Kurash mashg‘ulotlarini tashkillashtirish nazariyasi

Slayd 1

Kurash mashg‘ulotlarini tashkillashtirish va o‘tkazish nazariyasi.

Slayd 2

Reja:
Kurash mashg‘ulotlarida uslubiy yondashuvlar va vositalar
Kurash mashg‘ulotining maqsadi
Kurash mashg‘ulotlarini tashkillashtirish va o‘tkazish

Slayd 3

Kurash mashg‘uloti – bu nima?
Kurash mashg‘uloti – bu kurash sport turiga oid harakatlar, usullar va jismoniy tayyorgarlikni o‘rgatish, mustahkamlash va rivojlantirishga qaratilgan rejalashtirilgan sport mashqidir.
Oddiy qilib aytganda:
Kurash mashg‘uloti – bu sport zalida yoki tatami (gilam)da murabbiy boshchiligida o‘tkaziladigan dars bo‘lib, unda sportchilar:
Tanani isinadi,
Kurash usullarini o‘rganadi,
Raqib bilan juftlikda mashq qiladi,
Va nihoyat, kurashish orqali o‘z ko‘nikmasini sinovdan o‘tkazadi.
Kurash mashg‘ulotining asosiy maqsadi:
Kurash texnikasi va taktikasi bilan tanishtirish.
Jismoniy holatni yaxshilash (kuch, chaqqonlik, bardoshlik).
Raqibga qarshi to‘g‘ri harakat qilishni o‘rgatish.
Sportchi (yoki talaba)ning ruhiy tayyorgarligini mustahkamlash.

Slayd 4

1. Kurash mashg‘ulotlarining tuzilishi
Kurash mashg‘ulotlari odatda uch bosqichdan iborat bo‘ladi:
A) Tayyorlov qismi (15–20 daqiqa)
Badanni qizdirish, mushaklarni cho‘zish
Umumiy jismoniy mashqlar (yugurish, cho‘zilish, sakrash va b. )
Maxsus harakatlar (kurashga xos harakatlar: egilish, aylanish, tayanch holatlar)
B) Asosiy qism (40–50 daqiqa)
Kurash texnika va taktikasini o‘rganish: usullar (otish, chap berish, oyoqdan olish va h. k. )
Juftlikda mashqlar bajarish
Sparring (nazoratli janglar)
C) Yakuniy qism (10–15 daqiqa)
Sochilish mashqlari (bo‘shashtirish)
Mashg‘ulotni tahlil qilish, xatolarni ko‘rsatish
Talabalarni rag‘batlantirish, tavsiyalar berish

Slayd 5

Mashg‘ulotni tashkillashtirish tamoyillari
Xavfsizlik – mashg‘ulotlar xavfsizlik qoidalariga qat’iy rioya qilgan holda o‘tkazilishi zarur.
Rejalashtirish – har bir mashg‘ulot oldindan rejalashtirilgan bo‘lishi kerak.
Yoshlarga moslashtirish – har bir guruhning yoshi va jismoniy tayyorgarligi darajasiga mos mashqlar tanlanadi.
Davomiylik – natijaga erishish uchun muntazam va uzluksiz mashg‘ulotlar muhim.
Individuallashtirish – har bir talabaga individual yondashuv.

Slayd 6

Maxsus tayyorgarlik mashqlari yuqori malakali sportchilar mashg‘uloti tizimida markaziy o‘rinni egallaydi va musobaqa faoliyati elementlarini o‘z ichiga oladigan vositalar doirasini, shuningdek shakli, tuzilmasi va organizm funksional tizimi faoliyatini namoyon qilish xususiyati hamda sifatiga ko‘ra ularga yaqinlashtirilgan harakatlarni qamrab oladi.

Milliy kurashda maxsus tayyorgarlik mashqlariga quyidagilar kiradi:
Yaqinlashtiruvchi mashqlar. Ular usullarning texnik tuzilmasini va uni amalga oshirish taktikasini egallash hamda takomillashtirishga yordam beradi
Kurashchi uchun zarur bo‘lgan maxsus jismoniy sifatlarni rivojlantiruvchi mashqlar.
Ishorali mashqlar. Ular nafaqat usullarni bajarish texnikasini, balki ular bir ma’lum taktik ko‘rinishda (turli xil holatlardan, taktik tayyorgarlik usullarini ishora orqali ko‘rsatishdan so‘ng) qo‘llanilgan paytda ma’lum ma’noda uning taktikasini ham takomillashtirishga yordam beradi. Ishorali mashqlar jihozlarsiz va jihoz (kurash manekeni) bilan bajariladi.
Sherik bilan maxsus mashqlar. Kurash manekeni bilan mashqlar bajarishga qaraganda, sherik bilan bajariladigan mashqlar amalga oshirilayotgan texnik yoki taktik harakatning hamma qismlarini yanada chuqur his qilish imkonini beradi. Sherik bilan ishlash paytida berilgan harakat vaziyatini hamda zarur qarshilikni aniq qayta ko‘rsatib berish mumkin. Mashq bajarayotgan kurashchining oldida turgan vazifaga qarab, sherik bo‘sh, yarim kuch bilan yoki bor kuchi bilan qarshilik ko‘rsatishi mumkin. Shunday sherikni tanlash lozimki, uning qobiliyatlari, tayyorgarligi, bo‘yi, vazni sportchi oldiga qo‘yilgan vazifalarni hal etishga yordam berishi lozim.
O‘quv, o‘quv-mashg‘ulot va mashg‘ulot bellashuvlari. – O‘quv bellashuvi kurash texnikasi va taktikasi bo‘yicha yangi o‘quv materialini o‘zlashtirishga qaratilgan. Sherik bo‘sh yoki yarim kuchi bilan qarshilik ko‘rsatadi hamda bellashuv davomida vaqti-vaqti bilan (topshiriqqa binoan) kurashchiga usulni bajarish uchun qulay sharoitlarni yaratib turadi.

Slayd 7

Kurashni o‘rgatish va mashg‘ulotlarni samarali tashkil etish uchun pedagogik va metodik yondashuvlar muhim o‘rin tutadi. Bu yondashuvlar yordamida talabalar kurash texnikasi va taktikasini chuqur o‘zlashtiradilar.
Texnik mashqlar
Kurashning asosiy usullari:
Tizzadan olish (polga urish)
Oyoqdan ushlab yiqitish
Bel usullari (ichkariga va tashqariga otish)
Chap berish va to‘siqlarni yengish
Texnik mashqlar avval individual, keyin juftlikda mashq qilinadi.
Harakatlar sekinlik bilan boshlanib, asta-sekin tezlik va kuch oshiriladi.
Texnika — bu kurashchining raqibga qarshi qiladigan aniq, o‘rgatilgan harakatlari, ya’ni usullari va ularni bajarish yo‘llaridir.
📌 Oddiy qilib aytganda:
Texnika – bu qanday qilib yiqitish kerakligini o‘rgatuvchi amaliy harakatlar majmuasidir.

Slayd 8

Taktik tayyorgarlik
Raqibga qarshi to‘g‘ri yondashish, vaqtni to‘g‘ri tanlash, ustunlikni sezish.
Himoya va hujum o‘rtasidagi muvozanatni saqlash.
Darslarda quyidagilarga e’tibor qaratiladi:
Qanday holatda qanday usul qo‘llanadi?
Raqibning harakatiga qarab qanday qarshi harakat qilinadi?
Video tahlil, murabbiyning ko‘rsatmalari, modellashtirish orqali o‘rgatiladi.
Taktika — bu kurash vaqtida to‘g‘ri qaror qabul qilish, raqib harakatlarini oldindan anglash, o‘z kuchini to‘g‘ri taqsimlash kabi fikrga asoslangan harakatlar tizimidir.
📌 Oddiy qilib aytganda:
Taktika – bu qachon va qanday texnikani ishlatish kerakligini bilish.

Slayd 9

Texnika va taktika o‘rtasidagi farq:
Taktik harakatlarga misollar:
Raqibning zaif tomonini kuzatish va undan foydalanish
Kerakli vaqtda hujum qilish yoki mudofaa qilish
O‘zingizga qulay joyda kurash olib borish
Raqibni charchatib keyin hujumga o‘tish
Taktika nimaga bog‘liq?
Sportchining tajribasiga
Raqibning uslubini bilishga
Jismoniy tayyorgarlik darajasiga
Ruhiy holatga (asabiylashmaslik, bosimga bardoshlilik)

Slayd 10

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 11

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda