Afferent motor afaziya nutq tushunish va ekspressiv buzilishlar

Slayd 1

Afferent-motor afaziya: nutq tushunishdagi kamchiliklar,ekspressiv nutq buzilishi,oʻqish va yozuvdagi buzilishlar

Slayd 2

Reja:
Nutqtushunishdagi kamchiliklar
Ekspressiv nutq buzilishlari
Afferent motor afaziya haqida umumiy tushuncha

Slayd 3

Afferent motor afaziya – bu bosh miyaning posttsentral (orqa markaziy) sohalari, ayniqsa chap yarim shardagi pastki parietal hududlar shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan nutq buzilishidir. Ushbu turdagi afaziyada asosiy nuqson artikulyatsion kinesteziyaning buzilishi bilan bog‘liq bo‘ladi.

Slayd 4

Bu buzilish odatda bosh miyaning: Chap yarim shar Posttsentral girus Pastki parietal sohalar zararlanishi bilan bog‘liq bo‘ladi. Mazkur hududlar artikulyatsion harakatlarning sezgi (kinestetik) nazoratida muhim rol o‘ynaydi. Shuning uchun shikastlanish artikulyatsiya aniqligiga bevosita ta’sir qiladi.
Neyropsixologik asoslari

Slayd 5

Asosiy xususiyatlari:
Bu afaziya turida odatda:
–Artikulyatsion xatolar
–Tovushlarni almashtirish (parafaziyalar)
— O‘xshash tovushlarni chalkashtirish
— So‘z tarkibining buzilishi
Kuzatiladi
Nutq tushunish nisbatan saqlangan bo‘lishi mumkin, lekin fonematik farqlashda qiyinchiliklar paydo bo‘ladi

Slayd 6

Kelib chiqish sabablari:
Afferent motor afaziya quyidagi holatlarda paydo bo‘lishi mumkin:
Miya insultlari
Bosh miya jarohatlari
O‘smalar
Neyroinfeksiyalar
Operatsiyadan keyingi asoratlar

Slayd 7

Boshqa motor afaziyalardan farqi:
Afferent motor afaziya ko‘pincha efferent motor afaziya bilan adashtiriladi, lekin ular o‘rtasida muhim farq mavjud:
Afferent motor afaziya → artikulyatsion pozitsiyani topish buziladi
Efferent motor afaziya → artikulyatsion harakatlar ketma-ketligi buziladi

Slayd 8

Afferent motor afaziya bilan og‘rigan bemorlarda nutq tushunishdagi kamchiliklar asosan fonematik idrok va artikulyatsion signallarni to‘g‘ri qabul qilish bilan bog‘liq bo‘ladi. Nutqni to‘liq tushunish ko‘pincha saqlangan bo‘lsa-da, murakkab yoki o‘xshash tovushli so‘zlar, uzun gaplar, yangi so‘zlarni tushunishda qiyinchiliklar paydo bo‘ladi.
Fonematik idrokdagi buzilishlar:
O‘xshash tovushlarni farqlay olmaslik (masalan, «p» va «b», «t» va «d»)
So‘z ichidagi tovushlarni chalkashtirish
Tovushlarni noto‘g‘ri qabul qilish natijasida noto‘g‘ri tushunish
Natija: Bemorga aytilgan so‘zlarni aniqlik bilan anglash qiyinlashadi.

Slayd 9

Bemor tovushlarni eshitganda ularni talaffuz qilishni tasavvur qila olmaydi
Nutq tushunish va talaffuz qilish jarayonida integratsiya buziladi
So‘zlarni tanish va yangi so‘zlarni o‘rganish qiyinlashadi
Artikulyatsion kinesteziya yetishmasligi

Slayd 10

Ko‘p bo‘g‘inli so‘zlar yoki murakkab gaplarni eslab qolish va tushunish muammosi
So‘zlar o‘rtasidagi grammatik aloqalarni noto‘g‘ri anglash
Gap mazmunini noto‘g‘ri talqin qilish
Murakkab nutq konstruktsiyalarini tushunishdagi qiyinchiliklar:

Slayd 11

Kompleks yondashuv:
Logopedik mashqlar bilan birga neyropsixologik va psixologik qo‘llab-quvvatlash
Individual mashg‘ulot rejasi
Uy sharoitida takrorlash va oila ishtiroki

Slayd 12

So‘z tuzilishi va ekspressiv nutqni rivojlantirish:
So‘z va bo‘g‘inlarni talaffuz mashqlari
So‘zlarni to‘g‘ri ketma-ketlikda aytish mashqlari
Nutq tezligi va ravonligini oshirish uchun repetitiv mashqlar
Masalan: bemor oddiy so‘zlardan boshlab, keyin murakkab jumlalarni aytadi.
O‘qish va yozuvni tiklash
Harf–tovush bog‘lanishini mustahkamlash
So‘zlarni bo‘g‘inlab o‘qish mashqlari
Diktant va mustaqil yozuv mashqlari
Fonematik va artikulyatsion xatolarni tuzatish

Slayd 13

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 14

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda