Lipoliz va yog’ kislotalari oksidlanishi

Slayd 1

Lipoliz-yogʻlarning safarbarlanishi

Slayd 2

LIPOLIZ- yogʻlarning parchalanib energiya berishi. Bu faqat ochlik davrida, uglevodlar kamayganda,stressda, jismoniy faollikda amalga oshadi. Bu shu vaqtlarda qonga adrenalin gormoni koʻp chiqishi bilan bogʻliq:
TAG lardagi barcha energiyaning 5 % qismi glitserinda, 95%i yogʻ kislotalarida jamlangan
LIPOLIZ KECHISHI:

Slayd 3

GLITSERIN OKSIDLANISHI:
Adipositlarda lipolizda hosil boʻlgan yogʻ kislotalari va glitserin boshqa toʻqimalarga borib oksidlanib quyidagicha yoʻl bilan energiya beradi.
Yogʻ kislotalari toʻqimalarda 3 bosqichda oksidlanadi:
Yogʻ kislotalari faollanishi-

Slayd 4

2. Yogʻ kislotalarining mitoxondriyaga tashilishi:
Faollangan yogʻ kislotalari mitoxondriyaga quyidagi KARNITIN sikli yordamida oʻtkaziladi. Yogʻ kislotalari oksidlanishini oshirish orqali energetikani yaxshilagani uchun sportchilarga LEVOKARNITIN preparati beriladi.

Slayd 5

3. Betta oksidlanish:
Mitoxondriyada yogʻ kislotalari betta ugleroddan oksidlanib, bir necha bosqichda Asetil-KoA larga parchalanadi. Masalan Palmitin 16 uglerod saqlaydi. U 7 ta sikl davomida 8 ta Asetil-KoA hosil qiladi. Asetil-KoA esa Krebs siklida energiya beradi.
Betta Oksidlanishda har bir siklda 1FAADH2, 1NADH2 hosil boʻladi bu 5 ATF demakdir, Palmitin 7 ta siklda esa 35 ATF, 8 ta Asetil-KoA esa 8 ta Krebs siklida 96 ta ATF beradi. 1- bosqichda yogʻ kislotalarini faollash uchun 1 ATF sarflanganini inobatga olsak,
35+96-1=130 ATF energiya olinadi.

Slayd 6

Toq yogʻ kislotalari oksidlanishi- dengiz mahsulotlarida toq uglerodli yogʻ kislotalari bor. Ulardan betta Oksidlanishdan soʻng propionil-KoA qoldigʻi qoladi. U esa quyidagi reaksiyalar yordamida Krebs sikliga qoʻshilib ketadi
TOʻYINMAGAN yogʻ kislotalari oksidlanishi- ovqat bilan tushadigan yogʻ kislotalari sis-fazoviy izomeriyaga ega. Betta Oksidlanishda esa trans- izomeriyali yogʻ kislotalari oksidlanadi. Shu sababli ular quyidagicha betta Oksidlanishga kirib ketadi:
propionil-KoA

Slayd 7

Mono- toʻyinmagan yogʻ kislotalari:
Koʻp toʻyinmagan yogʻ kislotalari:

Slayd 8

Alfa oksidlanish:
Sut, baʼzi baliqlar,qadoqlangan mahsulotlar va boshqalarda 20 ta uglerod saqlovchi Tarmoqlangan yogʻ kislota – Fitan kislota mavjud. U 4 ta yon metil guruhini saqlaydi. Ular Peroksisomalarda quyidagicha ALFA okdilanadi:
Alfa oksidlanish buzilsaREFSYUM kasalligi kelib chiqadi:
*Etiopatogenezi-autosoma retssisiv mutatsiya hisobiga miya va boshqa toʻqimalarda Fitan kislota toʻplanadi.
*Belgilari- Ataksiya, nevrologik shikastlanish, periferik neyropatiya,terida giperkeratoz,koʻrish buzilishi- asosan shabkorlik(niktalopiya)
*Diagnoz va Davolash-belgilar asosida tashxislanadi va dieta bilan davolanadi

Slayd 9

Ataksiya
Alfa oksidlanish buzilsa REFSYUM kasalligi kelib chiqadi:
*Etiopatogenezi- autosoma retssisiv mutatsiya hisobiga miya va boshqa toʻqimalarda Fitan kislota toʻplanadi va ularning faoliyatini buzadi.
*Belgilari- Ataksiya, nevrologik shikastlanish, periferik neyropatiya,terida giperkeratoz,koʻrish buzilishi- asosan shabkorlik(niktalopiya), serebellar degeneratsiya
*Diagnoz va Davolash- belgilar asosida tashxislanadi va dieta bilan davolanadi. Agar oyiga ikki marta gemodializ qilinsa dieta saqlash shart ham boʻlmaydi. Ammo davolanmasa oʻlimga olib kelishi mumkin.
Giperkeratoz

Slayd 10

Jigar va boshqa bazi azolarda silliq EDR da betta Oksidlanish izdan chiqgan paytda OMEGA OKSIDLANISH ishga tushadi. Bunda yogʻ kislotalari Karboksil guruhidan eng uzoqdagi ugleroddan oksidlanib dikarbon kislotalarga aylanadi. Oxir oqibatda suksinatga aylanadi va Krebs sikliga qoʻshilib ketadi.
Omega oksidlanish:

Slayd 11

Yalligʻlanish vaqtida Araxidon yogʻ kislotasi OMEGA OKSIDLANADI va yalligʻlanish mediatorlarini (Prostoglandinlar, Leykotrienlar, Tromboksanlar) hosil qiladi.

Slayd 12

Vaziyatli masalalar:
13 yoshli Bolani aqliy va jismoniy rivojlanishdan orqada qolish, muvozanatni saqlay olmaslik(ataksiya), hidlarni sezuvchanlikning keskin pasayishi(anosmiya), eshitish va koʻrishning, ayniqsa tungi koʻrishning buzilishi hamda terining tangachasimonligi shikoyatlari bilan Pediatrga olib keldilar. Pereferik nervlar sezuvchanligi pasaygan, tizza refleksi yoʻq, oyoqlarida ogʻriq bor. MRT da miyachada atrofiyalangan nuqtalar aniqlandi(serebellar degeneratsiya). Onasining aytishicha belgilar 2 yoshligida yengil tarzda boshlangan, oxirgi 2 oyda juda kuchaygan. Qon analizida Fitan kislota 800mmol/l (normada 19mmol/l gacha) ekanligi aniqlandi. Sizning dastlabki tashhisingiz va taktikangiz?

Slayd 13

Javoblar:
Bemorda REFSYUM kasalligi. Bemorning onasiga sut,goʻsht,baliq va qadoqlangan mahsulotlarni bolasiga kamroq berishi tushuntiriladi. Qoʻshimcha Bemordagi belgilar kuchaymasligi uchun har oy bir marta Gemodializga olib kelishi soʻraladi.

Slayd 14

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 15

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda