Shifoxona maktablari o‘quv jarayonidagi o‘zaro bog‘liqlik

Slayd 1

Shifoxona maktablari ishtirokchilarining o‘quv jarayonidagi o‘zaro bog‘liqligi.

Slayd 2

Reja:
Shifoxona maktablari haqida
Bolalar va o‘smirlar salomatlik holati
Shifoxona maktablarida o‘quv jarayoni
Kasalliklar. O‘tkir va surunkali kasalliklar haqida
Shifoxona maktablari ishtirokchilarining o‘quv jarayonidagi o‘zaro bog‘liqligi

Slayd 3

Tibbiy-ijtimoiy tadqiqotlardagi salomatlik darajalari
Salomatlik tushun-chasi va ta’rifi haqida
Jamoat salomatligi mezonlari
Salomatlik omillari, Sog‘lom turmush tarzi
Ruhiy salomatlik Kasbiy salomatlik
Hospital pedagogika (yoki gospital pedagogika) — uzoq muddat davolanayotgan, kasalxona sharoitida bo‘lgan bolalar va o‘smirlarning ta’lim olish huquqini ta’minlashga qaratilgan maxsus pedagogik faoliyatdir. Uning asosiy maqsadi — bolalarni ta’lim tizimidan uzilib qolishining oldini olish va davolanish jarayonida ham bilim olishlarini qo‘llab-quvvatlashdir.

Slayd 4

Hozirgi kunda dunyo globalizatsiya va texnologik o‘zgarishlar jarayonini boshdankechirmoqda, bu esa ta’lim tizimlaridan barcha kategoriyadagi bolalar uchun gospitalshart-sharoitlarni yaratishni talab qilmoqda, shu jumladan, uzoq muddatli davolanishgamuhtoj bo’lgan bolalarni ham. Dunyodagi ko‘plab davlatlarda, jumladan Aqsh, Yaponiya,Rossiya va Germaniya kabi mamlakatlarda gospital pedagogikani tizimi samarali faoliyatyuritadi va bu davlarlarda gospital pedagogika strategiyalari ishlab chiqilgan va joriyqilinmoqda, bu esa gematologiya, onkologiya, klinik immunoligiya , boshqa statsionar vauzoq muddatli davolanishda bo’lgan bolalar ta’limiga etibor qaratilishida ahamiyatlidir.
Tibbiy-ijtimoiy tadqiqotlardagi salomatlik darajalari

Slayd 5

Bunday davlatlarda maxsus ta’lim dasturlari yaratilayotgan bo‘lib, ular bolalarning jismoniy va aqliy imkoniyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqilgan. Bu davlatlarda bolalarning maxsus ehtiyojlariga mos keladigan ta’lim muhitini samarali moslashtirish uchun usullar, texnolo-giyalar va vositalarga alohida e’tibor qaratilayotgani, shu bilan birga, mazkur tadqiqotning dolzarbligini yanada oshiradi. Shuningdek, Bmt va Yunesko kabi xalqaro tashkilotlar gospital ta’lim qo‘llab-quvvatlamoqda, bu innovatsiyon yondashuv asoslangan gospital pedagogika fanini o’qitish metodikalarini ishlab chiqish va takomil-lashtirishning ahamiyatini yanada oshiradi.
O‘zbekiston Respublikasida, boshqa ko‘plab davlatlar kabi, uzoq muddatli davolanishga muhtoj bolalar uchun gospital ta’limga diqqat kuchaymoqda. So‘nggi yillarda mamlakatda ta’lim muhitini o‘ziga xos bolalarga moslashtirishga qaratilgan choralar qabul qilinmoqda, bu esa tez rivojlanayotgan texnologiyalar va O‘zbekistonni
Jahon ta’lim jarayoniga integratsiya qilish talablariga javob berishda muhim ahamiyatga ega.
Tibbiy model — tibbiy belgilar va xususiyatlarni o’z ichiga olgan ta’riflar uchun; salomatlik kasallik va uning alomatlari yo’qligi sifatida.
Biotibbiy model — organik buzilishlar va nosog’lomlikning sub’yektiv hissiyotlari yo’qligi.
Bioijtimoiy (biosotsial) model — ijtimoiy belgilar birinchi o’ringa qo’yiladigan tibbiy va ijtimoiy belgilar birgalikda qaralishi qo’shiladi.
Qiymat-ijtimoiy model — qiymat sifatida insonning salomatligi qaraladi; JSSTning ta’rifi aynan shu modelga to’g’ri keladi.

Slayd 6

Gospital pedagogikaning maqsadi, vazifalari
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 5-maydagi 234-son qarori bilan tasdiqlangan «Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasimarkazida davolanayotgan bolalar uchun maktabgacha ta’lim va tarbiya hamda umumiy o‘rta ta’lim berish tizimini joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida» qaroriga asosan, uzoq muddat davolanishga muhtoj bolalar uchun gospital ta’lim tizimi joriy etilib, «Mehrli maktab» davlat ta’lim muassasasi tashkil etildi. Ushbu qaror bolalarning ta’limdan uzilib qolmasligini ta’minlash, ularning ijtimoiy moslashuvi va rivojlanishiga ko‘mak-lashish maqsadida tibbiyot va ta’lim tizimlari hamkor-ligida maxsus ta’lim dasturlarini amalga oshirishni nazarda tutadi. Shu sababli, gospital ta’lim tizimini o‘rganish va takomillashtirish ilmiy jihatdan dolzarb hisoblanadi. Rossiya Sog’liqni saqlash vazirligi
Ma’lumotlariga ko’ra, har yili 6 million bola kasalxo-nalarda ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam oladi. Yiliga 250 mingga yaqin bola bolalar shifoxonalarida uzoq muddatli (21 kundan ortiq) davolanadi
Maqsad: Kasal bolalarni jismoniy va ruhiy reabilitatsiya qilish, ularning o‘qish motivatsiyasini saqlab qolish.
Xususiyatlari: Darslar kasalxona sharoitiga moslashtirilgan holda, individual yoki kichik guruhlarda olib boriladi.
Tarixi: 20-asr o‘rtalarida shakllangan bo‘lib, tibbiyot va pedagogikani birlashtiradi.
Ahamiyati: Bolaning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va sog‘aygach, tengdosh-lari bilan ta’limni davom ettirishiga yordam beradi.
Hospital pedagogika — bu shifoxonada yotgan bolalar uchun «maktab» muhitini yaratishdir.
Bu shifoxonada yotgan bolalar maktab muhitini, xam davolanishi uchun ham imkoniyat yaratishdir.

Slayd 7

Uzoq muddatli davolanishdagi bolalar uchun ta’lim muhitini yaratish maxsus ahamatga ega bo’lib bo‘lib, bizni an’anaviy va umumqabul qilingan o‘qitish va ta’lim modellari oldida turadigan muammolar bilan yuzma-yuz qilmoqda, bu quyidagi xususiyatlar bilan izohlanadi.
Shaxsga yo‘naltirilgan texnologiya-larni o‘z ichiga olgan, materialni tanlashning ko‘p darajali tizimi bo‘lgan ta’lim va metodik kompleks-lardan foydalanish, shu jumladan mobil o‘qish, multimedia vositalarining imkoniyatlaridan foydalanish
O‘quvchilarni o‘quv jarayoniga qa-bul qilishda individual o‘quv yo‘lini tuzish, ularning asosiy bilimlarini, tayyorgarlik darajasini, hozirgi psixologik va jismoniy holatini,kognitiv yo‘qotishlarni tahlil qilish.

Slayd 8

Avstraliyadagi shifoxona maktablarida kasallikka chalingan o‘quvchilarni o‘qitishniqo‘llab-quvvatlash bo‘yicha asosiy ijtimoiy-pedagogik yondashuvlar quyidagilardan iborat:- bolaga va uning individual ta’limiy ehtiyojlariga e’tibor qaratish.
Uyda, maktabda, shifoxonada yoki boshqa jamoat joylarida tashkil qi-lish uchun mos va moslashuvchan bo‘lish: shifokorlar, o‘qituvchilar, o‘quvchilar va ularning ota-onalari o‘rtasida aloqa kanallarini yaratish.

Slayd 9

O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida samarali aloqa o‘rnatish uchun sharoitlarni modellashtirish, kognitiv faollikni rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash, motivatsiya darajasini oshirish, shaxsning emosional-irodaviy sferasini rivoj-lantirish, o‘quvchining ma’no yaratish jara-yonlarini ishga tushirish.
O‘quvchilarga tegishli akademik yordam ko‘rsatish;- ijtimoiy va emotsional qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlarini taqdim etish;- ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalari o‘rtasida bog‘lovchi bo‘lgan o‘qituvchi yoki pedagogik mutaxassis tomonidan tashkil etilishi (bu vazifani o‘quvchilarning ota-onalari emas, aynan mutaxassis bajaradi);

Slayd 10

Gospital ta’lim – uzoq muddatli davolanayotgan va sog‘lig‘i sababli ta’lim muassasasiga bora olmaydigan bolalarni o‘qitishni tashkil etish bilan bog‘liq pedagogikaning bo‘limidir. Kasalxona pedagogikasi (Hp) kasalxona sharoitida maktabdata’lim berish orqali bolalar va yoshlarni ta’lim tizimidan chetlatishning oldini olish uchun paydo bo’ldi. Ushbu ta’lim sohasi so’nggi paytlarda adabiyotlarda diqqat markazida bo’ldi (Paloma-res- Ruiz, Sánchez-Navalon va Garrote-Rojas, 2016). «Kasalxona» so’zining HPga kiritilishi pedagogik vazifani belgilash va Hpni pedagogika-ning o’ziga xos sohasi sifatida ajratib ko’rsatish-ning asosiy funktsiyasiga ega (Lizasoáin va Polaino-Lorente, 1996). Pedagogikaning ushbu yo‘nalishini amalga oshirish va rivojlantirishning murakkabligi idoralararo mansubligi bilan belgilanadi:

Slayd 11

Tibbiyot shifoxonalarida uzoq muddatli davolana-yotgan bolalarni o’qitish tarixida birinchi marta «UchimZnaem» loyihasida shifoxona maktablari loyihasi doirasida maktabgacha yoshdagi bolalarni bolalar shifoxonalarida uzoq muddatli davolanish
Sharoitida tarbiyalash va o’qitish masalalari ko’rib chiqdi.

Slayd 12

Kasalxonaga yotqizilgan bolalarning deyarli yarmi ushbu shifoxonalarda. Bugungi kunda UchimZnaem loyihasi tufayli tibbiyot hamjamiyatining bunday ijtimoiy ma’rifiy ishlarni tibbiy shifoxonalari ichida qanday tashkil qilish kerakligi haqidagi tuchunchlari ancha kengaydi. 2015 Yilda deyarli loyiha ishga tushirilgandan so’ng, sog’liqni saqlash va ta’lim boshqaruv organlari rahbarlarining konferen-tsiyasi bo’lib o’tdi. Uzoq davom etgan konferentsiyadan keyin, og’ir kasallik davrida bolalar uchun ta’lim masalalarini hal qilish uchun yangilash taklifi ishlab chiqildi.

Slayd 13

Kasalxona pedagogikasining markaziy kontseptsiyasi shifoxona maktabi – asosiy va qo’shimcha umumiy ta’lim dasturlari bo’yicha ta’lim faoliyatini amalga oshiradigan, tibbiy tashkilotda uzoq muddatli davolanishga muhtoj bo’lgan bolalar o’qitiladi-
Gan tashkilot. Kasalxona maktablariga quyidagilar kiradi:1. Tibbiyot tashkiloti negizida faoliyat yurituvchi ta’lim tashkilotlari.2. Asosiy va qo’shimcha umumiy ta’lim dasturlarini o’zlashtirgan va uzoq muddatli davolanishga muhtoj o’quvchilar uchun ta’lim tashkilotlari (shu jumladan sanatoriya);3. Tibbiyot tashkilotining ixtisoslashtirilgan tarkibiy o’quv bo’linmalari. Bunday markazlarda surunkali somatik kasalliklarni, ayniqsa, onkogematologik va immunologik kasalliklarni erta tashxislash va davolashning zamonaviy usullariga e’tabor qaratish imkoniyati mavjud bo’lib, ularda erta tashxis qo’yish tiklanish uchun katta imkoniyalar yaratadi. Shu bilan birga, Rossiya Ta’lim vazirligining ta’kidlashicha, 250 dan ortiq bolalar shifoxonalarida bolalar hududiy ravishda bolalar shifoxonasi yonida joylashgan maktab o’qituvchilari tomonidan o’qitiladi.

Slayd 14

Preventsiya va edukatsiya sog‘liqni saqlash markazlari kasalliklarni oldini olish va ularni oldirish uchun preventiv chora-tadbirlar ko‘rsatish, fuqarolarga sog‘likni saqlash bo‘yicha edukatsiya ko‘rsatish, kasalliklarning davolash usullari haqida ma’lumotlarnitarqatish bilan shug‘ullanadi. Tarbiya va reabilitatsiya: odam sog‘liqini tiklash va rivojlantirish, kasal fuqaro-larni davolash va ularni qayta tiklash, reabilitatsiya bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatish, ularni mustaqil hayotga qaytarish, o‘zaro xizmat ko‘rsatish bilan shug‘ullanadi. Epidemiyalarga qarshi kurashish:sog‘liqni saqlash markazlari, epidemiyalarga qarshi kurashish va umumiy davolanish jarayonlarida ro‘yxatdan o‘tgantibbiyot yuritish, vaktsinatsiya va profilaktik tibbiyot ko‘rsatishda muvaffaqiyatli ishlovchi bo‘ladi.

Slayd 15

Sog’liqni saqlashga gender yondashuv bilan bog’liq holda, ruhiy salomatlikning bir nechta modeli ishlab chiqildi:
Normativ, ruhiy salomatlikning ikki tomonlama standartini qo’llagan holda (erkak va ayollar uchun).
Androsentrik, ruhiy salomatlikning erkak standarti qabul qilingan.
Androgin, jinsdan qat’iy nazar, yagona ruhiy salomatlik standarti va mijozlarga nisbatan bir xil munosabatda bo’lishni o’z ichiga oladi.
Normativ bo’lmagan (Sandra Bem modeli bo’yicha) bu faqat erkaklarga yoki ayollarga tegishli bo’lgan xususiyatlar bilan assotsiatsiyalan-maydigan sifatlarga asoslangan.
Shifokorlar erkaklarga nisbatan o’zlarining kasalliklari haqida ayollarga to’liq bo’lmagan ma’lumot berishlari ko’rsatilgan
Salomatlik omillariga daromad va ijtimoiy mavqe, qo’llab-quvvatlash ijtimoiy tarmoqlari, ta’lim va savodxonlik, bandlik / mehnat sharoitlari, ijtimoiy muhit, jismoniy muhit, sog’liqni saqlash bo’yicha shaxsiy tajriba va qobiliyatlar, bolaning sog’lom rivojlanishi, biologiya va genetika rivojlanganlik darajasi, tibbiy xizmatlar va madaniyat tegishlidir
Ruhiy (psixik) salomatlik — insonning murakkab hayotiy sharoitlarini yengish, shu bilan birga eng optimal hissiy fonni va xatti-harakatlarning adekvatligini saqlab qolish qobiliyatidir. Ruhiy salomatlik tushunchasi, euthumiya («ruhiyatning yaxshi holati») Demokrit tomonidan tasvirlangan, Suqrotning hayoti va o’limiga tegishli bo’lgan ichki garmoniyaga erishgan insonning obrazi Platonning dialoglarida qayd qilingan.

Slayd 16

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 17

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda