Sanoq sistemalari orasida sonlarni o’tkazish

Slayd 1

Bir sanoq sistemasidagi sonlarni boshqa sanoq sistemasiga o’tkazish

Slayd 2

Kompyuter bilan bog’liq sanoq sistemasi faqatgina ikkilk sanoq sistemasini emas, balki sakkizlik va o’n oltilik sanoq sistemasini ham o’z ichiga oladi .
Shu sababli sanab o’tilgan sanoq sistemalari sonlari orasidagi bog’liqlikni aniqlash muhimdir

Slayd 3

Asosi o’n bo’lmagan pozitsiyali sanoq sistemasidagi manfiymas butun sonni o’nlik sanoq sistemasiga o’tkazish uchun uni ixcham ko’rinishdagi yoyiq ko’rinishga o’tkazish va yig’indi natijasini hisoblash kifoya

Slayd 4

O’nlik sanoq sistemasidagi sonni boshqa sanoq sistemasida tasvirlash
O’nlik sanoq sistemasidagi manfiymas butun sonni p asosli sanoq sistemasiga o’tkazish uchun berilgan sonning pga qoldiqli bo’linmalaridan biri pdan kichik bo’lguncha p ga ketmaket qoldiqli bo’linadi va qoldiqlar o’ngdan chapga qarab yozib olinadi

Slayd 5

O’nlik sanoq sistemasidan sakkizlik sanoq sistemasiga o’tish
Asosisi (raqamlar soni ): 8
Alfavit : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
10  8
8  10
101
101 = 1458
Sanoq sistemasi
1458
2 1 0
razryadi
= 1·82 + 4·81 + 5·80
= 64 + 32 + 5 = 101

Slayd 6

Misollar :
134 =
75 =
1348 =
758 =

Slayd 7

X10
X8
X2
X10
X8
X2
0
0
000
4
4
100
1
1
001
5
5
101
2
2
010
6
6
110
3
3
011
7
7
111
Sakkislik sanoq sistemasi jadvali

Slayd 8

Ikkilik sanoq sistemasiga o’tish
O’nlik sanoq sistemasidan o’tib
8 = 23
17258 =
1 7 2 5
001 111 010 101
{

Slayd 9

Misollar
34678 =
21488 =
73528 =
12318 =

Slayd 10

Ikkilik sanoq sistemasidan sakkizlik sanoq sistemasiga o’tish
10010111011112
1 qadam o’ng tomondan boshlab triada usulida
ajratib chiqamiz:
001 001 011 101 1112
2 qadam. Har bir triadani 8lik sanoq sistemasidagi
raqami bilan almashtiramiz
Javob: 10010111011112 = 113578

Slayd 11

Misollar :
1011010100102 =
111111010112 =
11010110102 =

Slayd 12

Arifmetik amallar
Qo’shish
1 5 68
+ 6 6 28
6 + 2 = 8 = 8 + 0
5 + 6 + 1 = 12 = 8 + 4
1 + 6 + 1 = 8 = 8 + 0
10 ga almashtirish

Slayd 13

Misol
3 5 38
+7 3 68
1 3 5 38
+7 7 78

Slayd 14

Arifmetik amallar
Ayirish
4 5 68
2 7 78

(6 + 8) – 7 = 7
(5 – 1 + 8) – 7 = 5
(4 – 1) – 2 = 1
?

Slayd 15

Misollar
1 5 68
6 6 28
11568
6628

Slayd 16

O’n oltilik sanoq sistemasi
Asos (raqam soni ): 16
Alfavit : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F
10  16
16  10
107
107 = 6B16
1C516
2 1 0
razryadi
= 1·162 + 12·161 + 5·160
= 256 + 192 + 5 = 453
B
C
10 11 12 13 14 15

Slayd 17

Misollar
171 =
206 =
1Bc16 =
22B16 =

Slayd 18

X10
X16
X2

X10
X16
X2
0
0
0000

8
8
1000
1
1
0001

9
9
1001
2
2
0010

10
A
1010
3
3
0011

11
B
1011
4
4
0100

12
C
1100
5
5
0101

13
D
1101
6
6
0110

14
E
1110
7
7
0111

15
F
1111
16 Lik sanoq sistemasi jadvali

Slayd 19

Перевод в двоичную систему
16 = 24
Tetrada usilida ikkilik sanoq sistemasining 4 ta raqami olinadi
!
7F1A16 =
7 F 1 A
0111 1111 0001 1010
{

Slayd 20

Misollar
C73B16 =
2Fe116 =

Slayd 21

Ikkilik sanoq sistemasidan o’tkazish
10010111011112
1 qadam . O’ngdan boshlab tetrada bo’yicha
ajratib chiqamiz
0001 0010 1110 11112
2 qadam . Har bir tetradani 16 sanoq sistemasi raqami bilan belgilab olamiz :
E
F
Javob : 10010111011112 = 12Ef16

Slayd 22

Misollar
A3516 =
7658 =

Slayd 23

Arifmetika amallar
Qo’shish
A 5 B16
+ C 7 E16
1 6 D 916
10 5 11
+ 12 7 14

Slayd 24

Misol
1В А16
– A 5 916

Slayd 25

Двоично-десятичная система
Bcd = binary coded decimals (десятичные цифры в двоичном коде)
9024,19 = 1001 0000 0010 0100, 0001 1001Bcd
9 0 2 4 , 1 9
1 0101 0011, 0111 1Bcd = 0001 0101 0011, 0111 1000 Bcd = 153,78
10  Bcd
Bcd  10
10101,1 Bcd = 15,8
10101,1 2 = 16 + 4 + 1 + 0,5 = 21,5
Запись числа в Bcd не совпадает с двоичной!
!

Slayd 26

Refleksiya
Hammasini juda yaxshi tushundim.
Men uchun dars qiziqarli
o’tdi men unda faol ishtirok etdim
Men bu Darsni tushunmadim menga darsda zerikdim.

Slayd 27

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 28

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda