Til va nutq markazini jihozlash va faoliyatni tashkil etish

Slayd 1

Maktabgacha ta’lim tashkilotida til va nutq markaziini jihozlash va ta’limiy faoliyatni tashkil etish.

Slayd 2

Reja:
Til va nutq markazini jihozlash tartibi.
Til va nutq markazini jihozlashga qo‘yiladigan talablar.
Til va nutq markazida tashkil etiladigan faoliyat turlari.

Slayd 3

Darsning maqsadi:
Talabalarga til va nutq markazini jihozlash tartibi, til va nutq markazini jihozlashga qo‘yiladigan talablar hamda til va nutq markazida tashkil etiladigan faoliyat turlari bo’yicha ma’lumotlar berish.

Slayd 4

Til va nutq markazini jihozlash tartibi.
Til va nutq markazi maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarning nutqini rivojlantirish, lug‘at boyligini oshirish hamda to‘g‘ri talaffuz va muloqot madaniyatini shakllantirishga xizmat qiluvchi muhim rivojlantiruvchi muhit hisoblanadi. Ushbu markazni to‘g‘ri va maqsadga muvofiq jihozlash ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini oshiradi.
Til va nutq markazini jihozlashda, avvalo, bolalarning yosh xususiyatlari va individual imkoniyatlari inobatga olinadi. Markaz xonadagi yorug‘, shovqindan nisbatan xoli va bolalar erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan joyda tashkil etilishi lozim. Jihozlar bolaning bo‘yiga mos, xavfsiz va estetik jihatdan chiroyli bo‘lishi talab etiladi.

Slayd 5

Markazda nutqni rivojlantirishga xizmat qiluvchi ko‘rgazmali vositalar joylashtiriladi. Bular qatoriga rasmlar, mavzuli kartochkalar, predmetli va syujetli tasvirlar, alifbo harflari, bo‘g‘in va so‘z kartalari kiradi. Ushbu vositalar bolalarning so‘z boyligini kengaytirish, gap tuzish va hikoya qilish ko‘nikmalarini shakllantirishga yordam beradi.
Til va nutq markazida badiiy adabiyotlar ham muhim o‘rin tutadi. Bolalar uchun mo‘ljallangan ertaklar, she’rlar, topishmoqlar, tez aytishlar va kichik hikoyalar to‘plami alohida javonlarda joylashtiriladi. Kitoblar bolalar erkin olib o‘qishi uchun qulay va ochiq holda joylashtirilishi zarur.

Slayd 6

Shuningdek, markazda nutqiy o‘yinlar va didaktik materiallar bo‘lishi lozim. So‘zlarni farqlash, tovushlarni aniqlash, mantiqiy bog‘lanishlarni topishga qaratilgan o‘yinlar bolalarda fonematik eshituv va to‘g‘ri talaffuzni rivojlantiradi. Oyna, qo‘g‘irchoqlar, qo‘l qo‘g‘irchoqlari va dramatizatsiya vositalari bolalarning nutqiy faolligini oshiradi.
Til va nutq markazini jihozlashda gigiyena va xavfsizlik qoidalariga qat’iy rioya etilishi zarur. Materiallar toza, zararsiz va muntazam yangilanib turilishi kerak. Jihozlar bolalarda qiziqish uyg‘otadigan tarzda mavsumiy va mavzuli ravishda yangilanib borilishi tavsiya etiladi.
Xulosa qilib aytganda, til va nutq markazini to‘g‘ri jihozlash bolalarning nutqiy rivojlanishini ta’minlash, muloqot madaniyatini shakllantirish hamda ularni maktab ta’limiga puxta tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi.

Slayd 7

Til va nutq markazini jihozlashga qo‘yiladigan talablar.
Til va nutq markazi maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarning nutqini rivojlantirish, to‘g‘ri talaffuzni shakllantirish, lug‘at boyligini oshirish hamda muloqot madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi muhim rivojlantiruvchi muhit hisoblanadi. Shu bois ushbu markazni jihozlash jarayonida bir qator pedagogik, gigiyenik va estetik talablar inobatga olinishi zarur.
Avvalo, til va nutq markazini jihozlashda bolalarning yosh xususiyatlari va individual imkoniyatlariga moslik talab qilinadi. Jihozlar bolaning bo‘yiga mos, foydalanish uchun qulay va xavfsiz bo‘lishi lozim. Barcha materiallar bolalar mustaqil foydalanishi mumkin bo‘lgan darajada joylashtirilishi kerak.

Slayd 8

Markazdagi jihozlar nutqni rivojlantirishga xizmat qilishi asosiy talab hisoblanadi. Bunda ko‘rgazmali qurollar — rasmlar, predmetli va syujetli kartochkalar, tovush va harflarga oid materiallar, bo‘g‘in va so‘zlar bilan ishlash vositalari yetarli miqdorda bo‘lishi talab etiladi. Ushbu jihozlar bolalarning so‘z boyligini kengaytirish, gap tuzish va hikoya qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishi zarur.
Til va nutq markazida badiiy adabiyotlarga alohida e’tibor qaratiladi. Kitoblar mazmunan yoshga mos, rang-barang va qiziqarli bo‘lishi, matni yirik va aniq yozilgan bo‘lishi talab etiladi. Kitoblar bolalar oson olib o‘qishi uchun ochiq javonlarda joylashtirilishi lozim.

Slayd 9

Jihozlashda gigiyenik va xavfsizlik talablariga qat’iy rioya etilishi shart. Materiallar ekologik toza, zararsiz va sifatli bo‘lishi, o‘tkir yoki sinuvchan qismlarga ega bo‘lmasligi kerak. Jihozlar muntazam tozalanib, dezinfeksiya qilinib turilishi zarur.
Shuningdek, til va nutq markazining estetik ko‘rinishiga ham e’tibor beriladi. Ranglar uyg‘unligi, chiroyli bezaklar va tartibli joylashuv bolalarda qiziqish uyg‘otadi va nutqiy faollikni oshiradi. Markazdagi materiallar mavsumiy va mavzuli ravishda yangilanib borilishi talab etiladi.
Yana bir muhim talab — markazda turli nutqiy faoliyat turlarini amalga oshirish imkoniyati bo‘lishidir. Ya’ni, individual va guruhli mashg‘ulotlar, rolli va didaktik o‘yinlar, dramatizatsiya ishlari uchun sharoit yaratilishi lozim.

Slayd 10

Til va nutq markazida tashkil etiladigan faoliyat turlari.
Til va nutq markazi maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarning nutqini rivojlantirish, to‘g‘ri talaffuzni shakllantirish, lug‘at boyligini oshirish hamda muloqot madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi muhim rivojlantiruvchi muhit hisoblanadi. Ushbu markazda tashkil etiladigan faoliyat turlari bolalarning yosh va individual xususiyatlarini inobatga olgan holda rejalashtiriladi.
Til va nutq markazida, avvalo, nutqni rivojlantirishga qaratilgan mashg‘ulotlar tashkil etiladi. Bu mashg‘ulotlarda bolalar yangi so‘zlarni o‘rganadi, so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilish, gap tuzish va fikrini ravon ifodalash ko‘nikmalarini egallaydi. Rasmlar asosida hikoya tuzish, savol-javoblar o‘tkazish bolalarning nutqiy faolligini oshiradi.

Slayd 11

Fonematik eshituvni rivojlantirish faoliyatlari ham markazdagi muhim yo‘nalishlardan biridir. Bu faoliyatlar orqali bolalar tovushlarni farqlash, so‘z boshidagi, o‘rtasidagi va oxiridagi tovushlarni aniqlashni o‘rganadilar. Tez aytishlar, tovushli o‘yinlar va maxsus mashqlar bu jarayonda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Til va nutq markazida didaktik o‘yinlar keng qo‘llaniladi. So‘zlarni guruhlash, mantiqiy bog‘lanishlarni topish, qarama-qarshi ma’noli so‘zlarni aniqlashga qaratilgan o‘yinlar bolalarning tafakkurini va nutqini rivojlantiradi. Didaktik o‘yinlar ta’lim jarayonini qiziqarli va samarali tashkil etishga yordam beradi.

Slayd 12

Badiiy adabiyot bilan ishlash faoliyati ham muhim o‘rin tutadi. Ertak, hikoya va she’rlarni tinglash, qayta hikoya qilish, rollarga bo‘lib o‘qish bolalarning nutqini boyitadi va eslab qolish qobiliyatini rivojlantiradi. Qo‘g‘irchoqlar yordamida dramatizatsiya qilish bolalarda ijodkorlik va ifodali nutqni shakllantiradi.
Shuningdek, til va nutq markazida muloqotga yo‘naltirilgan faoliyatlar tashkil etiladi. Juftlik va guruhda ishlash, suhbatlar o‘tkazish, o‘z fikrini tengdoshlari oldida ifodalash bolalarda ijtimoiy nutq ko‘nikmalarini rivojlantiradi.

Slayd 13

Individual nutqiy mashg‘ulotlar orqali ayrim bolalarning talaffuzidagi kamchiliklar bartaraf etiladi, ularning nutqiy rivojlanish darajasi oshiriladi. Tarbiyachi bolaning ehtiyojiga qarab maxsus mashqlarni tanlaydi.
Xulosa qilib aytganda, til va nutq markazida tashkil etiladigan faoliyat turlari bolalarning nutqiy rivojlanishini har tomonlama ta’minlashga, ularning muloqotga bo‘lgan qiziqishini oshirishga va maktab ta’limiga puxta tayyorlashga xizmat qiladi.

Slayd 14

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 15

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda