Yakka kurash sport turlari kurash va boks

Slayd 1

Yakka kurash sport turlariga saralash (kurash, boks)

Slayd 2

Reja:
Yakka kurash sport turlarining umumiy tavsifi
Yakka kurash sport turlarining turlari va xususiyatlari
Kurash va Boks sport turi

Slayd 3

Yakka kurash sport turlari – bu sportning jismoniy, ruhiy va ma’naviy jihatdan insonni tarbiyalaydigan eng qadimiy va keng tarqalgan yo‘nalishlaridan biridir. Insoniyat tarixining ilk bosqichlaridan boshlab, o‘zini himoya qilish, dushmanga qarshi kurashish, jismoniy tayyorgarlikni oshirish maqsadida turli xil kurash shakllari paydo bo‘lgan. Shu asosda, yakka kurash turlari bugungi kungacha rivojlanib, o‘zining an’anaviy va zamonaviy shakllarini topdi. Ushbu sport turlari nafaqat sport musobaqalari sifatida, balki insonning xarakterini shakllantirish, irodasini chiniqtirish, mehnatsevarlik va sabotni singdirish vositasi ham hisoblanadi.

Slayd 4

Yakka kurash sport turlari deganda, ikki raqib o‘rtasidagi yakkama-yakka to‘qnashuv shaklida o‘tadigan, belgilangan texnika, taktika va qoidalar asosida tashkil etiladigan sport musobaqalari tushuniladi. Bu turlar nafaqat jismoniy kuch, balki yengil harakat, aniqlik, tezkor fikrlash, psixologik tayyorgarlikni ham talab etadi.

Slayd 5

Yakka kurash sport turlarining tarixiy ildizlariga nazar tashlasak, qadimgi Yunoniston, Misr, Xitoy, Hindiston, Yaponiyada kurash san’ati keng tarqalganini ko‘ramiz. Masalan, qadimgi Yunonistonda bo‘lib o‘tgan Olimpiya o‘yinlarida kurash sporti alohida o‘rin tutgan. Qadimgi Xitoyda esa «Ushu» nomli jang san’ati paydo bo‘lgan bo‘lib, u nafaqat sport, balki o‘zini himoya qilish, hayot falsafasini anglash yo‘li sifatida ham ko‘rilgan.

Slayd 6

Yaponiyada «Judo», «Karate», «Aikido» kabi yakka kurash turlari paydo bo‘lib, bugungi kungacha rivojlanib kelmoqda. O‘zbekistonda esa milliy sport turi bo‘lgan «Kurash» juda qadimiy tarixga ega. U xalqimizning jismoniy chiniqishi, yoshlarni tarbiyalash, sog‘lom hayot tarzini shakllantirishda muhim vosita bo‘lgan.

Slayd 7

Bugungi kunda yakka kurash sport turlari ikki asosiy guruhga bo‘linadi: an’anaviy (milliy) va zamonaviy (xalqaro) sport turlari. Milliy sport turlariga Kurash, Belbog‘li kurash, Qilichbozlik (ba’zi xalqlarda), Shaxsi kurash turlari kiradi. Ular har bir xalqning urf-odatlari, madaniyati, tarixiy merosi asosida shakllangan. Xalqaro sport turlari esa ko‘plab mamlakatlar tomonidan tan olingan va xalqaro musobaqalarda qo‘llaniladi. Ular qatoriga Judo, Sambo, Karate, Taekvondo, Boks, Grek-rum kurashi, Erkin kurash, Aikido, K-1, Mma va boshqa ko‘plab sport turlari kiradi.

Slayd 8

Slayd 9

Yosh mezoni ham yakka kurash sport turlarini saralashda muhim ahamiyatga ega. Odatda sportchilar yosh guruhlarga ajratiladi: bolalar, o‘smirlar, yoshlar, kattalar va faxriylar (veteranlar). Bu orqali har bir yoshdagi sportchining jismoniy salohiyatiga mos raqib bilan to‘qnashuvi ta’minlanadi. Yosh mezoni sport turlariga qarab farq qilishi mumkin. Masalan, 14-15 yoshli o‘smirlar «kadetlar» guruhida ishtirok etsa, 16-17 yoshdagilar «juniorlar» deb ataladi. 18 Yoshdan boshlab esa katta yosh toifasiga o‘tish boshlanadi.

Slayd 10

Saralashda yana bir muhim omil bu — sportchining tajribasi va darajasi. Bu ko‘pincha belbog‘ tizimi, sport toifalari, daraja yoki reytinglar orqali amalga oshiriladi. Masalan, judo, karate, taekvondo kabi sport turlarida belbog‘ tizimi mavjud bo‘lib, har bir sportchi oq belbog‘dan (boshlang‘ich) qora belbog‘gacha (yuqori daraja) yetib boradi. Har bir belbog‘ o‘ziga xos texnik va nazariy bilimlarni talab etadi. Shuningdek, sport toifalari (III, II, I, sport ustasi, xalqaro toifadagi sport ustasi) ham saralashda qo‘llaniladi.

Slayd 11

Boks sport turi insoniyat tarixidagi eng qadimiy jangovar san’atlardan biri bo‘lib, bugungi kunda nafaqat professional sport turi, balki yoshlarni jismoniy va ma’naviy jihatdan tarbiyalash vositasi sifatida ham keng qo‘llaniladi. Boks asosan qo‘l bilan amalga oshiriladigan hujum va himoya harakatlariga asoslanadi. Bu sport turida tezlik, chaqqonlik, kuch, chidamlilik, koordinatsiya, ruhiy barqarorlik va strategik fikrlash muhim o‘rin tutadi. Ringga chiqqan bokschi nafaqat jismoniy kuchiga, balki o‘zini tutish, vaziyatni to‘g‘ri baholash va raqibni tahlil qilish qobiliyatiga ham tayanadi. Shu sababli boks sporti «aqlli jang san’ati» deb ham yuritiladi.

Slayd 12

Boks bo‘yicha saralash asosan yosh davrdan boshlanadi. Odatda 10-12 yoshdan boshlab bolalar sport maktablariga jalb qilinadi. Bu yoshda bolalarning organizmi hali shakllanayotgan bo‘ladi, shuning uchun murabbiylar ularning sog‘lig‘i, yurak-qon tomir tizimi, nafas olish imkoniyatlari, umumiy jismoniy tayyorgarligi, reaksiyasi va muvofiqlashtirish qobiliyatiga alohida e’tibor qaratadilar. Masalan, tezkorlik va chidamlilikni tekshirish uchun yugurish mashqlari, sakrash sinovlari, qo‘l va oyoq kuchini baholash mashqlari o‘tkaziladi. Shuningdek, murabbiylar bolaning qo‘l uzunligi, gavda tuzilishi, tana og‘irligi kabi morfologik ko‘rsatkichlarini ham hisobga oladilar, chunki boksda bu omillar muhim taktika va texnikaga bevosita ta’sir qiladi.

Slayd 13

Boks bo‘yicha saralashda milliy maktablar va tajribalar ham muhim ahamiyatga ega. O‘zbek bokschilari xalqaro miqyosda erishgan yutuqlar bugungi kunda ko‘plab yoshlarni bu sport turiga jalb etmoqda. Shu bois saralash jarayonida nafaqat texnik ko‘nikmalar, balki vatanparvarlik ruhini uyg‘otish, sport orqali irodani tarbiyalash, sog‘lom turmush tarziga o‘rgatish kabi maqsadlar ham ko‘zda tutiladi.

Slayd 14

Yakka kurash sport turlarining yana bir muhim jihati bu — texnik va taktika asosidagi saralash. Bu yerda sportchining texnik darajasi, usullarni bajarish aniqligi, tezligi, reflekslari, psixologik tayyorgarligi inobatga olinadi.

Slayd 15

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 16

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda