Agar sizni ish bilan ta’minlaydigan, ishga joylashtiradigan yoki martaba ko’taradigan bir narsani nomlash kerak bo’lsa – bu nima bo’lar edi? Ga binoanLinkedIn tomonidan tadqiqot, 2020-yilda eng koʻp talab qilinadigan yumshoq koʻnikmalar quyidagilardir: Ijodkorlik, ishontirish, hamkorlik qilish, moslashuvchanlik va hissiy intellekt. Ammo, bu yumshoq ko’nikmalar muvaffaqiyat kalitlarimi? Bizning javobimiz … qandaydir.
Bugungi ishchi kuchida raqobatlashishning birinchi raqamli yo’li buo’sish fikrlash— Stenford universitetining psixologiya professori Kerol Dvek tomonidan kiritilgan atama. Bu juda oson tuyulishi mumkin, ammo haqiqiy qiyinchiliksizning qat’iy fikringizni aniqlashva uni qayta dasturlash.
Sizning barqaror fikrlash tarzingiz sizni o’zgartirishga, o’sishga yoki ko’proq malakali bo’lishga qodir emasligingizni jimgina aytishi mumkin. Yoki deyarli barcha holatlarda siz biror narsa qilishning eng yaxshi (va yagona to’g’ri) usulini bilganingizga amin bo’lishingizning sababi bo’lishi mumkin. Buni o’jarlik, o’jarlikni istamaslik, bahslashishni istamaslik, qasddan, o’zgartirish yoki hatto murosaga kelishni istamaslik deb tushunish mumkin.
Agar bularning birortasi sizga tanish bo’lib tuyulsa, tushkunlikka tushmang. «O’zgarmas fikrlash» chegaralarini buzish mumkin. Ammo esda tutingki, o’sish tafakkuri siz 24/7 bo’lishi kerak bo’lgan narsa emas. O’sish tafakkuri – bu sizning yakuniy maqsadlaringizni eslab, qayta-qayta qaytishingiz mumkin bo’lgan narsadir: o’sish va yangi ko’nikmalarni o’rganishga ochiq va tayyor bo’lish.
1. Kamtarligingizni oshiring
Kamtar bo’lish yangi g’oyalarga, tanqidlarga ochiq bo’lishni, noto’g’riligini isbotlashni, yaxshilanishlarni va boshqalarning qo’llab-quvvatlashini tan olishni anglatadi. Kamtarlik – buning asosiy tarkibiy qismio’quv jarayoni, chunki kamtar odam hamma narsani bilmasligini biladi.
Hatto mutaxassislar ham kamtar bo’lishlari kerak, chunki ular tajriba va ishonch ma’lumotlaridan tashqari, g’oyalar bozoriga qo’shishlari kerak. Yangi narsalarni o’rganmasdan yoki fikrlash tarzingizni o’zgartirmasdan yangi g’oyalarga ega bo’lolmaysiz. Bu kamtarona nuqtai nazar bir umrlik o’quvchi bo’lish va o’sish tafakkuriga ega bo’lishning asosidir.
Kundalik hayotingizga kamtarlik sepib, o’sish tafakkurini rivojlantirish uchun quyidagilarni sinab ko’ring:
- Keyingi safar sizga maqtovlar taklif qilinganda sizga yordam berganlarni qadrlang.
- Keyingi safar nima qilishni bilmasangiz yoki biror narsani tushunolmasangiz so’rang.
- Har doim qiladigan biror narsani oling va uni amalga oshirishning yangi usulini sinab ko’ring.
- Keyingi safar do’stingiz sizga yoqadi deb o’ylagan narsani sinab ko’rishni taklif qilsa, uni sinab ko’ring.
- Keyingi safar bola sizga biror narsa aytsa, ularga ishoning va siz nimadir haqida bilgan deb o’ylagan hamma narsani so’rang.
Agar siz faqat bitta o’zgarish qilsangiz, kamtarlik sizning o’zgarishingiz bo’lsin. Kamtarlik – bu o’sish tafakkurining asosiy xususiyati bo’lib, u sizning qat’iy fikringizni ochadigan kalitdir. Nima bo’lishidan qat’iy nazar, siz o’z fikringizga ega bo’lsangiz, agar qilayotgan ishingiz haqida kamtar bo’lishni xohlamasangiz, undan qochishingiz qiyin bo’ladi.
2. Faol va empatik tinglash qobiliyatlarini rivojlantirish
Tinglash muvaffaqiyatning asosiy tarkibiy qismidir. Agar bizda tinglash qobiliyati past bo’lsa, biz bir qator vazifalarni to’g’ri dekodlay olmaymiz, qayta ishlay olmaymiz va bajara olmaymiz. Yomon tinglash qobiliyatiga ega bo’lish qat’iy fikrlashga ega bo’lish bilan birga keladi.
Ko’pincha, agar biz boshqalarni tinglashni xohlamasak va tinglashga qodir bo’lmasak, bu bizda aqliy blokirovka yoki ichki shovqin borligi sababli, bu bizning e’tiborimizni ma’ruzachiga va ular aytgan narsaga qaratishimizga xalaqit beradi.
Yaxshiroq tinglovchi bo’lish va o’sish tafakkurini rivojlantirish uchun quyidagilarni sinab ko’ring:
- Suhbatni to’xtating va har bir uchrashuvda, muloqotda va imkoniyatda qo’lingizdan kelganini qiling.
- Tasavvur qilish orqali tinglashda qasddan empatiyani mashq qilingnima uchunodam nimadir deyishi mumkin.
- Agar g’oyaga tabiiy ravishda qarshilik ko’rsatayotgan bo’lsangiz, o’zingizning noto’g’riligingizdan xabardor bo’ling.
Yangiliklarni «boshqa tomondan» deb o’ylashingiz mumkin bo’lgan manbadan tomosha qilishga harakat qiling. Bahsli tinglash tuzog’iga tushib qolmasdan, empatik va faol tinglay olasizmi yoki yo’qmi, bu oxir-oqibat faqat rad etish va ma’ruzachiga qarshi bahslashish uchun tinglashdir.
Esingizda bo’lsin, bu oson bo’lishi kerak emas – chuqur ildiz otgan o’zgarish hech qachon bo’lmaydi.
3. Konfor zonangizdan ataylab va tez-tez chiqing
O’sish uchun biz o’zimizni yangi narsalarni ochib berishimiz kerak. Bu, albatta, noqulay bo’lishi mumkin, siz chaqaloq qadamlari yoki katta sakrashlar. Konfor zonangizdan chiqish sizga ishonch bag’ishlaydi, ongingizga yangi aloqalar o’rnatishga yordam beradi, chidamlilik va chaqqonlikni rivojlantiradi.
Bu ishda qanday bo’lishini o’ylab ko’ring. Tasavvur qiling-a, o’zgarishlarni yanada yumshoqroq boshqara olasiz va tabiiy ravishda innovatsiyalar va ijodkorlik imkoniyatlariga intilasiz. Bu, albatta, sizga kerakli professional harakatlarni amalga oshirishga yordam beradi.
Konfor zonangizdan chiqishni boshlash uchun quyidagilarni sinab ko’ring:
- Chaqaloq qadamini tashlash:Kichik, naqshli xatti-harakatni o’zgartirishga harakat qiling.
- Katta qadam tashlab:Siz har doim qilishni xohlagan, lekin hali amalga oshirmagan narsangiz nima?
O’zingizni yangi, noqulay holatga tushiring va notanish erlarda harakat qilish ko’nikmalarini rivojlantiring. Biroz mashg’ulotdan so’ng, siz o’sish ongini – har bir ish beruvchi izlayotgan qobiliyatni rivojlantirganingizni tushunasiz.
Keyingi safar yangi narsani sinab ko’rish yoki boshqa yo’lni sinab ko’rish imkoniga ega bo’lganingizda – qattiq fikrlash tarzingizga xalaqit bermang. Buning o’rniga, o’sish tafakkurini rivojlantiring va martabangizni chinakam tezlashtiring.