Inklyuziv ta’limda sog’lom va imkoniyati cheklangan yoshlar muloqoti

Slayd 1

Ta’lim muassasalarida sog‘lom va imkoniyati cheklangan yoshlar o‘zaro muloqotining ijtimoiy perseptsiyasi.

Slayd 2

Reja:
Ijtimoiy pertseptsiya jarayonlarida inklyuziv ta’limning ahamiyati
Empatiya gospital pedagogikadagi ahamiyati
Kauzal atrabatsiya jarayon

Slayd 3

Inklyuziv ta’lim ijtimoiy pertseptsiya jarayonlarida bolalarning bir-birini to‘g‘ri idrok etishi va qabul qilishini shakllantiradi. U sog‘lom va imkoniyati cheklangan bolalar o‘rtasida o‘zaro tushunish, hamdardlik va bag‘rikenglikni rivojlantiradi. Birgalikdagi ta’lim jarayonida stereotip va noto‘g‘ri tasavvurlar kamayadi. Inklyuziv muhit bolalarning ijtimoiy rollarni anglashiga va muloqot ko‘nikmalarini mustahkamlashga yordam beradi. Natijada jamiyatda ijobiy munosabatlar va ijtimoiy moslashuv darajasi oshadi.

Slayd 4

1994-yilda Salamanka deklaratsiyasi qabul qilinib, inklyuziv ta’lim g‘oyasi xalqaro miqyosda e’tirof etildi. 2000-yillardan boshlab ko‘plab davlatlarda inklyuziv ta’lim tizimi joriy etilib, ijtimoiy pertseptsiya jarayonlariga ijobiy ta’sir ko‘rsata boshladi. 2015-yilda BMT tomonidan qabul qilingan Barqaror rivojlanish maqsadlarida inklyuziv va sifatli ta’lim muhim vazifa sifatida belgilandi. 2020-yillarda inklyuziv ta’lim orqali bolalarda bag‘rikenglik, o‘zaro hurmat va ijtimoiy qabul qilish darajasi yanada kuchaydi. Bugungi kunda inklyuziv ta’lim ijtimoiy pertseptsiya jarayonlarini shakllantirishda muhim pedagogik omil sifatida qaralmoqda.

Slayd 5

Empatiya — bu gospital pedagogikada o‘qituvchi va mutaxassisning bolaning hissiy holatini chuqur anglay olishi, uning kechinmalarini his etib, shunga mos munosabat bildirish qobiliyatidir. U kasalxonada davolanayotgan bolada xavotir va qo‘rquvni kamaytirib, o‘qish jarayoniga ijobiy ruhiy muhit yaratadi. Empatiya orqali pedagog bola bilan ishonchli muloqot o‘rnatadi va uning psixologik qo‘llab-quvvatlanishini ta’minlaydi. Shu bois empatiya gospital pedagogikaning muhim insonparvarlik tamoyili hisoblanadi.

Slayd 6

Empatiya masalasini asosan psixolog va pedagog olimlar o‘rganib chiqqan. Jumladan, Teodor Lipps empatiyani hissiy hamdardlik jarayoni sifatida ilmiy asoslab bergan. K. Rojers (Carl Rogers) empatiyani shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim va terapiyaning asosiy sharti deb hisoblagan. L. S. Vygotskiy empatiyaning ijtimoiy muloqot va rivojlanishdagi rolini ta’kidlagan. Shuningdek, J. Piaget va A. Bandura empatiyani ijtimoiy o‘rganish va axloqiy rivojlanish bilan bog‘liq holda tadqiq etgan.

Slayd 7

Kauzal atribatsiya jarayoni — bu shaxsning o‘zining yoki boshqalarning xulq-atvori, muvaffaqiyati va muvaffaqiyatsizligini ma’lum sabablar bilan izohlash jarayonidir. Ushbu jarayonda inson hodisalarning sababini ichki omillar (qobiliyat, harakat, xarakter) yoki tashqi omillar (sharoit, tasodif, muhit) bilan bog‘laydi. Kauzal atribatsiya ijtimoiy idrokning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, odamlararo munosabatlarga ta’sir ko‘rsatadi. Noto‘g‘ri atribatsiya esa xulosa va munosabatlarda xatoliklarga olib kelishi mumkin.

Slayd 8

Kauzal atribatsiya jarayonini ilmiy jihatdan Fris Xayder (Fritz Heider) birinchi bo‘lib o‘rgangan. U bu jarayonni ijtimoiy idrok nazariyasi doirasida izohlab, insonlarning xulq-atvor sabablarini qanday tushuntirishini tahlil qilgan. Keyinchalik Harold Kelley va Bernard Vayner (Bernard Weiner) kauzal atribatsiya nazariyasini yanada rivojlantirgan.

Slayd 9

Fris Xayder kauzal atribatsiyani «oddiy odam psixologiyasi» asosida tushuntirib, odamlar voqealarning sababini mantiqan izlashga intilishini ko‘rsatgan. Bernard Vayner esa bu nazariyani ta’lim va motivatsiya sohasida qo‘llab, muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizlik sabablarining shaxs xulqiga ta’sirini asoslab bergan.

Slayd 10

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 11

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda