Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining maqsad va vazifalari

Slayd 1

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining maqsad va vazifalari

Slayd 2

REJA:
1
Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining mazmuni va ahamiyati.
2
Fanining asosiy maqsadi, vazifalari va o‘quv jarayonidagi roli.
3
Maxsus pedagogikaning klinik asoslarini o‘rganishda tibbiy, psixologik va pedagogik yondashuvlarning o‘zaro bog‘liqligi.

Slayd 3

Tayanch iboralar:
Maxsus pedagogika;
Klinik asoslar;
Diagnostika;
Reabilitatsiya;
Individual yondashuv.

Slayd 4

01
Maxsus pedagogning klinik asoslari fanning mazmuni va ahamiyati

Slayd 5

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fani — bu nogironligi bo‘lgan bolalar va o‘smirlarning psixofiziologik rivojlanish jarayonlarini chuqur tahlil qilish, ularning nutq, eshitish, ko‘rish, harakat, aqliy va emotsional sohalaridagi buzilishlarni o‘rganish hamda bu buzilishlarni tuzatish, kompensatsiya qilish yo‘llarini aniqlashga qaratilgan ilmiy sohadir. Ushbu fan maxsus pedagogikaning tibbiy, biologik va psixologik yo‘nalishlarini birlashtiradi. Klinik asoslar — bu bolalarda kuzatiladigan turli nuqsonlarning kelib chiqish sabablarini, ularning anatomik, fiziologik, genetik va neyropsixologik ildizlarini tahlil qilishga yordam beradi.

Slayd 6

Shu bois bu fan tibbiyot va pedagogika fanlarining tutashgan nuqtasida joylashgan bo‘lib, maxsus ta’lim jarayonini ilmiy asosda tashkil etish uchun zarur bo‘lgan nazariy hamda amaliy bilimlarni beradi. Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining asosiy maqsadi — imkoniyati cheklangan shaxslarning individual rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda, ularning ta’lim-tarbiyasini to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish, tibbiy-pedagogik yondashuv asosida ularga samarali ta’sir ko‘rsatish yo‘llarini ishlab chiqishdan iboratdir.

Slayd 7

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining maqsadi inson psixikasi va jismoniy rivojlanishidagi o‘zaro bog‘liqlikni ochib berishdir. Bu orqali har bir bolaning shaxsiy, emotsional, kognitiv, motorik va ijtimoiy rivojlanish darajasini baholash mumkin bo‘ladi. Shuningdek, bu fan turli kasallik va buzilishlarning ta’lim jarayoniga ta’sirini aniqlaydi hamda ularni tuzatish va kompensatsiya qilish yo‘llarini o‘rgatadi.

Slayd 8

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining vazifalariga quyidagilar kiradi:
inson anatomiyasi va fiziologiyasi haqidagi bilimlarni chuqurlashtirish;
markaziy asab tizimining rivojlanishidagi o‘zgarishlar va ularning pedagogik ahamiyatini aniqlash;
turli kasalliklar oqibatida yuzaga keladigan nutq, eshitish, ko‘rish va aqliy rivojlanishdagi buzilishlarning sabablari va mexanizmlarini tushuntirish;
maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlashda individual yondashuv tamoyillarini ishlab chiqish.

Slayd 9

Bu vazifalar maxsus pedagogikaning amaliy jihatini mustahkamlaydi, chunki o‘qituvchi yoki logoped bolaning sog‘lig‘iga, psixik rivojlanish darajasiga va tibbiy holatiga qarab ta’lim strategiyasini belgilaydi. Klinik bilimlar mutaxassisga bola rivojlanishidagi kamchiliklarni erta aniqlash, differensial diagnostika qo‘yish va mos korreksion dastur ishlab chiqish imkonini beradi.

Slayd 10

Maxsus pedagogikaning klinik asoslarini o‘rganish orqali talabalarda tibbiy-psixologik fikrlash shakllanadi, ular insonning normal va patologik rivojlanishi o‘rtasidagi farqlarni tushunib yetadilar. Bu esa o‘z navbatida, pedagogik jarayonni har bir bolaning individual ehtiyojlariga moslashtirish imkonini beradi. Klinika fanlari orqali olingan bilimlar bolalarda turli turdagi buzilishlarning patogenezini tushunish, simptomatik belgilarni aniqlash, ularning kognitiv faoliyatiga va xulqiga ta’sirini tahlil qilishda yordam beradi.

Slayd 11

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fani, shuningdek, maxsus ehtiyojli bolalarning rivojlanishida ijtimoiy omillarni ham hisobga olish zarurligini ta’kidlaydi. Chunki nogironlik nafaqat biologik, balki ijtimoiy muhit bilan o‘zaro ta’sirda shakllanadigan murakkab holatdir. Shu bois, pedagog nafaqat kasallikni yoki nuqsonni bilishi, balki bolaning oilaviy, psixologik va ijtimoiy muhitini ham tahlil qila olishi lozim.

Slayd 12

Maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlashda har bir bolaning individual salohiyatini ochish, ularni ijtimoiylashtirish, mustaqil hayotga tayyorlash bu fan asosida shakllanadigan muhim pedagogik vazifalardandir. Shuningdek, fan o‘qituvchilarda insonparvarlik, empatiya, ijobiy motivatsiya va kommunikativ madaniyatni rivojlantiradi.

Slayd 13

Maxsus ta’lim va tarbiyaning korreksion-pedagogik ish sifati yuqori darajada bo‘lsa-da, biroq aynan alohida ehtiyojli bolalarning sog‘lom muhitda ta’lim-tarbiya olmayotganliklari sababli ijtimoiy hayotimizga moslashishlarida ayrim muammolar paydo bo‘ladi. Shu bois imkoniyati cheklangan bolalar va o‘smirlarning yoshi – segregatsion ta’lim tizimida o‘qitilishi ko‘plab salbiy oqibatlarni yuzaga keltirishi jahon hamjamiyati tomonidan ham tan olinib, inklyuziv ta’lim siyosati qo‘llab- quvvatlanmoqda.

Slayd 14

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fani ijtimoiy va psixologik jihatdan ham katta ahamiyatga ega. Bu fan bolalarda kuzatiladigan rivojlanishdagi cheklovlarni ularning shaxsiy imkoniyatlarini aniqlash bilan uyg‘unlashtiradi. Shu asosda “kasallikka emas, balki shaxsga” yondashuv tamoyili qaror topadi. Pedagogik jarayonni tashkil etishda ham aynan shu g‘oya muhim o‘rin tutadi.

Slayd 15

Klinik asoslar fanining yana bir muhim jihati — u maxsus pedagogik diagnostika jarayonida qo‘llaniladigan metodlarni ilmiy asoslashga yordam beradi. Diagnostik tekshiruvlarda tibbiy-pedagogik komissiyalar faoliyati, ularning bola haqidagi kompleks xulosalari, psixologik va logopedik tahlillar bu fan asosida olib boriladi. Shu sababli maxsus pedagogikaning klinik asoslari o‘qituvchini aniq ilmiy dalillarga tayanishga, tashxis qo‘yishda xolis yondashishga o‘rgatadi.

Slayd 16

Maxsus pedagogikaning klinik asoslarini chuqur o‘rganish shuningdek, nogironligi bo‘lgan bolalarga nisbatan ijobiy ijtimoiy munosabatni shakllantirishga xizmat qiladi. Bu fan insonparvarlik va tolerantlik tamoyillarini mustahkamlaydi, talabalarda empatik munosabat va mas’uliyat hissini oshiradi. Chunki har bir maxsus pedagog nafaqat bilimli mutaxassis, balki inson qalbini tushuna oladigan, mehr-shafqatli tarbiyachi ham bo‘lishi lozim.

Slayd 17

Maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanining o‘rganilishi defektologik faoliyatning ilmiy, amaliy va axloqiy poydevorini yaratadi. U insonning psixofiziologik rivojlanishini chuqur tahlil qilish, buzilishlarning sabablari va mexanizmlarini aniqlash, ularni pedagogik yo‘l bilan bartaraf etish yo‘llarini ishlab chiqish imkonini beradi. Mazkur fan o‘qituvchiga bolaning sog‘lig‘i, hissiy holati va ijtimoiy muhitini kompleks o‘rganish asosida individual yondashuvni tanlashni o‘rgatadi. Shuning uchun ham maxsus pedagogikaning klinik asoslari fanini o‘rganish defektologik tayyorgarlik jarayonining eng muhim bosqichlaridan biri hisoblanadi.

Slayd 18

Har qanday fan tizimi, ayniqsa pedagogik yo‘nalishdagi fanlar, jamiyatning ma’naviy, intellektual va madaniy rivojlanishida beqiyos o‘rin tutadi. Fanlarning asosiy maqsadi inson tafakkurini, bilim doirasini, kasbiy mahoratini kengaytirish va uni hayotiy faoliyatda mustaqil qarorlar qabul qila oladigan, ijtimoiy mas’uliyatni his etuvchi shaxs sifatida shakllantirishdan iboratdir.

Slayd 19

Ayniqsa, ta’lim tizimi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan fanlar insoniyat taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi, chunki ular nafaqat bilim beradi, balki insonni tarbiyalaydi, uning dunyoqarashini shakllantiradi, ijtimoiy munosabatlarda faol ishtirok etishiga zamin yaratadi. Shu ma’noda, har bir fanning maqsadi va vazifalari uni o‘qitish mazmuni, metodlari, o‘quv jarayonidagi roli va natijalarini belgilab beradi. Fan — bu insoniyat tajribasining ilmiy asosda tizimlashtirilgan shakli bo‘lib, uni o‘rganish natijasida shaxsning tafakkuri, kasbiy salohiyati va amaliy ko‘nikmalari rivojlanadi.

Slayd 20

Har bir fan ijtimoiy ehtiyojlar asosida shakllanadi, ya’ni jamiyat taraqqiyoti qanday yo‘nalishda bo‘lsa, fan ham shu yo‘nalishda rivojlanadi. Shunday ekan, fanlarning o‘quv jarayonidagi roli ularning zamonaviylik darajasi, amaliyotga tatbiq etilish imkoniyati va yosh avlodni kasbiy jihatdan tayyorlashdagi o‘rni bilan belgilanadi. Fanning asosiy vazifalari bir nechta yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi. Birinchidan, nazariy bilimlarni tizimlashtirish va ularni o‘quvchilarga ilmiy asosda yetkazishdir.

Slayd 21

Bu jarayon o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi faol kommunikatsiyaga, metodik yondashuvlarga, ta’lim texnologiyalariga tayanadi. Ikkinchidan, fan amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishni maqsad qiladi. Har qanday bilim, agar u amaliyotda qo‘llanilmasa, o‘z qiymatini yo‘qotadi. Shu sababli fan o‘quvchilarni o‘z bilimlarini hayotiy vaziyatlarda, kasbiy faoliyatda qo‘llay olishga o‘rgatadi.

Slayd 22

Fanning o‘quv jarayonidagi roli shundan iboratki, u ta’lim-tarbiya jarayonining ajralmas bo‘lagi sifatida insonning ijtimoiy tajribasini shakllantiradi. Har bir fan o‘zining o‘quv materiali orqali ma’lum qadriyatlarni singdiradi. Masalan, tarix fani — milliy o‘zlikni, falsafa — tafakkur erkinligini, psixologiya — inson ruhiyatini anglashni, pedagogika — tarbiyaviy yondashuvni, adabiyot — estetik didni, matematika — mantiqiy fikrlashni rivojlantiradi. Shu tarzda fanlar majmuasi shaxsni har tomonlama rivojlantirishga xizmat qiladi.

Slayd 23

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!

Slayd 24

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda