Voleybol musobaqa nizomi va hakamlik

Slayd 1

Voleybol musobaqalarida musobaqa nizomini tuzish va hakamlik qilish..

Slayd 2

Reja:
Voleybol musobaqalarida musobaqa nizomini tuzish va hakamlik qilish
Musobaqa nizomini tuzish
Hakamlik qilish
Amaliy maslahatlalar

Slayd 3

Musobaqa nizomi – bu voleybol musobaqasining tashkil etilish qoidalari va tartibini belgilovchi hujjatdir. Nizom musobaqaning adolatli va samarali o‘tishini ta’minlash uchun zarur.
Musobaqa nizomini tuzishda quyidagilar inobatga olinadi:
Musobaqa formati: Musobaqalar turli formatlarda bo‘lishi mumkin: ligalar (kuchlar doimiy raqobatlashadi), turnirlar (bir bosqichli yoki ko‘p bosqichli), guruh bosqichlari va final bosqichlari. Format musobaqaning maqsadiga, ishtirokchilar soniga va vaqtga qarab tanlanadi.
Ishtirokchilar va guruhlar soni: Musobaqada qatnashadigan jamoalar soni va ularning guruhlarga taqsimlanishi belgilanishi lozim. Guruhlar o‘yinlar tartibi va guruhdagi jamoalar o‘rtasidagi o‘yinlar soniga qarab tashkil qilinadi.
O‘yin qoidalari: Musobaqa xalqaro (Fivb) yoki milliy voleybol qoidalariga muvofiq tashkil etiladi. O‘yinning davomiyligi, setlar soni, ball berish tizimi (masalan, har bir setda 25 ballgacha) ko‘rsatiladi.
Ball tizimi va g‘olibni aniqlash mezonlari: Jamoalar o‘yinlarda to‘plagan ballari, setlar nisbati yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘yinlarda g‘alaba qozonishi hisobga olinadi. G‘olib jamoa aniqlanishi uchun qo‘shimcha mezonlar ham belgilanishi mumkin (masalan, to‘p farqi).
Musobaqa nizomini tuzish

Slayd 4

Musobaqa joyi va uskunalar: O‘yinlar qaysi sport zalida o‘tkazilishi, maydon o‘lchamlari, tarmoq va to‘p standartlari, hakamlar joylashuvi kabi talablar ko‘rsatiladi.
Arbitraj va hakamlar: Hakamlikni tashkil etish tartibi, hakamlar soni, ularning vazifalari, tayinlanishi va musobaqa davomida etik qoidalar belgilanishi kerak.
Xavfsizlik qoidalari: O‘yinchilarning sog‘lig‘i va xavfsizligini ta’minlash uchun shartlar va talablar ko‘rsatiladi.
Mukofotlash tizimi: G‘olib va sovrindor jamoalar uchun sovrinlar, medallar va diplomlar berilishi tartibi.
Hakamlik qilish
Voleybol musobaqalarida hakamlik o‘yinlarning adolatli va qoidalar asosida o‘tishini ta’minlash uchun juda muhimdir.
Hakamlikda quyidagilar muhim:
Hakamlarning vazifalari: O‘yin davomida qoidalar buzilmasligini nazorat qilish, to‘pning o‘yindagi holatini kuzatish, xatoliklarni aniqlash va qaror qabul qilish.
Hakamlik lavozimlari:
Bosh hakam: O‘yinning boshqaruvchisi bo‘lib, asosiy qarorlarni qabul qiladi.
Yordamchi hakam: To‘pning chiziqdan chiqishi, o‘yin davomiyligi va boshqa holatlarni nazorat qiladi.
Chiziq hakamlari: To‘p chiziqlarga tegish yoki chiziqdan chiqishini aniqlaydi.

Slayd 5

Maxsus kuchni rivojlantirish
Voleybolda qator o‘yin malakalari – to‘p kiritish, zarba berish, to‘siq qo‘yish – aksariyat kuch sifatining yuqori darajada rivojlanganligini talab qiladi. Binobarin, ushbu malakalarni samarali bajarish uchun qo‘l va oyoqlar, umuman tana qismlarining mushaklari tez va kuchli qisqarish imkoniyatiga ega bo‘lishi lozim. Boshqacha qilib aytganda, mushaklarning qisqarishi portlovchi kuch bilan amalga oishirilishi kerak.
Demak, voleybolchi kuchini shakllantirishda asosiy e’tibor tezkor-kuch sifatini rivojlantirishga oid maxsus mashqlarga qaratilishi darkor.
Ushbu maxsus mashqlarni o‘yin malakalari bilan bir vaqtda qo‘llanilishi yaxshi samara beradi.
Tezkor-kuch sifatlarini tarbiyalash, ayniqsa ularni og‘irlik moslamalari (oyoq va belga qo‘rg‘oshindan qilingan moslama, zarba berishda bilakka o‘rnashtiriladigan og‘irlik moslama) va turli trenajorlar yordamida rivojlantirish umumiy jismoniy tayyorgarlik bosqichida amalga oshirilishi maqsadga muvofiqdir.

Slayd 6

Quyida ayrim tana qismlari mushaklarining kuchini rivojlantiruvchi namunaviy mashqlar yoritilgan
Bilak mushaklari kuchini rivojlantiruvchi mashqlar:
Gantellarni (1-3 kg) qo‘llarda ushlab, bilak-kaft bo‘g‘imida o‘ng va chap tomonga aylanma harakat qildirish;
Shu bo‘g‘imda-gantelni yuqoriga va pastga harakatlantirish;
To‘ldirma to‘pni uloqtirish (qo‘llar yuqoriga yozilgan holatdan, bilak-kaft bo‘g‘imiga urg‘u berish lozim);
To‘ldirma to‘pni ikki qo‘llab yuqoridan uzatish va hokazo
Yelka mushaklari:
Har xil holatlardan turli uzoqlikka to‘ldirma to‘pni uloqtirish;
O‘ng va chap qo‘l bilan amortizatorda zarba malakasini taqlid qilish;
Qo‘llarga tayanib yotgan holatda qo‘l bilan «yurish», «siljib yurish», «sakrab yurish»;
Shu holatda – turli yo‘nalishlarga;
To‘p (yoki to‘ldirma to‘p) bilan zarba berish;
O‘tirgan holatda oldinga va orqaga to‘ldirma to‘pni uloqtirish va hokazo

Slayd 7

Umumiy qoidalar
1. Ushbu nizom (musobaqa nomi) voleybol musobaqasining o‘tkazilish tartibi va qoidalarini belgilaydi
2. Musobaqaning maqsadi – voleybol sportini rivojlantirish, jamoalar o‘rtasida o‘zaro do‘stlik va raqobatni oshirish
3. Musobaqa (sanalar) oralig‘ida (joy nomi)da o‘tkaziladi
Ishtirokchilar
1. Musobaqada (jamoalar soni) ta jamoa ishtirok etadi
2. Har bir jamoada (o‘yinchilar soni) dan iborat o‘yinchilar bo‘lishi mumkin
3. Jamoalar ro‘yxati musobaqadan oldin tasdiqlanadi
Musobaqa tartibi
1. Musobaqa (turnir, ligalar, guruh bosqichlari) shaklida o‘tkaziladi
2. Jamoalar (agar guruhlarga bo‘linadigan bo‘lsa, guruh soni va har guruhdagi jamoalar soni) ga bo‘linadi
3. Guruh bosqichi o‘yinlari (dastlabki sanalar)da, final bosqichi esa (sanalar)da o‘tkaziladi
4. Har bir o‘yin 3 setdan iborat bo‘lib, har bir setda 25 ballgacha o‘yin davom etadi. Agar set hisobda 1:1 bo‘lsa, 3-set 15 ballgacha o‘tkaziladi
Voleybol musobaqasi nizomi

Slayd 8

Qoidalar
1. O‘yinlar xalqaro voleybol qoidalariga (Fivb) muvofiq o‘tkaziladi
2. Har bir setda g‘olib bo‘lish uchun jamoa kamida 25 ball to‘plashi va raqibdan kamida 2 ball farq qilishi kerak
3. O‘yinda noaniqliklar yuzaga kelsa, hakamlarning qarori so‘nggi va majburiy hisoblanadi
Ball tizimi va g‘olibni aniqlash
1. Jamoalar guruh bosqichida har bir g‘alaba uchun 3 ball, mag‘lubiyat uchun 0 ball oladi
2. Guruhda ballar teng bo‘lsa, quyidagi mezonlar bo‘yicha tartib aniqlanadi:
To‘plangan ballar soni
Setlar farqi
To‘p farqi (to‘p urinishlari va qabul qilinishlari farqi)
Jamoalar o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘yin natijalari
3. Final bosqichida o‘yinlar g‘olib aniqlanguncha o‘tkaziladi
Arbitraj va hakamlik
1. Har bir o‘yinda bosh hakam, yordamchi hakam va chiziq hakamlari tayinlanadi
2. Hakamlar xalqaro yoki milliy malakaga ega bo‘lishlari lozim
3. Hakamlarning qarorlari barcha ishtirokchilar uchun majburiy hisoblanadi
4. Musobaqa davomida yuzaga kelgan nizolar hakamlar tomonidan hal qilinadi
Xavfsizlik va sog‘liqni saqlash
1. O‘yinchilarning sog‘lig‘i va xavfsizligi musobaqa davomida ta’minlanadi
2. Jarohat olgan o‘yinchilarga tez yordam ko‘rsatiladi
3. Musobaqa joyida tibbiy xodimlar mavjud bo‘ladi

Slayd 9

Maxsus tezkorlik
Voleybolchining maxsus tezkorligi uni qisqa muddat ichida maydoncha bo‘ylab harakatlanishi va o‘yin malakalarini vaziyat talabiga mos ravishda samarali ijro etishi bilan belgilanadi.
Tezkorlik voleybolda 3 xil shaklda namoyon bo‘ladi:
Turli ishora va vaziyatni fahmlash tezligi (jamoadoshining ishorasi, o‘yin vaziyatini o‘zgarishi va uni baholash, raqib o‘yinchining joylashishi va hokazo);
Ushbu vaziyatlarga nisbatan tezkor va maqsadga muvofiq harakat qilish;
Harakatlanish yoki bir necha harakatlarni ko‘p martalab ijro etish tezligi
Namunaviy mashqlar:
Murabbiyni turli ishorasiga turli harakatlar bilan tez va aniq javob berish: Masalan: murabbiy bir marta chapak chalsa – to‘pni yiqilib olish malakasini taqlid qilish, ikki marta chapak chalsa – sakrab zarba berish taqlidini bajarish, bir qo‘lini yuqoriga ko‘tarsa – sakrab to‘p uzatish taqlidi va hokazo;
Voleybol maydonchasi maketida turli taktik vazifalarni qisqa muddatda yechish (taktik vaziyatni baholash va to‘g‘ri qaror qabul qilish tezligini takomillashtirish);
Har bir zonada shu zona o‘yinchisi funksional harakati (malakasi)ni taqlid qilish (umumiy tezlik baholanadi). Masalan: 1-zona – to‘p kiritish; 6-zona – raqib tomondan yo‘naltirilgan to‘pni yiqilib olish; 5-zona raqib tomondan kiritilgan to‘pni 2-zonaga uzatish; 4-zona – baland uzatilgan to‘p – sakrab zarba berish; 3-zona – qisqa uzatilgan to‘p – sakrab zarba berish; 2-zona – 2, 3 va 4-zonalarda to‘siq qo‘yish va hokazo

Slayd 10

Mukofotlash
Musobaqa g‘olib va sovrindorlariga medallar, diplomlar va sovrinlar topshiriladi
Mukofotlash tantanali ravishda final o‘yinlaridan so‘ng amalga oshiriladi
Yakuniy qoidalar
Ushbu nizom musobaqa boshlanishidan oldin barcha ishtirokchilarga taqdim etiladi
Nizomda kiritilgan o‘zgarishlar faqat musobaqa tashkilotchilari tomonidan amalga oshiriladi
Nizomdagi barcha qoidalar ishtirokchilar uchun majburiy hisoblanadi

Slayd 11

Voleybol o‘yin qoidalari (Fivb va milliy qoidalar asosida)
O‘yin maydoni va uskuna
O‘yin maydoni uzunligi 18 metr, kengligi 9 metr. Maydon ikki teng qismga bo‘lingan, o‘rtasida tarmoq (net) o‘rnatilgan.
Tarmoqning balandligi erkaklar uchun 2,43 metr, ayollar uchun 2,24 metr.
To‘p rasmiy o‘lchamda va vaznda bo‘lishi kerak (taxminan 65-67 sm diametrda, 260-280 grammdan).

Slayd 12

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 13

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda