Ilm-fan va tabiat markazini jihozlash va faoliyat turlari

Slayd 1

Maktabgacha ta’lim tashkilotida ilm fan va tabiatini jihozlash va ta’limiy faoliyatni tashkil etish.

Slayd 2

Reja:
Ilm-fan va tabiat markazida ta’limiy faoliyat turlari.
Ilm-fan va tabiat markazini jihozlash tartibi.
Ilm-fan va tabiat markazida kichik tajribalar o‘tkazish.

Slayd 3

Darsning maqsadi:
Talabalarga ilm-fan va tabiat markazida ta’limiy faoliyat turlari, ilm-fan va tabiat markazini jihozlash tartibi hamda ilm-fan va tabiat markazida kichik tajribalar o‘tkazish bo’yicha ma’lumotlar berish.

Slayd 4

Ilm-fan va tabiat markazida ta’limiy faoliyat turlari
Ilm-fan va tabiat markazi maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarda atrof-muhitga qiziqish uyg‘otish, tabiat hodisalari va oddiy ilmiy tushunchalar haqida dastlabki bilimlarni shakllantirishga xizmat qiluvchi muhim rivojlantiruvchi markaz hisoblanadi. Ushbu markazda tashkil etiladigan ta’limiy faoliyat turlari bolalarning yosh va individual xususiyatlarini inobatga olgan holda amalga oshiriladi.
Ilm-fan va tabiat markazida kuzatish faoliyatlari muhim o‘rin tutadi. Bolalar o‘simliklar, hayvonlar, ob-havo hodisalari, fasllarning almashinuvi kabi jarayonlarni bevosita kuzatish orqali bilim oladilar. Kuzatish jarayonida bolalarning diqqat-e’tibori, tahlil qilish va xulosa chiqarish qobiliyatlari rivojlanadi.

Slayd 5

Markazda tajriba va sinov faoliyatlari ham tashkil etiladi. Oddiy tajribalar orqali bolalar suv, havo, qum, tuproq, yorug‘lik kabi tabiiy jismlarning xususiyatlarini o‘rganadilar. Tajriba jarayonida bolalar savollar berishga, taxminlar ilgari surishga va natijalarni solishtirishga o‘rganadilar. Bu faoliyatlar ularning mantiqiy fikrlashini rivojlantiradi.
Didaktik va ta’limiy o‘yinlar ilm-fan va tabiat markazidagi muhim faoliyat turlaridan biridir. Tabiatga oid mavzuli kartochkalar, mantiqiy o‘yinlar, tasniflash va solishtirishga qaratilgan topshiriqlar bolalarning bilimlarini mustahkamlashga xizmat qiladi. O‘yinlar orqali o‘rganish jarayoni qiziqarli va samarali tashkil etiladi.

Slayd 6

Ilm-fan va tabiat markazida mehnat faoliyati ham muhim ahamiyatga ega. O‘simliklarni sug‘orish, parvarishlash, barglarini artish, urug‘ ekish kabi oddiy mehnat turlari bolalarda mas’uliyat, mehnatsevarlik va tabiatga mehr tuyg‘usini tarbiyalaydi.
Shuningdek, suhbat va muhokama faoliyatlari orqali bolalar o‘z kuzatuvlari va tajribalari haqida fikr almashadilar. Tarbiyachi tomonidan berilgan savollar bolalarning nutqini rivojlantiradi va bilimlarini chuqurlashtiradi.
Ijodiy faoliyatlar ham ilm-fan va tabiat markazida muhim o‘rin egallaydi. Tabiiy materiallardan (barg, tosh, urug‘, shoxcha va boshqalar) foydalangan holda rasmlar chizish, applikatsiyalar tayyorlash bolalarning tasavvurini va ijodkorligini rivojlantiradi.

Slayd 7

Ilm-fan va tabiat markazini jihozlash tartibi
Ilm-fan va tabiat markazi maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarda tabiatga qiziqish uyg‘otish, atrof-muhit haqidagi dastlabki ilmiy tushunchalarni shakllantirish hamda kuzatuvchanlik va tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi muhim rivojlantiruvchi muhit hisoblanadi. Ushbu markazni to‘g‘ri va maqsadga muvofiq jihozlash ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini oshiradi.
Ilm-fan va tabiat markazini jihozlashda, avvalo, bolalarning yosh xususiyatlari va individual imkoniyatlari inobatga olinadi. Markaz yorug‘, shamollatiladigan va bolalar erkin harakatlana oladigan joyda tashkil etilishi lozim. Jihozlar bolaning bo‘yiga mos, xavfsiz va foydalanish uchun qulay bo‘lishi talab etiladi.

Slayd 8

Markazda tabiatni o‘rganishga xizmat qiluvchi asosiy jihozlar joylashtiriladi. Bular qatoriga turli xonaki o‘simliklar, urug‘lar, tuproq, qum, toshlar, barglar, mevalar va tabiatga oid ko‘rgazmali materiallar kiradi. O‘simliklar bolalar parvarish qilishi mumkin bo‘lgan tarzda joylashtirilishi va muntazam kuzatib borilishi kerak.
Ilm-fan va tabiat markazida tajriba o‘tkazish uchun maxsus burchak tashkil etiladi. Bu burchakda oddiy tajribalar o‘tkazish uchun idishlar, o‘lchov vositalari, suv, qum, lupa, magnit kabi jihozlar bo‘lishi lozim. Tajribalar bolalar xavfsizligini ta’minlagan holda tarbiyachi nazorati ostida o‘tkaziladi.

Slayd 9

Markazda tabiatga oid rasmlar, plakatlar, maketlar va mavzuli kartochkalar joylashtiriladi. Ushbu ko‘rgazmali qurollar bolalarning bilimini boyitish, kuzatuvchanligini oshirish va tushunchalarni mustahkamlashga xizmat qiladi. Materiallar mavsumiy va mavzuli ravishda yangilanib borilishi tavsiya etiladi.
Ilm-fan va tabiat markazini jihozlashda gigiyena va xavfsizlik qoidalariga qat’iy rioya etilishi zarur. Jihozlar ekologik toza, zararsiz va sinuvchan bo‘lmagan materiallardan tayyorlangan bo‘lishi kerak. Barcha buyumlar tartibli joylashtirilib, muntazam tozalanib turilishi lozim.
Xulosa qilib aytganda, ilm-fan va tabiat markazini to‘g‘ri jihozlash bolalarda tabiatga nisbatan ongli munosabatni shakllantirish, ilmiy qiziqishni rivojlantirish va ularning bilish faoliyatini faollashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Slayd 10

Ilm-fan va tabiat markazida kichik tajribalar o‘tkazish.
Ilm-fan va tabiat markazida kichik tajribalar o‘tkazish maktabgacha yoshdagi bolalarda bilishga bo‘lgan qiziqishni oshirish, tabiat hodisalari va oddiy ilmiy tushunchalarni amaliy faoliyat orqali o‘rganishga xizmat qiladi. Kichik tajribalar bolalarning kuzatuvchanligi, mantiqiy fikrlashi va mustaqil xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Kichik tajribalar bolalarning yosh va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda, sodda va xavfsiz shaklda tashkil etiladi. Tajribalar jarayonida murakkab tushunchalar oddiy va tushunarli tarzda izohlanadi. Har bir tajriba tarbiyachi rahbarligida, bolalar faol ishtirok etadigan usulda olib boriladi.

Slayd 11

Ilm-fan va tabiat markazida suv, havo, qum, tuproq, yorug‘lik va magnit bilan bog‘liq kichik tajribalar keng qo‘llaniladi. Masalan, suvning rangini o‘zgartirish, buyumlarning suvda cho‘kishi yoki suzishini aniqlash, qum va tuproqni solishtirish, o‘simliklarning suvga bo‘lgan ehtiyojini kuzatish kabi tajribalar bolalarda sabab–oqibat bog‘lanishlarini tushunishga yordam beradi.
Tajriba o‘tkazish jarayonida bolalarga savollar berish muhim ahamiyatga ega. «Nima bo‘ldi?», «Nega bunday bo‘ldi?», «Agar boshqacha qilsak nima bo‘ladi?» kabi savollar bolalarni fikrlashga va o‘z taxminlarini bildirishga undaydi. Bu esa bolalarda tadqiqotchilik qobiliyatini rivojlantiradi.

Slayd 12

Kichik tajribalar davomida bolalar oddiy asbob-uskunalar bilan tanishadilar. Lupa orqali predmetlarni ko‘rish, idishlarga suv quyish, o‘lchash va solishtirish kabi faoliyatlar bolalarning amaliy ko‘nikmalarini mustahkamlaydi. Shu bilan birga, tajribalar bolalarda tartib-intizom va xavfsizlik qoidalariga rioya qilish odatini shakllantiradi.
Tajriba yakunida tarbiyachi bolalar bilan birgalikda natijalarni muhokama qiladi va umumiy xulosa chiqaradi. Bu jarayon bolalarning nutqini rivojlantirishga, o‘z fikrini erkin ifodalashga yordam beradi.
Xulosa qilib aytganda, ilm-fan va tabiat markazida kichik tajribalar o‘tkazish bolalarda ilmiy tafakkurning dastlabki asoslarini shakllantirish, tabiatga nisbatan qiziqish va ehtiyotkor munosabatni tarbiyalashda muhim ahamiyatga ega.

Slayd 13

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 14

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda