Kuch jismoniy sifatini rivojlantiruvchi milliy va harakatli o’yinlar

Slayd 1

Kuch jismoniy sifatini rivojlantiruvchi milliy va harakatli o’yinlarni o’rgatish.

Slayd 2

Reja:
Kuch jismoniy sifatining mohiyati va jismoniy tarbiyadagi ahamiyati
Milliy va harakatli o’yinlarning kuch sifatini rivojlantirishdigi o’rni
Turli yosh guruhlari uchun uchni rivojlantiruvchi o’yinlarni tanlash va o’tkazish metodikasi
Amaliy mashg’ulotlarda kuchni rivojlantiruvchi o’yinlar qo’llash va baholash usullari

Slayd 3

Kuch — bu inson organizmining mushaklar faoliyati orqali tashqi qarshilikni yengish, ushlab turish yoki unga qarshi turish qobiliyatidir. Kuch jismoniy rivojlanishning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, insonning harakat faoliyati samaradorligini belgilaydi.
Kuchning namoyon bo‘lishi mushaklar, markaziy nerv tizimi va tayanch-harakat apparatining o‘zaro uyg‘un faoliyatiga bog‘liq. Mushaklar qisqarishi nerv impulslarining ta’sirida yuzaga keladi va bu jarayon qanchalik mukammal bo‘lsa, kuch shunchalik yuqori bo‘ladi.

Slayd 4

Mushak massasining rivojlanganligi
Mushak tolalarining turi (tez qisqaruvchi va sekin qisqaruvchi tolalar)
Nerv tizimining funksional holati
Yosh va jins xususiyatlari
Mashg‘ulotlarning tizimliligi va yuklama darajasi
Ovqatlanish va dam olish rejimi
Kuchning turlari
Maksimal kuch – mushaklarning eng katta yuklamaga qarshi turish qobiliyati.
Nisbiy kuch – mushak kuchining tana vazniga nisbati.
Tezkor kuch – qisqa vaqt ichida maksimal kuch hosil qilish qobiliyati.
Portlovchi kuch – keskin va tez harakatlarda namoyon bo‘ladigan kuch.
Kuch chidamliligi – uzoq vaqt davomida mushak kuchini saqlab qolish qobiliyati.
Kuchga ta’sir etuvchi omillar

Slayd 5

Kuch jismoniy tarbiya jarayonining asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. Uni rivojlantirish nafaqat sport natijalari, balki sog‘lom turmush tarzi uchun ham muhimdir.
Sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati mushaklar, paylar va suyaklarni mustahkamlaydi;
umurtqa pog‘onasining to‘g‘ri rivojlanishiga yordam beradi;
qomat buzilishlarining oldini oladi;
yurak-qon tomir va nafas olish tizimlari faoliyatini yaxshilaydi.

Slayd 6

Ta’limiy ahamiyati harakat ko‘nikma va malakalarini shakllantiradi; murakkab jismoniy mashqlarni bajarishni osonlashtiradi;
Texnik harakatlarni sifatli bajarishga yordam beradi. Tarbiyaviy ahamiyati iroda, sabr-toqat va qat’iyatni rivojlantiradi;
O‘ziga ishonch va intizomni mustahkamlaydi; mehnatsevarlik va maqsadga intilish hissini shakllantiradi.

Slayd 7

Amaliy ahamiyati kundalik hayotdagi jismoniy yuklamalarni yengillashtiradi; mehnat faoliyatida unumdorlikni oshiradi; sport turlarida yuqori natijalarga erishish imkonini beradi. Kuchni rivojlantirish vositalari og‘irliklar bilan mashqlar (gantellar, shtanga); o‘z tana vazni bilan bajariladigan mashqlar (tortilish, bukilib-yozilish); qarshilik bilan mashqlar (rezina lentalar, juftlikda bajariladigan mashqlar); sport o‘yinlari va maxsus kuch mashqlari.

Slayd 8

Slayd 9

Milliy o‘yinlar xalqning tarixiy tajribasi, madaniyati va turmush tarzi bilan bog‘liq bo‘lib, unda jismoniy kuch talab etiladigan harakatlar ko‘p uchraydi.
Kuch rivojiga ta’siri:
Mushaklarning faol ishlashini ta’minlaydi;
Qo‘l, oyoq, bel va gavda mushaklarini mustahkamlaydi;
Statik va dinamik kuchni rivojlantiradi;
Kuch chidamliligini oshiradi. Kuchni rivojlantiruvchi milliy o‘yinlarga misollar:
Kurash – maksimal va portlovchi kuchni rivojlantiradi;
Arqon tortish – qo‘l, yelka va bel mushaklari kuchini oshiradi;
Oq terakmi – ko‘k terak – umumiy kuch va chaqqonlikni rivojlantiradi;
Chillak – tezkor kuch va muvozanatni shakllantiradi;
Ko‘pkari (uloq) – katta jismoniy kuch va chidamlilikni talab qiladi.

Slayd 10

Harakatli o‘yinlar faol harakatlar asosida tashkil etilib, mashg‘ulot jarayonida kuch sifatini tabiiy ravishda rivojlantiradi.
Asosiy xususiyatlari:
Mashqlar o‘yin shaklida bajariladi;
Yuklama yashirin holda beriladi;
Ishtirokchilarda qiziqish va faollik yuqori bo‘ladi.
Kuchni rivojlantiruvchi harakatli o‘yinlar:
estafeta o‘yinlari;
to‘p bilan bajariladigan kuch talab etuvchi o‘yinlar;
juftlikda qarshilik bilan o‘ynaladigan o‘yinlar;
sakrash va sudralish elementlari mavjud o‘yinlar.
Rivojlanadigan kuch turlari:
Tezkor kuch (sakrash, uloqtirishlar);
Kuch chidamliligi (takroriy harakatlar);
Umumiy kuch (butun mushak guruhlari ishtiroki).

Slayd 11

Slayd 12

Kuch sifatini rivojlantirish jismoniy tarbiyaning muhim vazifalaridan biridir. Biroq kuch mashqlari va o‘yinlarini tanlashda yosh xususiyatlari, organizmning anatomik-fiziologik rivojlanish darajasi hamda psixologik holatni hisobga olish zarur. Ayniqsa, kuchni rivojlantirishda o‘yin metodi samarali bo‘lib, u bolalar va o‘smirlarning qiziqishini oshiradi va yuklamani tabiiy shaklda ta’minlaydi.
Kichik yosh guruhi (6–10 yosh)
Yosh xususiyatlari: mushaklar hali to‘liq rivojlanmagan; suyaklar va bo‘g‘imlar nozik; tez charchaydi, lekin harakatchanlik yuqori.
O‘yin tanlash mezonlari: o‘z tana vazni bilan bajariladigan harakatlar; qisqa davomli va qiziqarli bo‘lishi; majburiy kuchlanishsiz.
Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Kim tez o‘tirib-turadi» «Arqon ustidan sakrash» «To‘pni uzoqqa uloqtir» «Estafeta o‘yinlari» «Qaldirg‘och» Metodika: mashg‘ulot vaqti: 20–30 daqiqa; takrorlashlar soni kam, dam olish yetarli; o‘yin shaklida, rag‘batlantirish orqali o‘tkaziladi; og‘ir yuklama berilmaydi.

Slayd 13

O‘rta yosh guruhi (11–14 yosh) Yosh xususiyatlari: mushaklar faol rivojlana boshlaydi; harakat koordinatsiyasi yaxshilanadi; kuchga bo‘lgan moslashuv ortadi. O‘yin tanlash mezonlari: dinamik kuchni talab qiluvchi o‘yinlar; juftlikda va jamoaviy o‘yinlar; raqobat elementlari mavjud bo‘lishi. Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Arqon tortish» «Kim kuchli» (juftlikda qarshilik bilan) «Tosh ko‘tarib yurish» «To‘pni yuqoridan uloqtirish» «Kurash elementlari bilan o‘yinlar» Metodika: mashg‘ulot vaqti: 30–40 daqiqa; yuklama asta-sekin oshiriladi; texnik to‘g‘ri bajarilishiga e’tibor qaratiladi; xavfsizlik qoidalari qat’iy nazorat qilinadi

Slayd 14

Katta yosh guruhi (15–18 yosh) Yosh xususiyatlari: mushaklar deyarli to‘liq shakllangan; maksimal va tezkor kuchni rivojlantirish mumkin; yuqori yuklamalarga moslashuv mavjud. O‘yin tanlash mezonlari: kuch va kuch chidamliligini rivojlantiruvchi; murakkab va ko‘p bosqichli o‘yinlar; sport o‘yinlariga yaqin bo‘lishi. Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Kurash» «Og‘ir to‘p bilan estafeta» «Turnikda tortilish bo‘yicha musobaqa» «Qarshilik bilan yugurish» «Milliy kuch o‘yinlari» Metodika: mashg‘ulot vaqti: 45–60 daqiqa; individual imkoniyatlar hisobga olinadi; o‘yinlar musobaqa shaklida tashkil etiladi; tiklanish mashqlari majburiy qo‘llanadi.

Slayd 15

Slayd 16

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 17

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda