72O5N4Mg
Xlorofill b
C55H70O6N4Mg
va hokoza(c1,c2,d,f)
Reflected
light
Absorbed
Transmitted
Chloroplast

Slayd 13

Xlorofill pigmenti

Slayd 14

Tabiatda 500 dan ortiq hasharotxo’r o’simliklar mavjud(masalan, Nepenthes alata)
Ular qanday evolutsiya mahsuli sanaladi?

Slayd 15

Masalalar
Nazariy jihatdan makkajo’xorining har bir ildiz tukchasi 60 daqiqada 2 ML suvni shimib oladi. Agar makkajo’xorining bitta qo’shimcha ildizining so’rish zonasi 4 MM2 bo’lsa, 2 soat davomida shu qism qancha gramm suvni o’zlashtirgan(suvning zichligi 1 ga teng)?
G’o’za o’simligida nazariy jihatdan bitta bargida jami 1050 ta og’izcha bo’lib, ustki va ostki epiderma og’izchalar shartli ravishda 2,5:1 nisbatda bo’lsa, ostki epidermadagi og’izchalarni hosil qilishda ishtirok etgan loviyasimon hujayralar soni nechta?

Slayd 16

Mashqlar
Evolyutsiya jarayonida gulli o’simliklarning ildizi o’q va popuk ildiz shaklida rivojlanish yo’liga o’tgan. Ulardagi bunday o’zgarishlarning sodir bo’lishini sabablari nimada deb o’ylaysiz?
Bizga ma’lumki, ildiz sistemasi tuzilishiga ko’ra o’q ildiz va popuk ildizga bo’linadi. Aytinchi nima uchun popuk ildiz tizimli o’simliklar ildizmeva hosil qilmaydi ?

Slayd 17

Mashqlar
Yillik novdalarda o’zak hujayralari tirik va ular oziq modda yig’adigan parenxima hujayralardan tashkil topgan. Bu zahira modda aynan nimalarga sarf bo’ladi?
Bilamizki, qum piyoz urug’i ekilganda, birinchi yili to’pbarg hosil qiladi, ikkinchi yili esa gullaydi? Nima sababdan uni biz ikki yillik o’t deb atamaymiz?

Slayd 18

Kun Savoli
Ma’lum bir maydonda jami 80 tup soxta kashtan va chinor o’simliklari mavjud. Ularning o’rtacha yoshi 1700 yosh(yil) bo’lsa, kashtan va chinor o’simliklarining tuplar soni nechtadan ekanligini toping?
(Kashtan har bir tupining yoshi 2000 yosh(yil); chinorniki har bir tupi 800 yosh(yil) deb hisoblansin)

Slayd 19

Qo’shimcha masalalar
Bir tup na’matakda 20 minutda ajralayotgan energiya, bir tup uchqatdan 30 minutda ajraladi. Xuddi shuncha energiyani ikkala o’simlik birgalikda hosil qilish uchun necha minut vaqt sarflanadi?
Bog’dagi teraklar sonidan uning to’rtdan biri va beshdan biri kesilsa, 11 tup qoldi. Jami teraklar soni nechta?

Slayd 20

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 21

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda