Yengil atletika rivojlanish tarixi

Slayd 1

Yengil atletikaning rivojlanish tarixi

Slayd 2

Reja:
Kirish
Yengil atletika sportining kelib chiqishi
Qadimgi Yunonistonda yengil atletika
Eramizdan oldingi asrlarda olimpiada o’yinlarida yengil atletika

Slayd 3

Yengil atletika mashqlarining kelib chiqish tarixi juda qadim zamonlardan boshlanadi. Odamlar yurish, yugurish sakrash va uloqtirishni tabiiy zarur harakatlar sifatida qadim zamonlardan beri mehnatda va kundalik hayotda qo’llab kelganlari ma’lum. Ammo ularning jismoniy tarbiya vositasi sifatida va sportning bir turi sifatida rasm bo’lganiga qadar ko’p ming yillar o’tdi. Ibtidoiy jamoa tuzumi davrida yengil atletika mashqlari odaml-arning mehnat faoliyati bilan bog’liq edi. Ular insoniyat quldorlik jamiyatiga o’ta boshlashiga yaqin jismoniy tarbiyada ma’lum darajada mustaqil bo’la boshladi. Eng boy va uzoq umrli bunday sport to’rini topish qiyin. Yengil atletika tarixini va o’tmishini bilish bu yengil atletikadir. Yurish, sakrash va uloqtirish buning hammasi inson bilan birga tug’ishgandir.

Slayd 4

Birinchi o’yin va musobaqalar yengil atletikadan boshlangan. Arxeologik qozilmalardan ko’rinib turibdiki, eramizdan oldin Osiyoda, Afrika, eski Misrda va yaqin Sharqda hamda Uzoq sharq o’lkalaridagi mamlakatlarida yengil atletika bilan shug’ullanganliklaridan so’z boradi. Uning qizil yulduzi qadimiy Gresiya shaharlaridan yondi. Yurish, sakrash va uloqtirish Greyiyada anchagina rivoj topdi. Jismoniy mashqlarning boshqa turlari qatori ular harbiy jismoniy tayyorgarlikda katta o’rin egalladi va qabilalar hamda diniy bayramlarining muhim qismini tashkil etadigan bo’ldi.

Slayd 5

Bunday tantanalarning eng ahamiyatlisi olimpiya o’yinlari hisoblanadi. Rivoyatlar, qissalar va boshqa madaniyat yodgorliklari, o’yin o’ziga xos jismoniy mashqlar ko’p bo’lganligidan dalolat beradi. Ko’p manbalarda xalq turmushida tez yugurish, yugurib kelib uzunlikka sakrash, tosh uloqtirish va uchkurash mavjud bo’lgani ko’rsatiladi.
Gresiya olimpiya shaharchasi, Zevs xramm oldida stadionlar, gimnastlar, polestri jismoniy tarbiya to’garaklari o’z ishini boshladi. Usha davrdagi urush yillari qabila-qabila bo’lib urishadigan greklar stadionlarda ippadromlarda kelib shug’ullanib bir- birlari bilan urushlari ham to’xtab qoldi.

Slayd 6

Birinchi Olimpiada o’yini 776 yil, eramizdan oldin bo’lib o’tdi. Uning dasturidan o’rin olgan bir xil yugurish, ya’ni bir stadiy (192 m 27 sm) yugurish bo’lib, bu yuguripshi Greklar «Dromos» deb ataganlar, 724 yil eramizdan oldingi XIV olimpiadasida ikki xil yugurish (ikki aylanish) «diaulos» deb ataladi. Uning uzunligi esa 385 m ga teng bo’ladi. Strat beruvchini «geroldom» deb atagan. Kim oldin, singlandan oldin chiqib yugursa starter qattiq jazolagan.

Slayd 7

Birinchi olimpiada o’yinlariga bizning davrimizda mashg’ur Fransuz pedagogi va aktiv jamoatchi Pesr Kuberten asoschilaridan biridir. U kishi Fransiya sport federasiyasining kotibi edi. U jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi uchun aktiv kurashdi. U kishining uylashicha sport butun jahon xalqlarini birlashtiradi va tanishtiradi. Dunyoda tinchlikni barqarorlashtiradi. Shuning uchun olimpiadaning 5 ta doirasi bor va 5 ta qit’ani birlamchi kuch deb izox bergan u kishi De Kubertening xizmati shundaki, u urushga qarama-qarshi siyosat yuritgan, hamda ozod mamlakatning olimpiada o’yinlariga qatnashishga xuquqlidir deb uqtiradi. De Kubertening tashabbusi bilan 1894 yilda Parijda birinchi xalqaro sport kongressi bo’lib o’tdi. Bu kongresda 34 mamlakatdan a’zo qatnashdi. Kongress birinchi olimpiada o’yinlarini 1897 yil Gresiyada o’tkazishga qaror qabul qildi. Yana shu kongressda xalqaro olimpiada komiteti (x. O. K) to’zib olindi. Uning tarkibida 12 ta mamlakatdan a’zo bor edi. Xalqaro olimpiya kometeti qonun chiqaradigan organ bo’lib hisoblanadi. 1896 yildan hozirgacha 26 ta olimpiada o’yinlari bo’lib o’tdi.

Slayd 8

1916 yilda Berlinda «Germaniya»
1940 yilda Tokio «Yaponiya»
1944 yilda Xolsinkada «Filyandiya» da olimpiada o’tkaziladi, chunki urush yillariga to’g’ri keldi.
1928 yilgacha olimpiada o’yinlarida faqat erkaklar qatnashar edi.
1928 yildan boshlab xotin-qizlar ham olimpiada o’yinlarida qatnasha boshladilar. Vaqti bilan yengil atletika dasturi o’zgarib turadi.
11-Olimpiada-200 m metr qo’shildi.
3-Olimpiada- ko’p kurash qo’shildi.
5- Olimpiadada 5 km, 10 kmga yugurish

Slayd 9

Estafetali yugurish 4×100,4×400 yugurish qo’shildi. Xotin-qizlarga ham Olimpiada o’yinlariga kengaytirilgan dasturlar amalga kiritila boshladi. Agar 9-Olimpiada o’yinlarida 100 va 800 m yugurishdan 4×100 estafetasi balandlikka sakrash va disk uloqtirish to’zilgan bo’lsa keyinchalik 200, 400 va 1500 ga yugurish , nayza uloqtirish to’siqli yugurish va besh kurash kiritildi.

Slayd 10

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda