Aholi joylashuvi va urbanizatsiya shakllari

Slayd 1

Aholi joylashuvi va tarqalish shakllari. Urbanizatsiya.

Slayd 2

Aholi tarqalishining asosiy shakllari
Aholi joylashish tiplari
Aholi joylashishi
Aholi punktlarining tiplari
Aholi zichligi
Ko’chmancilik shahar qishloq
Muqim hayot tarzi

Slayd 3

I. Tabiiy sharoit. Sahro, muzlik zonalari, tropik o‘rmonlar, baland tog‘liklar kabi hududlar kishilar hayoti uchun qulay sharoitga ega emas.
Aholi joylashuviga ta’sir ko‘rsatuvchi 4 omil

Slayd 4

II. Quruqlikda odamlarning tarqalishiga tarixiy xususiyatlarning ta’siri.
Zamonaviy odamlarning shakllanishi 40-30 ming yil oldin Janubiy-g‘arbiy Osiyoda, Shimoli-sharqiy Afrika va Janubiy Yevropada boshlangan (Bu keng monotsentrizm kontseptsiyasidir). Bu hududlardan odamlar Eski dunyo bo‘ylab tarqalganlar. Eramizdan oldingi 30 va 10 ming yilliklar oralig‘ida odamlar Shimoliy va Janubiy Amerikaga tarqalganlar, bu davr oxiriga kelib Avstraliyaga ham o‘tganlar.

Slayd 5

III. Zamonaviy demografik vaziyatdagi xalqlar

Slayd 6

IV. Ijtimoiy va iqtisodiy sharoitning kishilar hayotiga ta’siri.

Slayd 7

Dunyo aholisining joylashuviga ta’sir ko’rsatuvchi omillar
Iqlimiy sharoit
Dengiz va okeanlar-ning yaqinligi
Joy relefi
Chuchuk suv manbalari
Aholi an’analari
Hududning o’zlashtiril-ganligi

Slayd 8

Dunyo hududlari
Dengiz sathidan balandlik
200-500 M

500-1000 M

1000-1500 M

1500-2000 M

2000 M dan baland

Yashash hududi-ning o’rtacha balandligi
Hududi-ning o’rtacha balandligi
Yevropa
68,8
23,5
7,2
0,5
–
–
170
300
Osiyo
56,5
23,5
11,7
4,9
2,5
0,9
320
950
Afrika
32,5
24,1
20,8
13,8
6,8
2,0
590
750
Shimoliy Amerika
46,9
33,3
7,9
4,1
4,0
3,8
430
700
Janubiy Amerika
42,3
15,0
22,8
4,7
4,2
11,0
645
580
Avstraliya va Okeaniya
72,9
17,8
8,4
0,9

–
95
350
Butun quruqlik (Antarktida va Grenlandiyadan tashqari)
56,2
24,0
11,6
4,4
2,3
1,5
320
725
Yer yuzi aholisining balandlik mintaqalarida
taqsimlanishi. (S. Bruk )

Slayd 9

Hududlar
Dengizga turli masofada yashovchi aholi ulushi %
50-200 Km
200-500 Km
500-1000 Km
1000 Km dan ortiq
Ushbu hududning dengizgacha bo‘lgan o‘rtacha masofasi (km da)
Yevropa
29.1
25.8
30.3
11.9
2.9
329
Osiyo .
27.1
20.2
21.9
19.9
10.9
756
Afrika
18.1
27.0
18.6
23.5
12.8
664
Shimoliy Amerika
31.5
19.8
20.1
18.5
10.1
384
Janubiy Amerika
24.4
38.4
27.9
9.0
0.3
540
Avstraliya va Okeaniya
79.1
15.2
4.9
0.8
–
–
Butun quruqlik (Antarktida va Grenlandiyadan tashqari)
27.5
22.7
23.5
17.7
8.6
572
Yer yuzi aholisining regionlar bo‘yicha dengizga yaqinligi ko‘rsatkichlari (S. Bruk)

Slayd 10

Yer yuzida aholi joylashuv xususiyatlari
Osiyo qit’asi 60%
Shimoliy yarim shar 90%
Sharqiy yarim shar 80%

Slayd 11

Yer yuzida aholi joylashuvining asosiy areallari
Sharqiy, Janubi-sharqiy va Janubiy Osiyo – bu mintaqalarda planeta aholisining deyarli yarmi yashaydi
Yevropa – 500 mlndan ortiq aholi
AQShning sharqiy qismi – 230 mln kishi

Slayd 12

Qit’a, materik va regionlar
1950
1990
1995
2000
2025
(Ba-shorat)
Butun dunyo
shu jumladan:
19.4
40.3
43.8
46.2
63.8
Yevropa
74.7
97.0
101.9
102.5
103.5
Osiyo
45.1
100.7
113.3
116.3
159.3
Afrika
7.6
21.8
24.3
27.5
51.0
Shimoliy Amerika
11.0
21.4
22.8
23.8
31.0
Janubiy Amerika
6.4
17.1
18.3
19.6
26.4
Avstraliya va Okeaniya
1.5
3.1
3.3
3.7
4.6
Ayrim qit’alar, materiklar va regionlar bo‘yicha aholining o‘rtacha zichligi.

Slayd 13

Mamlakat
Aholi zichligi (1km2ga kishi)
Mamlakat
Aholi zichligi
(1 km2ga kishi)
Grenlandiya
(Daniya)
0,027
Monako
16905
G’arbiy Sahroi K.
1,5
Singapur
7480
Mo‘g’uliston
1,9
Gibraltar(Bb)
4313
Gviana
2,4
Maldiv orollari
1321
Namibiya
2,6
Malta
1282
Avstraliya
2,8
Bangladesh
1165
Islandiya
2,97
Bahrayn
1094
Surinam
2,98
Tayvan
712
Mavritaniya
3,0
Barbados
660
Kanada
3,3
Mavrikiy
633
Aholi zichligining eng yuqori va eng past ko‘rsatkichiga ega mamlakatlar va hududlar.

Slayd 14

Urbanizatsiyaning past darajasi -20%
Urbanizatsiyaning o’rtacha darajasi -20% dan 50% gacha
Urbanizatsiyaning yuqori darajasi – 50% dn 72% gacha
Urbanizatsiyaning yuksak darajasi – 72% dan yuqori

Slayd 15

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 16

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda