Aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti va usullari

Slayd 1

Aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy,ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari.

Slayd 2

Aholi geografiyasining o‘rganish ob’ekti
Aholi va aholi soni, dinamikasi, tarkibi va takror barpo bo‘lishidagi geografik farqlar
Aholining hududiy taqsimlanishi va joylashuvi
Madaniyati, turmush tarzidagi hududiy jixatlari
Aholi migratsiyasining tarkibi va yo‘nalishlari
Mehnat resurslari va ulardan foydalanishning geografik farqlari
Aholi punktlapi va ularning hududiy tizimini o‘rganish tashkil etadi

Slayd 3

Nazariy vazifalari: aholi geografiyasining nazariy masalalarini takomillashtirib borish (aholi takror barpo bo‘lishi jarayonlari va qonuniyatlarini o‘rganish, tabiat bilan uzviy bog‘liqligini tadqiq etish, aholi joylashuvi va jamiyat rivojlanishining umumiy qonuniyatlarini o‘rganish)
Amaliy vazifalari: dunyo va uning hududlari, chet davlatlar, mamlakatimiz aholisi soni, tarikibi, takror barpo bo‘lishi, hududiy joylashuvi, migratsiyasi, shahar va qishloqlarning rivojlanishi, ular bilan bog‘liq muammolar bilan mutahassislar, davlat tashkilotlari va kitobxalarni tanishtirish; aholini hisobga olish, mehnat balanslarini; aholi migratsiyasi prognozini tuzish; aholiga xizmat ko‘rsatish, bolalar muassasalari joylashuvi va qurilishini ilmiy asosda rivojlantirish va x. k
Aholi geografiyasi fanining vazifalari:

Slayd 4

Fanning asosiy ob’ekti hisoblangan aholini geografik jihatdan o’rganishda aholining quyidagi jihatlariga e’tibor berish kerak
Aholi-ishlab chiqarish sub’ekti, barcha moddiy ne’matlarni ishlab chiqaruvchi.
Aholi ishlab chiqarilgan jami ijtimoiy mahsulotlarning ma’lum qismini iste’molchisi.
Aholi butun ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonining muhim tarkibiy qismi bo’lib, o’zi ham takror barpo qilinishi zarur.

Slayd 5

Aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining tadqiqot usullari
Matematik usul.
Tarixiy qiyoslash usuli.
Kartografik usul.
Statistik usul.
Mantiqiy fikrlash usuli

Slayd 6

Fan rivojlanish tarixiga ko’ra 3 davrga bo’linadi:
16-Asrgacha bo’lgan davr. Bu davrda aholi haqidagi ma’lumotlar asosan tarixiy qo’lyozmalardan olingan
16-18 Asrlarni o’z ichiga oladi. Bu davrda Makiavelli, Baden, Graunt, Petti, Lomonosov kabi olimlar ijod qilishgan. Bu davrda J.Grauntning 1662 yilda nashr qilingan «O’lim haqidagi byulletenlar asosida yuzaga kelgan tabiiy va siyosiy kuzatishlar natijalari» kitobi alohida ahamiyatga ega
19 Asrdan hozirgi davrgacha bo’lgan yillarni o’z ichiga oladi. Bu davrda Giyyar, Bertilion, Laruss, Mendeleev, Baranskiy, Lappo kabi olimlar turli tadqiqotlar olib borishgan. A.Giyyarning «Inson statistikasi elementlari yoki qiyosiy demografiya» asarining ilmiy ahamiyati beqiyos
O’zbekistonda birinchi marotaba bu fan 1960 yilda M.Qoraxonov tomonidan o’qitila boshlandi. O’zbek olimlari ichida I. Mullajonov, E. Ahmedov, A.Soliev, M.Bo’rieva kabi olimlar bu fan rivojiga katta hissa qo’shmoqdalar.

Slayd 7

Aholi geografiyasi
Aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining asosiy tushunchalari.
Aholining hududiy joylashuvi
Aholi tarkibi
Demografiya
Demografik jarayonlar (tug’ilish, o’lim, nikoh va ajralish)
Oila va avlodlar
Aholi iqtisodiy va ijtimoiy guruhlari
Aholi tabiiy va mexanik harakati
Demografik siyosat va bashorat

Slayd 8

Aholishunoslik haqida ilmiy bilimlar tizimi
Aholining umumiy nazariyasi.
Aholi iqtisodiyoti
Demografiya (demografik fanlar tizimi)
Aholi geografiyasi
Aholi ekologiyasi
Aholi sotsiologiyasi
Aholi genetikasi
Demografiyaga tutash fanlar
Mehnat resurslari iqtisodi
Mehnat va oila huquqi
Etnografiya
Sosial psixologiya
Sosial gigiena
Gerantologiya

Slayd 9

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 10

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda