Dislaliya tushunchasi va turlari

Slayd 1

Dislaliya haqida tushuncha. Dislaliya turlari

Slayd 2

Reja:
Dislaliya ta’riflari va sabablari
Artikulyatsion va fonetik dislaliya turlari
Kasbiy diagnostika va korrektsiya usullari

Slayd 3

Kattalar nutqidagi kamchiliklar
Dislaliyaning kelib chiqish sabablari
Dislaliyaning kelib chiqishiga quyidagi omillar sabab bo‘lishi mumkin:
Nutq apparati tuzilishidagi kamchiliklar (tish, jag‘, til tuzilishi)
To‘g‘ri nutq muhitining yetishmasligi
Fonematik eshituvning yetarli darajada rivojlanmaganligi
Bola nutqiga yetarli e’tibor berilmasligi;

Slayd 4

Ayrim tovushlarni noto‘g‘ri talaffuz qilish
Tovushlarni boshqa tovushlar bilan almashtirish
Tovushlarni tushirib qoldirish
Tovushlarni buzib talaffuz qilish Nutqning tushunarliligi pasayishi
Dislaliyaning asosiy belgilari

Slayd 5

Dislaliya kelib chiqish sabablariga ko‘ra ikki asosiy turga bo‘linadi:
Mexanik dislaliya
Mexanik dislaliya nutq apparati tuzilishidagi anatomik nuqsonlar natijasida yuzaga keladi. Bunda tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qilishga jismoniy to‘siqlar mavjud bo‘ladi.
Funksional dislaliya
Funksional dislaliya nutq apparati sog‘lom bo‘lsa-da, tovush talaffuzining buzilishi bilan xarakterlanadi. Bu holatda asosiy sabab funksional omillar hisoblanadi.
Dislaliya turlari

Slayd 6

Mexanik dislaliyaning sabablari:
Tishlarning noto‘g‘ri joylashuvi
Jag‘ tuzilishidagi nuqsonlar
Til yuganchasining qisqaligi
Qattiq va yumshoq tanglaydagi kamchiliklar

Akustik-fonematik dislaliya – tovushlarni eshitish farqlashdagi qiyinchiliklar bilan bog‘liq
Artikulyatsion-fonematik dislaliya – tovushlarni noto‘g‘ri shakllantirish va farqlash
Artikulyatsion-fonetik dislaliya – artikulyatsiya harakatlarining yetarli emas

Slayd 7

Korreksion ishlarning zamonaviy metodlari :
Artikulatsion gimnastikaning dinamik va vizual shakllari
O‘yin texnologiyalari asosida tovush qo‘yish va mustahkamlash
Logopedik massaj va sensomotor mashqlar
Ota-onalar bilan hamkorlikda olib boriladigan uy mashqlari
Multimedia va interaktiv dasturlardan foydalanish

Slayd 8

Ilmiy manbalarga ko‘ra, 4–5 yoshda aniqlangan dislaliya qisqa muddatda va samarali tuzatiladi. Kech aniqlangan holatlarda esa:

Yozma nutqda disgrafiya va disleksiya xavfi oshadi;
Bolaning psixologik holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi;
O‘quv faoliyatida qiyinchiliklar yuzaga keladi
Inklyuziv ta’lim sharoitida dislaliya bilan ishlash
Bugungi kunda inklyuziv ta’lim tizimida dislaliyali bolalar bilan ishlashda quyidagilar muhim hisoblanadi:
Logoped, pedagog va psixologning jamoaviy faoliyati;
Moslashtirilgan o‘quv materiallari;
Bolaning ijtimoiy moslashuvini qo‘llab-quvvatlash

Slayd 9

Dislaliya zamonaviy logopediya fanida chuqur o‘rganilayotgan nutq buzilishlaridan biri bo‘lib, uni erta aniqlash va ilmiy asoslangan metodlar orqali korreksiya qilish yuqori natija beradi. Zamonaviy yondashuvlar dislaliyali bolalarning nutqini rivojlantirish bilan birga, ularning shaxs sifatida shakllanishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Slayd 10

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 11

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda