Akmeologik kompetensiya seminar-munozara

Slayd 1

«Akmeologik kompetensiya» tushunchasi bo‘yicha seminar-munozara

Slayd 2

Kompetent yondashuv o‘quvchidan alohida-alohida bilim va ko‘nikmalarni o‘zlashtirishni emas, balki ularni yaxlitlikda egallashni talab etadi. Mazkur talab bilan bog‘liqlikda o‘z navbatida o‘qitish metodlarini tanlash tizimi ham o‘zgarishga uchraydi. Kompetent yondashuv – umumiy o‘rta ta’limni modernizatsiyalash nuqtai nazaridan yangi pedagogik voqelik hisoblanadi. Mazkur yondashuv doirasida amaliy faoliyat tajribasi, kompetensiya va kompetentlikni didaktik birliklar sifatida ko‘rib chiqish hamda ta’limning an’anaviy uch elementi (triada) – «Bilim – Ko‘nikma – Malaka»ni oltita birlik (sekstet) – «Bilim – Ko‘nikma – Malaka – Amaliy faoliyat tajribasi – Kompetensiya – Kompetentlik» tarzida tahlil etilishi talab etiladi. Dastlab «kompetensiya» tushunchasining mohiyatini aniqlashtirib olish zarur. Kompetensiya – ma’lum bir sohada samarali ijodiy faoliyat uchun zarur bo‘lgan o‘quvchining avvaldan belgilangan ta’limiy tayyorgarligiga qo‘yiladigan ijtimoiy talablar (me’yorlar)dan ham o‘zib ketishidir.

Slayd 3

Akmeologik kompetensiyalar: o‘ziga va uni o‘rab turgan atrof-muhitga ishonch, o‘z xohish-istaklari va ehtiyojlarini to‘liq tushunib yetish, bugungi kundagi mavjud imkoniyatlarni va kelgusidagi ijodiy rivojlanish istiqbollarini aniqlash, refleksiya, identifikatsiyaga o‘zining qarashlari, e’tiqodi va uqtirilgan ma’lumotlarni o‘zgartirishga qobiliyatlilik;
Umumta’limiy kompetensiyalar quyidagi vazifalarni bajarishi lozim:

Slayd 4

Umumta’limiy kompetensiyalar quyidagi vazifalarni bajarishi lozim:
Akmeologik – umumta’lim fanlari doirasida o‘quvchini voqelikning real obyektlariga munosabatini ifoda etish qobiliyati va amaliy yo‘nalganligini tarkib toptirishi; – Integrativlik – ta’lim mazmunining tayanch elementlari sifatida turli umumta’lim fanlarining mazmunida aks etishi;.

Slayd 5

Umumta’limiy kompetensiyalar quyidagi vazifalarni bajarishi lozim:
Aksiologik – o‘quvchi tomonidan ta’limning shaxsiy ahamiyatini anglab olinishiga erishish; – Tashkiliy – bilim, ko‘nikma va malaka hamda faoliyatni tashkil etish usullarining yaxlit majmuini aks ettirish uchun atrof-muhitning real obyektlarini taqdim etishi;

Slayd 6

Ta‘limni yangi bosqichga ko‘tarish sharoitida o‘qituvchilarning shaxsiy va kasbiy rivojlanishining akmeologik omillari quyidagilardan ajralib turadi: akmeologik pozitsiya, ta‘limni isloh qilish sharoitida kasbiy faoliyatga psixologik tayyorlik va o‘zaro bog‘liqlikdagi ijodiy salohiyat.
Shaxsiy va kasbiy rivojlanishni o‘rganishga qaratilgan ishlarning tahlili (N. V. Kuzmina, A. A. Derkach, A. A. Bodalev, A. K. Markova, L. M. Mitina, O. S. Anisimov va boshqalar) bizga bunday rivojlanishning quyidagi qator omillarini ajratib ko ‘rsatish imkonini beradi: ✓ muvaffaqiyatga erishish uchun motivatsiya; ✓ kasbiy faoliyatga bo‘lgan munosabat va uni amalga oshirish sharoitlari; ✓ professional mahoratga erishishni ta‘minlovchi shaxsiy xususiyatlar; ✓ professional faoliyatda yuqori professional va shaxsiy standartlar;

Slayd 7

A. A. Derkach va V. G. Zazykin, mehnat predmetining yuqori professionalligini hisobga olgan holda, odamning kasbiy faoliyati va «akmeologik darajasi» mutaxassisning yuqori professionalligining o‘ziga xos xususiyati, akmeologik tarkibi kasbiy faoliyatining o ‘ziga xos xususiyatlariga bog‘liq. Bizning fikrimizcha, shaxsiy va kasbiy rivojlanishning bunday yuqori darajasini chiqarish maqsadga muvofiqdir, bunda o‘qituvchi shaxsiy va kasbiy rivojlanishda o‘zini namoyon qilish qobiliyatini namoyish etadi

Slayd 8

Pedagogik faoliyat uchun shaxsiy va kasbiy rivojlanishning akmeologik kompetentsiya darajasini ishlab chiqish quyidagi xususiyatlardan iborat: – kasbiy faoliyatdagi yutuqlarga motivatsiya; – kasbiy faoliyatga va undagi yangiliklarga ijobiy munosabat; – rivojlanishni aks ettirish; – shaxsiy va kasbiy rivojlanishning ijobiy hissiy holati; – shaxsiy holatidan norozilik bilan bog ‘liq kasbiy qiyinchiliklar; – ushbu qiyinchiliklarni yengish uchun shaxsning ichki resurslari yetishmaslik hissi, ularni yengish uchun ko‘proq konstruktiv strategiyalar va xatti-harakatlar modellaridan foydalanish; – ijodiy salohiyatning yuqori o‘zini-o‘zi anglashi, kasbiy vazifalarni bajarishda ijodiy faoliyat va ijodiy faoliyatni amalga oshirishga tayyorligi..

Slayd 9

Akmeologik kompetentsiya – o‘qituvchining professionalligini ifodalovchi xususiyat sifatida kasbiy faoliyatda muhim ahamiyatga ega ekanligi bilan ajralib turadi. O‘z kasbining yutuk mutaxassisi bo‘lish, akmeologik pozitsiyaga ega bo‘lish uchun ham psixologik, ham pedagogik chuqur bilimga ega bo‘lish va to‘plangan tajribaga bog‘liq. Bo‘lajak o‘qituvchilarda bevosita amaliyot davomida tajriba ortib boradi.
Kompetensiyaning har bir turi ko‘nikmalar, bilimlar, ko‘nikmalar to‘plamini o‘z ichiga oladi. Pedagoglarda ular turli darajalarda namoyon bo‘ladi. Xizmat vazifalarini bajarishda uning xatti-harakatlari ko‘rsatkichlariga e’tibor berib, u yoki boshqa kompetensiyalar qanday rivojlanganligini aniqlash mumkin. Kompetentlik qanday shakllanadi? O‘qituvchining kompetentligini shakllantirish uchun asosiy narsa bu maxsus kasbiy ta’limdir. Kelajakda amaliyotda olingan bilim va ko‘nikmalar boshlang’ich kompetensiya darajasini to‘ldiradi.

Slayd 10

Kasbiy va akmeologik kompetentlikka ega bo‘lishda o‘z ustida ishlash, o‘z-o‘zini rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. O‘z-o‘zini rivojlantirish vazifalari o‘zini –o‘zi tahlil qilish va o‘zini o‘zi baholash orqali aniqlanadi. O‘z ustida ishlash – pedagogning izchil ravishda o‘zining kasbiy Bkm va shaxsiy sifatlarini rivojlantirib borish yo‘lida amaliy harakatlarni tashkil etishi. O‘z ustida ishlash quyidagilarda ko‘rinadi:
Faoliyatga ijodiy va tanqidiy yondashish;
Kasbiy va ijodiy hamkorlikka erishish;
Ishchanlik qobiliyatini rivojlantirish;
Salbiy odatlarni bartaraf etib borish;
Ijobiy sifatlarni o‘zlashtirish;

Slayd 11

Aniq maqsad intilish asosida pedagogik jarayonni takomillashtirish;
Pedagogik jarayon samaradorligini, o‘zining ishchanlik faolligini oshirish;
Izchil ravishda yangilanib borayotgan pedagogik bilimlarni o‘zlashtirish;
Ilg’or texnologiya, metod hamda vositalardan xabardor bo‘lish;
Faoliyatga fan-texnikaning so‘nggi yangiliklarini samarali tatbiq etish;
Kasbiy malakalarni takomillashtirish;
Ko‘nikma salbiy pedagogik nizolarning oldini olish, bartaraf etish choralarini izlash, uning o‘z ustida ishlashini ifodalaydi.
Pedagog mutaxassis sifatida:

Slayd 12

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 13

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda