Aholi sonini hisoblash va tahlil qilish. Mehnat resurslari

Slayd 1

Aholining etnik va lingvistik tarkibi

Slayd 2

Reja:
01
02
03
04
Aholining etnik shakllanish jarayonlari
Dunyo xalqlarining lingvistik tarkibi
Til oilalari va guruhlari haqida tushuncha
Jahon tillarining geografik xususiyatlari

Slayd 3

Etnik shakllanish jarayonlari

Slayd 4

Millat
Elat
Qabila
Etnik rivojlanish darajalari

Slayd 5

Qabila – turli darajadagi qarindoshlik aloqalari bilan bog‘langan kishilar guruhidir. Ba’zi qabilalar aholisi soni bir necha mingga yetishi mumkin.
Urug‘ – qabilachilik qadim zamonlarda mavjud bo‘lib, hozir ham ba’zi davlatlarda shunday munosabatlar asosida yashovchi aholi guruhlari bor.

Slayd 6

Elat – qabilalarning birlashuvi natijasida yuzaga keladi. Bu birlashuv madaniy, iqtisodiy va siyosiy negizlarga ega bo‘ladi. Til xususiyatlari yaqin qabilalar tezroq birlashadi. Ilk elatlar quldorlik davrida shakllangan bo‘lib, jamiyat taraqqiyotini ilgari surgan va millatlarning yuzaga kelishi uchun poydevor bo‘lib xizmat qilgan.

Slayd 7

Millat shakllanishining shartlari:
o‘zligini anglashning yuqori darajasi;
muayyan bir davlat hududi bilan chegaralanish.

Slayd 8

Zamonaviy etnik rivojlanish jarayonlari
Konsolidatsiya
Etnoslararo integratsiya
Assimiliyatsiya
Birlashuv
Bo‘linish

Slayd 9

Assimilyatsiya – bir elatning milliy shakllanish jarayonida boshqa millat tarkibiga singib ketishidir. Qadimgi va O‘rta asrlarda bunday jarayon ko‘plab xalqlar tarixida jadal yuz bergan.

Slayd 10

Konsolidatsiya – qardoshlik jihatidan yaqin bo‘lgan bir qancha etnoslarning o‘zaro bitta xalq sifatida birlashishidir. Bunday birlashuvga bir qancha omillar turtki berishi mumkin. (ozodlik urushlari, bir davlat bayrog‘i ostida birlashuv va h.k.)

Slayd 11

Etnoslararo integratsiya – bir qancha millatlarning o‘ziga xos barcha xususiyatlarini saqlab qolgan holda bir-biri bilan doimiy va bahamjihat aloqasidir. Bu jarayonni ko‘p millatli davlatlar siyosatida ko‘rishimiz mumkin.

Slayd 12

Dunyodagi etnoslarning miqdoriy tafovutlari
Miqdori eng ko‘p sonli (100 mlndan ortiq 12 ta davlat)
O‘rtacha miqdordagi (aholisi 10 dan 50 mln gacha)
Ko‘p sonli (aholisi 50 mln dan ortiq)
Kam sonli (aholisi 1 dan 10 mln gacha)
Kichik xalqlar (aholisi 1 mln dan kam)

Slayd 13

Lingvistik tarkibning shakllanishi
Til oilalari
Til guruhlari
Alohida xalqlar (etnoslar)

Slayd 14

Dunyo aholisining til oilalari
Afroosiyo; Hind-Yevropa; Ural; Oltoy; Sin-Tibet;
Niger-kordofan; Nil-Sahroi Kabir; Avstroosiyo;
Avstroneziya; Dravid; Papua; Amero-hindu; Alohida t.

Slayd 15

Til oilalari va guruhlarining hududiy joylashuviga ta’sir etuvchi omillar
Tarixiylik
Istilochilik urushlari
Migratsiya jarayonlarini hosil qiluvchi omillar (ko‘chishlar)

Slayd 16

O‘lik tillar: lotin va sanskrit
Etnoslarning muomaladagi tillari
Jahon tillari
Umumjahon tili (esperanto)
Dunyodagi zamonaviy tillarning xususiyatlari

Slayd 17

Yevropa tillarining dunyodagi ulushi
Ingliz tili 76 mamlakatda rasmiy va davlat tili, shundan 40% Amerika, 30% Afrika davlatlaridir.
Fransuz tili 34 mamlakatda rasmiy va davlat tili, shundan 60% Afrika davlatlaridir.
Ispan tili 21 mamlakatda rasmiy va davlat tili, shundan 78% Amerika davlatlaridir.

Slayd 18

Ingliz tilining dunyoda tarqalganlik holati
Kam sonli aholi ingliz tilida so‘zlashadi.
Ingliz tili rasmiy til, yoki ko‘p sonli aholi so‘zlashadi.

Slayd 19

Dunyodagi eng ko‘p tilga ega davlatlar
Braziliya-229 ta
Avstraliya-245 ta
Kamerun-281 ta
Meksika-289 ta
Xitoy-300 ta
AQSH-422 ta
Hindiston-454 ta
Nigeriya-830 ta
Indoneziya-835 ta
Papua-Yangi Gvineya-839 ta

Slayd 20

Dunyodagi eng ko‘p sonli etnoslar (mln. kishi)
Xitoylar-1170
Hindlar-265
Bengallar-225
AQSHliklar-200
Braziliyaliklar-175
Ruslar-150
Yaponlar-130
Panjobliklar-115
Meksikaliklar-115
Bixarliklar-105

Slayd 21

Aholisining milliy tarkibiga ko‘ra davlatlar bir millatli, ikki millatli va ko‘p millatli davlatlar toifalariga ajratiladi.

Slayd 22

E’tiboringiz uchun rahmat!
Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!

Slayd 23

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda