Xalqaro ekologik hamkorlik tamoyillari

Slayd 1

Xalqaro ekologik hamkorlik

Slayd 2

Reja:
Xalqaro ekologik hamkorlikning asosiy tamoyillari
Ekologiya va salomatlik Xalqaro jamg‘armasi
Ekologik tarbiya va ta’lim

Slayd 3

Yer sayyorasi va uning o’ziga xos tabiati insoniyatning umumiy yashash makoni, yagona uyi hamda yashash vositasi hisoblanadi. Shuning uchun yuz berayotgan ekologik tangliklami bartaraf etish yer yuzidagi barcha xalqlar va davlatlarning umuminsoniy vazifasidir. Sayyoramizda Xalqaro ekologik hamkorlikning zarurligi quyidagi hollar bilan belgilanadi:
Yer sayyorasi va uning o‘ziga xos tabiatini insonga ma ’lum bo4lgan olamda yagona ekanligi.
Yer tabiati va biosfera yaxlit tizim sifatida mavjud bo‘lib, inson va jamiyat uning tarkibiy qismi ekanligi.
Insoniyatning barcha ishlab chiqarish faoliyatining moddiy negizi tabiat ekanligi.
Tabiatdagi salbiy o4zgarishlar va atrof-muhitga antropogen ta’sir ko‘lami jihatidan butun sayyoraga tazyiq ko’rsatuvchi jarayonlar ekanligi.
Hozirda yuzaga kelayotgan ekologik muammolarni hal etishga ko‘p hollarda bir yoki bir nechta davlatlarning imkoniyatlari yetarli emasligi.
Barcha insoniyatning birgalikdagi harakati sayyoramizdagi ekologik

Slayd 4

Xalqaro ekologik hamkorlik (Xeh) deyilganda – yer yuzidagi barcha mamlakat (xalq)lar tomonidan tabiat muhofazasiga doir xalqaro kelishuv-shartnoma, konvensiyalar tuzish, xalqaro ekologik me’yorlarni ishlab chiqish va ularga rioya etilishini hamkorlikda nazorat qilish, umumsayyoraviy va hududiy ekologik muammolarni birgalikda hal etish, ilmiy tadqiqotlar va turli xalqaro anjumanlar o‘tkazish kabi keng ko‘lamli tadbir- choralar kompleksi tushuniladi. Xeh quyidagi tamoyillarga asoslangan bo‘lishi lozim:
•sayyoramizdagi har bir inson sog‘lom ekologik sharoitlarda yashash huquqiga ega ekanligi;
•har bir mamlakat atrof-muhit va tabiiy resurslardan o‘z fuqarolari manfaatlari yo‘lida foydalanish huquqiga ega ekanligi;

Slayd 5

•Bir davlatning ekologik muvaffaqiyati boshqa davlatlar hisobiga bo‘lmasligi yoki ularning manfaatlariga zid bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik; • har bir davlat hududidagi ishlab chiqarish faoliyati shu davlatdagi va undan tashqaridagi tabiiy muhitga zarar yetkazmasligini ta’minlash; • ekologik oqibatlarni bashorat qilib bo’lmaydigan har qanday xo‘jalik va boshqa turdagi faoliyatlarni amalga oshirilishiga yo‘l qo‘ymaslik; • tan olingan xalqaro me’ me’yorlar va andozalar asosida atrof- muhit, tabiiy resurslar va ulardagi o‘zgarishlar ustidan nazorat o‘rnatish; • atrof-muhit muhofazasi bo‘yicha erkin, keng qo‘lamli xalqaro ilmiy-texnik axborotlar almashish va tabiatni asraydigan ilg‘or texnologiyalarni joriy etish; • sayyoramizning biror-bir hududida favqulodda ekologik holat ro4y berganda davlatlar bir-birlariga o’zaro yordam ko’rsatishi;

Slayd 6

Tabiiy muhitning sifatini belgilovchi standartlar. Hozirgi vaqtda texnika taraqqiyotining rivojlanish darajasiga qarab, inson, jonivorlar va o’simliklarning salomatligiga beziyon bo’lgan tabiiy muhit holatini va sifatini belgilovchi me’yornomalar mavjud.
Mustaqillikka erishganimizdan so’ng Xalqaro me’yorlarga tenglashtirilmoqda. Ekologiya standartlarida, tabiiy muhit komponentlari (suv, havo, tog’ jinslari) va iste’mol buyumlaridagi zararli moddalaming ruxsat etilgan chegara me’yorlari (Rechm) ishlab chiqilgan. Rechm ma’lum vaqt davomida inson va atrof-muhitga ta’sir etganda ham zararli oqibatlarga olib kelmaydigan moddalar konsentratsiyasidir. Moddalar konsentratsiyasi standartda ko’rsatilgandan kam bo’lsa sifatli hisoblanadi. Standart bo‘yicha iste’mol uchun yaramaydigan maishiy-texnik suv dehqonchilik va chorvachilikdagi talablarga javob berishi va ishlatilishi mumkin. Havodagi zararli moddalaming ruxsat etilgan chegara me’yorlari insonning zararlangan muhitda bo’lish davomiyligiga ham bog’liq. Shunga qarab, jadvalda zararli moddalaming ish joylaridagi (Rechm ish), shahar va qishloqlardagi qisqa muddatli (REChMq) va o’rtacha sutkalik (REChMs) me’yorilari quyidagi jadvalda keltirilgan.

Slayd 7

Ekologik ta’lim-tarbiya. Butun dunyo mamlakatlarida tabiatni saqlab qolish, insonni o‘rab turgan tabiiy muhit «sifati» mavjud va potensial energiya resurslaridan oqilona foydalanish, tabiatdagi ekologik muvozanatni saqlab qolish masalalarini ko‘zda tutuvchi ekologik-iqtisodiy siyosatni shakllantirish uchun nazariy va amaliy qadamlar zarurligi tan olingan. G‘arb adabiyotlarida «Har qanday qurilishi mo’ljallanayotgan obyektlarni tabiiy muhitga ta’sirini baholash» ekologiya ekspertizasi tushunchasi bilan ma’nodosh tushuncha sifatida keng targ’ib qilinadi.
Majburiy ekologik ekspertiza jarayonini amalda barcha rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda yo’lga qo‘yilgan. 1969-Yilda Aqsh da xo‘jalik amaliyotida loyihalarning ekologiya ekspertizasi «Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida milliy siyosat to‘g‘risida»gi qonun qabul qilingach yo’lga qo‘yilgan: Mamlakatda ekologiya ekspertizasi ishi federal idoralaming asosiy faoliyati hisoblanadi. G‘arb mamlakatlarida «Ob’yektlaming tabiiy muhitga ta’sirini baholash»ga sarflanadigan mablag4 loyiha-smeta qiymatining o‘rtacha 1 foizini tashkil qiladi. Chet mamlakatlar tajribasi ekologiya ekspertizasining iqtisodiy samarasi yuqoriligini ko‘rsatmoqda.

Slayd 8

Xulosa sifatida umumlashtirib, tabiiy muhitga keltiriladigan zararlarning quyidagi guruhlarini ko‘rsatish mumkin:
•Havoning tabiiy muhitga va inson salomatligiga zarar keltiruvchi moddalar bilan ifloslantirish.
•Xo‘jasizlik bilan suvni isrof etish va suv havzalarini ifloslantirish.
•Yerlarni sanoat, qurilish, maishiy chiqindilar bilan ifloslantirib, ularni qayta tiklash (rekultivatsiya) choralarini ko’rmaslik.
0‘Rmon. To‘qay va cho‘l o‘simliklari yo‘qolib ketishiga sababchi bo’ladigan ishlar
•Ovchilik qoidalarini buzish va jonivorlar yashaydigan muhitni ifloslantirish.
•Dehqonchilikda zaharli kimyoviy moddalardan foydalanish tartiblarini buzish.
•Qayta tiklanmaydigan qazilma konlardan xo‘jasizlarcha bir tomonlama foydalanib, kon va kon sanoati korxonalari atrofini zararli chiqindilar bilan shikastlab, qayta tiklash’ choralarini ko‘rmaslik.

Slayd 9

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 10

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda