ALKINLAR (atsetilen uglevodorodlari)

Slayd 1

ALKINLAR(atsetilen uglevodorodlari)

Slayd 2

REJA:
1. Alkinlarning tuzilishi, olinishi.
2. Alkinlarning fizikaviy va kimyoviy xossalari.
3. Alkinlarning sanoatdagi ahamiyati.

Slayd 3

СnH2n-2
atsetilen-C2H2

Slayd 4

Bog‘
Bog‘ energiyasi kJ/mol
Bir bog‘ uchun kJ/mol
C-C
347,46
344,0
C=C
607,09
307,5
C≡C
828,98
270,7

Slayd 5

Nomlanishi
Ratsional nomenklatura:
etilatsetilen
metiletilatsetilen
metilizopropilatsetilen
EYUPAK:
butin-1
pentin-2
4-metilpentin-2

Slayd 6

Radikal:Н – С ≡ С – etinil СН3 – С ≡ С – propinil-1Н – С ≡ С – СН2 – propinil-2 (propargil)

Slayd 7

Alkinlar – kam qutblangan birikmalar bo‘lgani uchun, ularning fizik xususiyatlari alkan va alkenlarniki bilan mos keladi. Ular suvda erimaydi, ammo oddiy organik erituvchilarda (kam qutblangan) – ligroin, efir, benzol, tetraxlorometanlarda yaxshi eriydi. Zichliklari suv zichligidan kichik. Alkinlardagi uglerod atomlarining soni ortib borishi bilan qaynash haroratlari ortib boradi, tarmoqlanish qaynash haroratlarining pasayishiga olib keladi. Uglerod skeleti bir xil bo‘lgan alkinlar, alkenlar va alkanlarning qaynash haroratlari bir-biriga juda yaqin.
FIZIKXOSSALARI

Slayd 8

1
Alkinlarning fizik xossalari
Nomi
Formulasi
tsuyuq оС
20оС dagi zichligi
Etin
НС≡СН
–82
–75
Propin
СН3С≡СН
–101,5
–23
Butin-1
СН3СН2С≡СН
–122
9
Pentin-1
СН3(СН2)2С≡СН
–98
40
0,695
Geksin-1
СН3(СН2)3С≡СН
–124
72
0,719
Geptin-1
СН3(СН2)4С≡СН
–80
100
0,733
Oktin-1
СН3(СН2)5С≡СН
–70
126
0,747
Nonin-1
СН3(СН2)6С≡СН
–65
151
0,763
Detsin-1
СН3(СН2)7С≡СН
–36
182
0,770

Slayd 9

Atsetilenning manbalari

Slayd 10

Test topshirig‘i: Kalsiy karbidga suv ta’sir ettirib birinchi marta kim atsetilen olgan?
1862 y. Vyoller
1844 y. Mendelev
1824 y. Butlerov
1871 y.Kucherov

Slayd 11

Slayd 12

120o 180o 104o 109o28
Test topshirig‘i: sp Gibridlangan holatdagi uglerod atomi uchun qaysi valent burchagi necha gradusga mos keladi?

Slayd 13

1. Alkinlarni sintez usullari
Digalogenalkinlarni degidrogalogenlash

Slayd 14

Misol

Slayd 15

2. Birlamchi alkilgalogenidlar bilan natriy atsetilenidlarning reaksiyalari

Slayd 16

Misol
natriy atsetilenidi n-butilbromid geksin-1

Slayd 17

Misollar

Slayd 18

Slayd 19

Alkinlarning kimyoviy xossalari

Slayd 20

Slayd 21

Slayd 22

Slayd 23

Slayd 24

Slayd 25

Slayd 26

Slayd 27

Slayd 28

Alkinlar: og’ir metall atsetilenidlarini hosil qilish
Chekkadagi uchbog‘ni
xarakterlovchi reaksiyalar

Slayd 29

Slayd 30

Slayd 31

Sanoatda ishlatilishi

Slayd 32

Slayd 33

E’tiboringiz uchun rahmat!
Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!

Slayd 34

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda