Katalaza enzimi faolligini o‘rganish laboratoriya ishi

Slayd 1

Katalaza enzimi faolligini o‘rganish

Slayd 2

Reja
Katalaza fermenti haqida umumiy tushuncha
Fermentning tuzilishi va faoliyat mexanizmi
Faollikka ta’sir etuvchi omillar

Slayd 3

Maqsad: Katalaza enzimining vodorod peroksidni (H₂O₂) parchalash faolligini kuzatish va turli sharoitlarning (masalan, harorat yoki substrat konsentratsiyasi) enzim faolligiga ta’sirini o‘rganish.
Kerakli materiallar
Katalaza manbai: Yangi kartoshka yoki jigar (masalan, tovuq jigari) — katalaza enzimi yuqori miqdorda mavjud.
Vodorod peroksid (H₂O₂): 3% lik eritma (dorixonada mavjud).
Probirkalar yoki kichik stakanlar: 4-5 dona.
Suv hammomi yoki isitgich: Haroratni sozlash uchun (masalan, 4°C, 25°C, 37°C).
Pipetkalar yoki tomchilatgichlar: Eritmalarni aniq o‘lchash uchun.
O‘lchov silindri yoki stakan: Suv yoki eritmalarni o‘lchash uchun.
Hujjat yoki daftar: Natijalarni yozib olish uchun.
Suv: Distillangan yoki toza suv.
Termometr: Haroratni o‘lchash uchun.

Slayd 4

Slayd 5

Tajriba tartibi
Tayyorgarlik:
Kartoshkani mayda bo‘laklarga bo‘ling yoki jigar bo‘laklarini tayyorlang (taxminan 1 sm³).
Harbir probirkaga teng miqdorda (masalan, 1 g) kartoshka yoki jigar bo‘lagini joylashtiring.
Probirkalarni raqamlang: 1 (nazorat), 2 (sovuq harorat), 3 (xona harorati), 4 (issiq harorat).
Nazorat sinovi:
1-probirkaga 5 ml 3% H₂O₂qo‘shing va xona haroratida (25°C) reaksiyani kuzating.
Reaksiya natijasida kislorod gazining (ko‘piklar shaklida) hosil bo‘lishini yozib boring. Ko‘piklarning balandligini yoki reaksiya tezligini baholang.
Haroratning ta’sirini sinash:
2-probirkani 4°C da (muzlatgichda yoki muzli suv hammomida) ushlab turing.
3-probirkanixona haroratida (25°C) qoldiring.
4-probirkanisuv hammomida 37°C ga isiting.
Harbir probirkaga 5 ml 3% H₂O₂ qo‘shing va reaksiya tezligini (ko‘pik hosil bo‘lishini) solishtiring.

Slayd 6

Ixtiyoriy: Substrat konsentratsiyasining ta’siri:
Yangiprobirkalarga teng miqdorda kartoshka/jigar qo‘ying.
Harxil konsentratsiyadagi H₂O₂ eritmalarini tayyorlang (masalan, 3%, 1.5%, 0.75% — suv bilan suyultirish orqali).
Harbir probirkaga 5 ml turli konsentratsiyadagi H₂O₂ qo‘shing va reaksiya tezligini kuzating.
Ixtiyoriy: pH ning ta’siri:
Turli pHdarajasidagi bufer eritmalarida (masalan, pH 4, 7, 10) H₂O₂ eritmasini tayyorlang.
Harbir probirkaga 5 ml H₂O₂ qo‘shing va reaksiya tezligini solishtiring.
Kuzatish va yozib olish
Harbir sinovda ko‘pik hosil bo‘lish tezligini, ko‘pik balandligini yoki reaksiya davomiyligini yozib boring.
Harorat, substrat konsentratsiyasi yoki pH o‘zgarishi reaksiyaga qanday ta’sir qilganini tahlil qiling.

Slayd 7

Katalaza enzimi vodorod peroksidni suv va kislorodga aylantiradi:2H₂O₂ → 2H₂O + O₂↑
Optimal harorat (37°C atrofida) eng yuqori enzim faolligini ko‘rsatadi.
Juda yuqori harorat (50°C dan yuqori) enzimni denaturatsiya qilishi mumkin.
Substrat konsentratsiyasi oshgani sari reaksiya tezlashadi, lekin ma’lum bir nuqtadan keyin to‘yinganlik holati yuzaga keladi.
pH 7 atrofida katalaza eng faol, kislotali yoki ishqorli muhitda faolligi pasayadi.
Xavfsizlik qoidalari
Vodorod peroksid bilan ehtiyotkorlik bilan ishlang, u teriga yoki ko‘zga tegmasligi kerak.
Issiq suv hammomidan foydalanganda kuyishdan ehtiyot bo‘ling.
Ishlatilgan materiallarni to‘g‘ri yo‘q qiling.
Xulosa
Ushbu tajriba orqali talabalar enzim faolligiga harorat, substrat konsentratsiyasi va pH kabi omillarning ta’sirini o‘rganadilar. Tajriba oddiy bo‘lib, katalaza enzimining biologik ahamiyatini tushunishga yordam beradi.
Kutilgan natijalar

Slayd 8

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 9

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda