Biologik xilma-xillik va uning muhofazasi

Slayd 1

Biologik xillma-xillik va uning muhofazasi

Slayd 2

Reja:
O‘simlik va hayvonot dunyosi hamda biologik xilma-xillik haqida tushuncha.
O‘simlik va hayvonot dunyosiga antropogen ta’sirlar va biologik xilma-xillikka tahdidlar.
Noyob vayo’qolib borayotgan turlar, «Qizil kitob».

Slayd 3

50-Modda. Fuqarolar atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lishga majburdirlar

Slayd 4

Biologik xilma-xillik — bu jamiyat ehtiyojini iqtisodiy, ekologik va madaniy-estetik jihatdan qondirishning zaruriy potensial zaxirasidir.
Hozirgi kunda biologik resurslarga inson ta’siri oshmoqda. Bunga asosiy sabab, aholining o‘sishi, qishloq xo’jaligi va sanoat rivojlanishi, savdo, ishlab chiqarish, dunyo bo‘yicha ehtiyojlarning turli-tumanligidir.

Slayd 5

Biologik xilma-xillik uch qismga bo’linadi
Turlar xilma-xilligi
Genetik materialning xilma-xilligi
Ekotizimli xilma-xillik ekotizimlar xilma-xilligi

Slayd 6

Yer xaritasida 500 mingdan ortiq o‘simlik turlari mavjud bo‘lib, insonlar kundalik hayotiy faoliyatlarida ulaming 6000 turidan foydalanadilar, xolos.
O‘simliklaming 1500 tur dorivor o‘simliklar turkumiga kiradi. 0‘Zbekistonda 4500 ga yaqin o’simlik dunyosi turidan 577 tasi dorivor, 103-bo‘yoqdor va 560-efir moylidir.
O’simlik resurslari tugaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslarga kiradi. O’simliklar yer yuzidagi hayotning asosidir. Sayyoramizda 500 mingdan ortiq osimlik turlari aniqlangan. Osimliklar kislorod va organik moddalar manbaidir.
Fotosintez jarayonida ular Co₂ ni yutib, O₂ chiqaradi. Har yili o’simliklar tomonidan 200 mlrd tonnadan ortiq organik moddalar sintez qilinadi. Bu moddalar barcha boshqa organizmlar uchun ozuqadir.

Slayd 7

O’simliklar dunyosi yerdagi hayotning birlamchi manbai hisoblanadi. Ular yerga 380 mlrd tonna organik modda hosil qiladi. Uning 330 mlrd tonnasi dengiz va okean o’simliklariga, 40 mlrd tonnasi o’rmonlarga, 8-10 mlrd tonnasi o’tloqlarga t’o’gri keladi.
O’simliklar yer yuzidagi hayotning asosi hisoblanadi.

Slayd 8

О‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobi ilk marotaba 1979-yilda ta’sis etilgan. Shu paytdan boshlab kitobning nashri imkon qadar har besh yilda yangilanib boraDI.
O’zbekistonning birinchi «qizil kitob»i 1983-yilda nashr qilingan bo’lib, unga umurtgali hayvonlarning 63 turi kiritilgan edi.
«О‘zbekiston Qizil Kitobi»ning birinchi nashrida о‘simliklar turlarining umumiy soni 163-ta, ikkinchi nashrga tayyorlangan rо‘yhatda esa 301 tur deb kо‘rsatilagn.
О‘zbekistonning 2009-2010-yillarda nashr etilgan «Qizil kitobi»ga hayvonlarning 184 turi, о‘simliklarning 324 ta turi kiritilgan
2016-yilda «Qizil kitobi»ning о‘simliklarga oid chop etilgan jildida 48 oilaga mansub 313 tur о‘simlik joy oldi.
О‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qо‘mitasining 2016-yil 14-iyulda tasdiqlangan «О‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi» tо‘g‘risidagi Nizomda: «Qizil kitob 10 yilda kamida bir marta ilmiy-ommabop nashr sifatida chop etiladi», deyilgan.

Slayd 9

Slayd 10

Yо‘qolgan yoki yо‘qolish arafasidagi turlar
«Qizil kitob»ga kiritilgan о‘simlik turlari Tabiatni muhofaza qilish Xalqaro Ittifoqi (Tmxi) tomonidan ishlab chiqilgan tasnifga binoan 4 toifaga ajratildi:
Yо‘qolish arafasida turgan
Noyob turlar
Son jihatidan kamayib borayotgan turlar

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda