AKSONOMETRIK PROYEKSIYALAR HAQIDA UMUMIY MA’LUMOTLAR
3000 so'm

Slayd 1
AKSONOMETRIK PROYEKSIYALAR HAQIDA UMUMIY MA’LUMOTLAR
Slayd 2
Reja:
1
4
2
Xususiyatlari
Tarixi
Mashqlar
3
Turlari
Slayd 3
Xususiyatlari
1
Aksonometriya grekcha so‘z bo‘lib, “akson” o‘q va “metreo” o‘lchayman degan ma’noni anglatadi.
Slayd 4
Umumiy ma’lumotlar
Mashina detallarini yasashda shu detallarning ish chizmalaridan foydalaniladi. Lekin ish chizmasining asosiy kamchiligi shundaki, unda detalning ko‘rinishlari alohida – alohida tasvirlanadi. Shuning uchun, amalda, detalning ish chizmasi bilan birga ularning yaqqol tasviri ham beriladi. Yaqqol tasviri, ya’ni aksonometrik proyeksiyasi yordamida berilgan ish chizmalari tez va osongina o‘qiladi.
Ayniqsa, ixtiro qilinayotgan mashina konstruksiyasi chizmalarini chizishda aksonometriya muhim ahamiyatga ega.
Slayd 5
Umumiy ma’lumotlar
Aksonometrik tasvirlar har xil bo‘ladi. Lekin ular ichida ko‘proq qo‘llaniladigan parallel proyeksiyalar yordami bilan bajariladigan to‘g‘ri burchakli aksonometrik proyeksiyalardir, chunki ularni yasashda oddiy qonun va qoidalarga amal qilinadi.
Slayd 6
Aksonometrik vaqt jadvali
Muhandislik va sanoat inqilobi
XX
Ilk bosqichlar
Antik davr
Renessans davri
XIV-XVI
Aksonometriya tushunchasining paydo bo‘lishi
XVIII-XIX
Slayd 7
Antik davr va O‘rta asrlar
O‘rta asrlarning oxirlariga kelib, me’moriy chizmalar rivojlandi, lekin bu chizmalar odatda perspektivaga asoslangan bo‘lib, mutlaq o‘lchamlar bilan emas, vizual realizmga yo‘naltirilgan.
Antik davrda (misol uchun, Yunoniston va Rimda) chizmalar ko‘proq dekorativ va rassomlik maqsadlarida ishlatilgan, lekin ular hali haqiqiy geometrik proyeksiyalardan uzoq bo‘lgan.
Slayd 8
Renessans davri (XIV–XVI asrlar)
Perspektiva qonunlari Leon Battista Alberti, Brunelleschi, Leonardo da Vinchi kabi olim va rassomlar tomonidan ishlab chiqilgan. Bu davrda chizmalar real ko‘rinishga yaqinlashtirildi, biroq ular hanuz noaniq o‘lchamga ega bo‘lgan.
Slayd 9
Aksonometriya tushunchasining paydo bo‘lishi (XVIII–XIX asrlar)
XVIII asrda matematiklar uch o‘lchamli jismlarni ikki o‘lchamli tekislikda aniq o‘lchamlar bilan ifodalash usullarini ishlab chiqishga harakat qilishdi.
Slayd 10
XX asr: Muhandislik va sanoat inqilobi
Kompyuter grafikasi rivojlangach, bu uslub CAD (Computer-Aided Design) dasturlarida asosiy vositalardan biriga aylandi.
Aksonometrik proyeksiya muhandislik grafikasida keng qo‘llanila boshlandi.
Slayd 11
Hozirgi kunda
Aksonometrik proyeksiya – texnik chizmada aniq o‘lcham bilan uch o‘lchamli obyektni tasvirlashga imkon beruvchi muhim geometrik uslubdir. U qadim davrlardan boshlab rivojlanib, hozirgi zamonaviy kompyuter grafikasi va muhandislikda asosiy vositalardan biri hisoblanadi.
Slayd 12
Grafik tasvirlar
Afzalliklari va kamchiliklari
Aksonometrik perspektiva turlari
Misollar
02
01
03
Slayd 13
Proyeksiyalarni taqqoslash
Ko‘rinish
Ta’rif
Aksonometriya
Parallel va proporsional qoluvchi chiziqlar yordamida uch o‘lchamli jismlarni tekis yuzada tasvirlash usuli
Izometriya
Uchala o‘q teng burchaklar ostida chizilgan aksonometrik chizma turi bo‘lib, u haqiqiy ko‘rinishdan chetga chiqmagan tasvir hosil qiladi.
Dimetriya
Aksonometrik chizmaning bir turi bo‘lib, unda uchta o‘qdan ikkitasi teng burchak ostida, uchinchi o‘q esa boshqa burchak ostida o‘tkaziladi, natijada tasvir biroz noaniq ko‘rinishga ega bo‘ladi.
Trimetriya
Aksonometrik chizmaning bir turi bo‘lib, unda barcha uchta o‘q turli burchak ostida o‘tkaziladi, natijada tasvir yanada real, ammo murakkabroq bo‘ladi.
Slayd 14
Aniqlik
Vaqtni tejash
Tushunish
Perspektivaning afzalliklari
50%
70%
99%
Slayd 15
Ta’rif
Aksonometrik Perspektiva
Afzalliklari
Turlari
Foydalanish
«Perspektiva» – Ikki o‘lchamli sirtda uch o‘lchamli obyektlarni tasvirlash usuli
“Aniqlik» – Fazodagi obyektlarni aniq o‘lchash va tasvirlash imkonini beradi
«Izometriya» – Barcha uchta o‘qni ifodalash uchun teng burchaklardan foydalanadigan aksonometrik perspektiva turi
«Arxitektura»- Arxitektura chizmalarida bino va inshootlarni ifodalash uchun keng qo‘llaniladi.
Slayd 16
45 gradus
Izometrik aksonometrik perspektiva 120 gradusli burchaklardan foydalanib, obyekt o‘lchamlarining muvozanatli tasvirini yaratadi, X va Y o‘qlaridagi 45 gradusli burchaklar esa diagonal tasvirlarni osonlashtiradi.
Slayd 17
Sanoatda foydalanish foizi
Izometriya
60%
Dimetriya
25%
Trimetriya
15%
Slayd 18
Binolar
Ko‘priklar
Minoralar
Aksonometrik xususiyatga ega joylar
Slayd 19
Qiziqarli mashqlar
Slayd 20
Frontal
Profil
Gorizontal
01
Aksonometrik ko‘rinishda tasvirlangan bu bo‘lakka qanday ko‘rinish mos keladi?
A
B
C
Slayd 21
Frontal
Profil
Gorizontal
02
Aksonometrik ko‘rinishda tasvirlangan bu bo‘lakka qanday ko‘rinish mos keladi?
A
B
C
Slayd 22
Frontal
Profil
Gorizontal
03
Aksonometrik ko‘rinishda tasvirlangan bu bo‘lakka qanday ko‘rinish mos keladi?
A
B
C
Slayd 23
Yechimlar
Frontal
Profil
Gorizontal
C
Mashq 01
B
Mashq 02
Mashq 03
Slayd 24
Frontal
Profil
Gorizontal
Chap tomondagi chizmalardan foydalangan holda, shaklni katakli qog‘ozga chizing.
04
Slayd 25
05
Chap tomondagi chizmalardan foydalangan holda, shaklni katakli qog‘ozga chizing.
Frontal
Gorizontal
Profil
Slayd 26
Yechimlar
Mashq 04
Mashq 05
Slayd 27
06
Chap tomondagi chizmalardan foydalangan holda, shaklni katakli qog‘ozga chizing.
Frontal
Profil
Gorizontal
Slayd 28
Yechimlar
Mashq 06
Slayd 29
07
Bu shakllarni izometrik to‘rsiz qog‘oz varag‘ida o‘qlarni chizish orqali chizing.
Frontal
Profil
Gorizontal
Slayd 30
“Chizma — bu obyektning yuzaga kelishi, uning g‘oyadan moddiy shaklga o’tishining birinchi bosqichi.”
—Leonardo da Vinchi
Slayd 31
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!
Slayd 32
Foydali havolalar
🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda
| 5 |
|
0 |
| 4 |
|
0 |
| 3 |
|
0 |
| 2 |
|
0 |
| 1 |
|
0 |












Sharhlar
Hali sharhlar mavjud emas.