Pedagogik tadqiqotning umumiy tamoyillari

Slayd 1

Pedagogik tadqiqotning umumiy tamoyillari

Slayd 2

Reja:
Pedagogikfanlar metodologiyasining ilmiy tamoyillari.
Shaxsiy-faoliyatgayo‘naltirilgan yondashuvni amalga oshirishda amal qilinadigan shart-sharoitlar
Aksiologik yondashuvda quyidagi mezonlarga tayaniladi

Slayd 3

Ilmiy bilishda umumiy metodologiya va xususiy metodologik asos mavjud. Umumiy metodologiya falsafaning dialektik qonunlari, ilmiy bilish haqidagi ta’limotlar, jamiyat taraqqiyotning hozirgi davridagi konsepsiyalar, milly g‘oya, mafkura.

Slayd 4

Muvofiqlik tamoyili
To‘ldiruvchanlik tamoyili
Verifikatsiya tamoyili
Falsafikatsiya tamoyili
Reduksiya tamoyili
Yaxlitlik tamoyili
Kontirreduksiya tamoyili

Slayd 5

Muvofiqlik tamoyili – ilmiy bilishning mazkur sohasida bilimlarning yangi tamoyillar, g‘oyalar konsepsiyalar asosida tizimga solish.
To‘ldiruvchanlik tamoyili – tadqiqotning ko‘pgina obyektlari mikro dunyoning zarraga o‘xshash eng oddiy obyektlaridan tortib inson va jamiyat singari murakkab obyektlarigacha, qarama-qarshi nazariyalarni birlashtirish asosida to‘la tavsiflanishi.
Verifikatsiya tamoyili – mohiyat e’tibori bilan formal mantiqni yetarli asoslash.

Slayd 6

Falsafikatsiya tamoyili – mazkur tamoyilga binoan faqat inkor etish orqali tekshirib ko‘rish imkoniyati bo‘lgan bilim ilmiy bilim bo’lishi mumkin.
Reduksiya tamoyili – ma’lum yaxlitlik tizim murakkabligini uning nisbatan sodda tarkibiy qismlari unsurlari orqali bilishdir.
Yaxlitlik tamoyili – tadqiq qilinayotgan obyektlaming alohida yaxlit xossalarini boshqa ob’ekitlar bilan o’zaro aloqada bo‘lish.
Kontirreduksiya tamoyili – elementar zarralardan tortib to ijtimoiy tabiiy tizimlargacha barcha tabiiy obyektlarga, shu jum ladan tabiiy tilga amal qilish.

Slayd 7

Demokratik jamiyat qurish konsepsiyasi har bir ijtimoiy fanning o‘z qonunlaridan, predmetidan kelib chiqadigan xususiy, metodologiyani rivojlanishiga imkoniyat yaratdi. Avvalo, ilmiy pedagogik tadqiqotda shaxsiy yondashuv, faoliyatli yondashuv, polisu’bektli yondashuv, madaniy yondashuv, antropologik yondashuv, texnologik yondashuv kabi qonsepsivaiar yaratildi. Albatta bu konseptual yondashuvlar davr taqozosi bilan takomillashib boradi. Professor A. Choriev qonuniyatli yondashuv ta’lim-tarbiya jarayonini modernizatsiya qilishning metodologik asosi ekanligini asoslagan.

Slayd 8

Chunki ta’lim-tarbiya jarayonining o ‘ziga xos qonuniyatlari asrlar bo‘yi tajribalarda sinalgan, qaror topgan. Har bir fanning o‘ziga xos qonuniyati bo‘lganidek, pedagogik jaryonning qonuniyatlari ilmiy tadqiqotning yorqin yo‘llanmasi boladi.
Metodologiya metodlar, usullar, majmui sifatida qarashlar, «yondashuvlar», konsepsiyalar uchun ham fanning umumiy qonuniyatlari nazariy (boshlang‘ich) asosi bo‘ladi. Har bir qonuniyatni amaliyotida o‘ziga xos metod, usullari qolanishi tabiiy hol. Pedagogik qonuniyatlar o‘tgan asrning 80-yillarida umumlashtirila boshlandi.

Slayd 9

Ko‘pgina mamlakatlarda ta’lim-tarbiya jaryoniga faqat falsafly yondashuv mavjud. Muayan qonuniyatlarga asoslanilmagani uchun fanning predmetsizlikda kamsitishga urinishlar ham bo‘ldi. Har bir voqeligining o’ziga xos qonuniyati mavjud bo’ladi. Shuning uchun ilmiy tadqiqotda qonuniyatli yondashuv obyektning, muammoning muayyan mohiyatini aniqlash, ixtironing nazariy ahamiyatini, tadqiqot samaradorligini oshiradi.

Slayd 10

O‘rganayotgan muammoning tarixiylik, milliylik, umuminsoniylik tamoyili:
Muammoning o‘rganilishi tarixiy taraqqiyoti, konsepsiyalar, tajribalar tahlili;
Milliylik, milliy qadriyatlar ustuvorligi, ijtimoiy, iqtisodiy mohiyatini
Globallashuv sharoitida umuminsoniylik xususiyati,

Slayd 11

Jamiyatni tezkor rivojlanishida ixtironing tutgan o‘rni, dolzarbligi va fanga qo‘shilgan hissa;
Bozor iqtisodiyoti sharoitida jamiyat buyurtmasi asosida kadrlar tayryolash ;
Tadqiqot obyektining tipikligi;
Natijaning umumlashganligi kabi tamoyillar

Slayd 12

Tadqiqotning nazariy g‘oyalarni amalda qo‘llanishi
Insonda, uzluksiz ta’lim-tarbiyada tajribaning murakkabligi
Amaliyot har qanday bilim, g‘oya va ixtironing mezoni ekanligi;
Tadqiqot ishining bilish nazariyasiga asoslanishi;
Ta’lim-tarbiyada nazariyaning amaliyot bilan birligi:

Slayd 13

Ta’lim-tarbiya va rivojlanishning o‘zaro bog‘liqligi tamoyili:
Ta’lim jarayonida rivojlanishni jismoniy, ma’naviy va intellektual o‘sishga erishish
Insonni bir butun, yaxlitlikda o‘rganish;
Ta’limni-tarbiyadan, tarbiyani esa ta’limdan ajratib bo‘lmaydi

Slayd 14

Ta’lim-tarbiyaning o‘quvchi imkoniyatiga mosligi:
Pedagogik jarayonni insonparvarlashtirish va demokratiklashtirish, indivuduallashtirish va tabaqalashtirish
Shaxsga yo’naltirilgan ta’lim-tarbiya, kompetentsiyaviy ta’lim, antrogogik ta’lim paradigmalari
Globaliashuv sharoitida yoshlarni har tomonlama kamol toptirish.

Slayd 15

Ta’limni ikki tomonlama xususiyati; o‘rgatish va o‘rganish faolligi uyg‘unligi
Tarbiyalanganlik darajasiga bog‘liqligi, masofaviy ta’lim-tarbiya jarayoni;
O‘z-o‘zini tarbiyalash samaradorligi
Tarbiyalash faoliyatini o‘z-o‘zini tarbiyalashga yo’llash o‘z-o‘zini tarbiyalash motivi,

Slayd 16

Pedagogik texnologiyaning usullari shakllari, ta’lim-tarbiyaning mazmuni, mavjud shart-sharoitga bog‘liqligi kabilar
Optimal maqsadga mos mazmun, rnetodlarni tanlash, qo’llash YUNESKOning pedagogik texnologiyaga bergan bahosida o‘z ifodasini topgan;
Har tomonlama rivojlangan shaxsni shakllantirish mazmuniga mos metod, vositalarni qo‘llash ta’lim-tarbiyaning samarali omili ekanligi;
Intelektual rivojlangan barkamol avlodni, shaxsni tarbiyalash maqsadiga mos ta’lim-tarbiya mazmunini belgilanishi;

Slayd 17

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 18

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda