Musobaqa qoidalarining futbolchilar faoliyatiga ta’siri

Slayd 1

Musobaqa qoidalarining futbolchilarning musobaqa faoliyati natijalariga ta’sir yetish jihatlari

Slayd 2

Reja:
Qoidalarning futbolchilarga ta’siri
Qoidalar natijalarga qanday ta’sir qiladi?
Xulosa

Slayd 3

Qoidalarning futbolchilarga ta’siri
Futbol o’yini – bu sport yemas, balki qoidalarga tayanadigan tartibli tizimdir. Har bir futbolchi maydonda yerkin harakat qilayotgandek ko’rinsa-da, aslida u aniq belgilangan qoidalar asosida o’ynaydi. Quyida qoidalarning futbolchilarga qanday ta’sir ko’rsatishini tahlil qilamiz:
Intizomni shakllantiradi qoidalar futbolchilardan muayyan tartib-intizomda bo’lishni talab qiladi.
O’yin vaqtida hakam qaroriga bo’ysunish, raqibga nisbatan hurmatda bo’lish, vaqtida mashg’ulotlarga qatnashish – bularning barchasi qoidalarning ta’sirida shakllanadi.
Natijada, futbolchilar shaxs sifatida ham tartibli va mas’uliyatli bo’lib boradi.

Slayd 4

O’yin sifati oshadi
Qoidalar barcha futbolchilar uchun teng sharoit yaratadi.
Masalan, offsayd qoidasi himoyani kuchaytiradi, vaqt chegarasi tezkor o’yin talab qiladi.
Bu yesa taktik fikrlash, jismoniy tayyorgarlik va texnikani mukammallashtirishga majbur qiladi.
Jarimalar orqali o’zini nazorat qilishga o’rgatadi
Qoidabuzarlik qilgan futbolchi ogohlantiriladi (sariq kartochka) yoki maydondan chetlatiladi (qizil kartochka).
Bu futbolchini o’z harakatlarini nazorat qilishga, hissiyotlarini bosishga o’rgatadi.
Ayniqsa yosh futbolchilar uchun bu muhim tarbiyaviy vositadir.

Slayd 5

Jamoaviylikni kuchaytiradi
Qoidalar orqali har bir futbolchi jamoada o’z vazifasini bajarishi kerakligini anglaydi.
O’zboshimchalik, yegoizm, tartibsizlik jazolanishi orqali yo’q qilinadi. Bu yesa yagona maqsad sari harakat qilish, ya’ni haqiqiy jamoaviylikni mustahkamlaydi.
Psixologik bosimni boshqarishga yordam beradi
Qoidalarga amal qilgan futbolchi o’yin davomida o’zini yo’qotmaydi.
Nohaq qarorlarga duch kelsa ham, u qanday javob berishni (reaksiya) biladi.
Bu yesa sportda stress, bosim, muxlislar qarshisida sabr-toqat kabi ko’nikmalarni shakllantiradi.

Slayd 6

Taktik va texnik tayyorgarlikka ta’siri
Har bir musobaqaning o’ziga xos qoidalari bo’ladi (masalan: almashtirish soni, o’yinning davomiyligi, Var bor yoki yo’qligi). Futbolchilar shu qoidalarga mos tarzda tayyorlanadi. Masalan: agar o’yinda 5 ta almashtirishga ruxsat bo’lsa, murabbiy o’yin rejasini shunga qarab tuzadi. O’yinchilar qoidalarni yaxshi bilmasa, ular noto’g’ri harakat qilishi, yoki to’xtab qolishi mumkin — bu esa jamoa rejalarini buzadi.

Slayd 7

Qoidabuzarliklar sababli jamoaning zarar ko’rishi
Bir futbolchi qasddan yoki yehtiyosiz harakat qilib, sariq yoki qizil kartochka olsa — u jamoani qiyin ahvolda qoldiradi.
Masalan: 10 kishi bilan o’ynash jamoa uchun og’ir bo’ladi — bu ko’p hollarda yutqazishga olib keladi.
Diskvalifikasiya bo’lsa, futbolchi navbatdagi o’yinlarni ham o’tkazib yuboradi.
Qoidalarning buzilishi jamoaning o’yin ritmini, psixologik holatini va taktik rejalarini buzadi.

Slayd 8

Taktika deganda o’yinchilarning raqib ustidan g’alaba qozonishga qaratilgan individual va jamoaviy harakatlarini tashkil qilishi, ya’ni jamoa futbolchilarining muayyan rejaga binoan aynan shu muayyan raqib bilan muvaffaqiyatli kurash olib borishiga imkon beradigan birgalikdagi harakatlarini tushunish kerak.

Slayd 9

Taktikadagi asosiy vazifa hujum va himoya harakatlarining maqsadga yerishtira oladigan yeng qulay vosita, usul va shakllarini belgilashdan iboratdir.
Qanday taktikani tanlash har bir alohida holda jamoa oldida turgan vazifalarga, kuchlar nisbati.
O’yinchilarning o’zaro kurashuvchi guruhlariga, maydonning ahvoliga, iqlim sharoiti va hokazolarga bog’liq.

Slayd 10

Taktika ikkita bo’limdan iborat Taktikadagi asosiy vazifa hujum va himoya
Individual
Guruhiy
Jamoaviy

Slayd 11

Individual taktik himoya
To’pni yegallagan raqib
O’yin vaziyatlarini turi
Baxolash o’yinda fikran
Qatnashi vaziyatlarini baxolash
O’zini xayron qoldiriga yo’l
Qo’ymaslik
Mudofaa vaziyatlarida diqqat v
Aishonchni namoyon qilish
Doim pozision uyinni puxta
O’ylash
Tez va ishonchli qarorlar qabul
Qilish
Jamoa o’yinchilari orasida
Xotirjamlik sezish

Tupni kutayotgan raqib
To’pga yegalik bilan o’yinchilarni
Chalg’itish holatlari
Jamoa va raqib o’yinchilarning
Qayerda va qanday harakat
Qilayotganlarini kuzatish
Hamisha pozision nuqtalarini
Kuzatish
Aqlli va pozision diqqat va
Oldindan kuzatish
Raqibga tez start olishni to’pni
Ishonchli nazorat qilishni belgilash
To’pni qabul qilib olayotgan
Raqibning darvoza tomon burilishiga yo’l qo’ymaslik, to’pni
Olib qo’yish yoki orqaga uzatishga majbur yetish.

Slayd 12

Taktik tizim
Bu har bir o’yinchining alohida xususiyatlari asosida futbol maydonida to’g’ri joylash-tirilgan holda komanda bo’lib o’ynash harakatlarini uyushtirish.
Har taktik tizimning ozmi-ko’pmi doimiy alomatlari bo’lib, o’yinchilarning joylashtirilishi va o’yinning qanday usul hamda shaklda olib borilishi, shuningdek, o’yinchilarning vazifalari shular jumlasiga kiradi.

Slayd 13

Individual taktika
Hujumdagi individual taktika – bu futbolchining muayyan maqsadni ko’zda tutgan harakatlari, uning mazkur o’yin vaziyatida mavjud bo’lgan bir qancha imkoniyatlardan eng to’g’risini tanlay bilishi.
Guruhtaktikasi.
Futbol o’yini davomida yuzaga keladigan taktik vazifalarning ko’pchiligi kombinasiyalar vositasida hal etiladi.

Slayd 14

Guruh taktikasi.
Futbol o’yini davomida yuzaga keladigan taktik vazifalarning ko’pchiligi kombinasiyalar vositasida hal etiladi.

Slayd 15

Himoya taktikasi
Himoya taktikasi to’pni boshqarmaѐtgan komandaning harakatlarini raqiblar hujumini bir ѐqlik qiladigan – neytrallaydigan qilib uyushtirishni nazarda tutadi.
Individual taktika Topsiz oyinchiga qarshi harakatlar topi bor oyinchiga qarshi harakatalar zarba berishga qarshi harakat.
Guruh taktikasi straxovka komanda taktikasi tez xujumga qarshi himoya tadrijiy hujumga qarshi himoya komanda harakatlari.

Slayd 16

Himoya taktikasi
Himoya taktikasi – o’yinning umumjamoa uslubi shaxsiy, zona va aralash bo’lishi mumkin. Biroq qisman bo’lsa ham boshqa uslub elementlaridan foydalanmasdan birgina uslubda o’ynayverish xato. Himoyada o’ynash uslublarini himoyachilarning individual xislatlari va imkoniyatlarini hisobga olib tanlash kerak.
Individual taktika – Mudofaadagi muvaffaqiyat bir guruh o’yinchilarning to’g’ri straxovka qilishlariga, o’zaro almashuvchanligi va ularning bir-biriga mos harakatlarigagina emas, balki himoyachilarning to’pi bor va to’p yo’q o’yinchiga qarshi individual harakat qilish mahoratiga.

Slayd 17

Guruh taktikasi.
Butun futbol o’yini
Boshdan-oyoq
Kombinasiyalar
Asosiga qurilgan
Bo’lib, o’yinning
Mazmuni ham aslida
Shu kombinasiyalardan
Iborat.

Jamoa taktikasi.
Himoyada o’ynashning
Umumiy taktika
Prinsiplari bor
Ekaniga qaramay,
Himoyachilar
Harakatida qator
Xususiyatlar
Mavjudki, bular
Ayrim o’yinchilarning
Yoki bir guruh
O’yinchilarning asosiy
Vazifa va
Majburiyatlaridan
Kelib chiqadi.

Slayd 18

Taktik tizimlar Evolyusiyasi
Taktik tizim – bu har bir o’yinchining alohida xususiyatlari asosida futbol maydonida to’g’ri joylashtirilgan holda komanda bo’lib o’ynash harakatlarini uyushtirish.
Har taktik tizimning ozmi-ko’pmi doimiy alomatlari bo’lib, o’yinchilarning joylashtirilishi va o’yinning qanday usul hamda shaklda olib borilishi, shuningdek, o’yinchilarning vazifalari shular jumlasiga kiradi.

Slayd 19

Hujum bilan himoya o’rtasidagi kurash har qanday sport o’yinining rivojlana borishiga ta’sir qiladigan asosiy omil hisoblanadi. Xuddi shu kurash futbol taktikasi doimo taraqqiy etib turishini rag’batlantirib boradi.

Slayd 20

O’yin tizimlari
Hozirgi futbol taktikasi o’yinchilardan texnik jihatdan mohir bo’lishni va ularning taktik tafakkuri rivojlangan bo’lishinigina emas, balki funksional imkoniyatlari ortiq bo’lishini ham talab qiladi
Yangi, progressivroq 1+4+2+4 o’yin tizimiga o’tish 50-yillardagi futbol taktikasi evolyusiyasiga yakun yasagan edi. Ammo futbolning jadal rivojlanishi taktik tizimlarni yanada shakllanishiga olib kelmoqda.

Slayd 21

Jamoaviy taktika
Jamoaviy taktikaga xos bo’lgan xarakatlarning samaradorligi, jamoa o’yinchilari va yakka taktikada imkoniyati keng o’yinchilar xisobiga oshadi. 2:2 Xolatda yuzaga keladigan turli xil o’yindagi xolatlar yesa qo’shimcha texnik-taktik mashqlar orqali bartaraf yetilishi kuzatiladi.
Hujumdagi umumjamoaviy taktik mashg’ulotning maqsadi kichik guruxlarda raqibga maqsadli qarshilik ko’rsatishdir. Himoyachilar himoyadan hujumga qarshilik ko’rsatishda samarali turli imkoniyatlar va xolatlarni rivojlantirishlari lozim. O’yindagi turli xolatlar o’yinchilar o’rtasidagi o’zaro shakllanish yoki o’yinilar miqdori tufayli yuzaga keladi.

Slayd 22

O’yinchilarning Vazifalari
Raqibga qarshi kurashaѐtgan komanda harakatlaridagi uyushqoqlikka alohida futbolchilar o’rtasida vazifalarni aniq taqsimlash bilan erishiladi. Ammo har bir futbolchi o’yinning hamma texnik usullarini egallagan bo’lishi, hujumda ham, himoyada ham bilib harakat qilishi kerak. O’yindagi ayrim vazifalarni esa o’yinchi ayniqsa yaxshi ijro etadigan bo’lishi lozim. Futbolchilar vazifalariga ko’ra darvozabonlarga, qanot himoyachilari, markaziy himoyachilar, o’rta qator o’yinchilari, qanot hujumchilari va markaziy hujumchilarga bo’linadi.

Slayd 23

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 24

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda