Jismoniy sifatlarni tarbiyalash metodikasi

Slayd 1

Jismoniy sifatlarni (chaqqonlik, chidamlilik egiluvchanlik ) tarbiyalash metodikasi

Slayd 2

Reja:
Chaqqonlik va uni tarbiyalash usullari
Chidamlilik va uni tarbiyalash usullari
Egiluvchanlik vauni tarbiyalash usullari

Slayd 3

«Chaqqonlik qo’zg’atuvchiga javoban tezlik yoki yo’nalishning o’zgarishi bilan butun tananing tez harakati».

Slayd 4

Masalan, hujumchining to’satdan harakatiga himoyachining reaktsiyasi chaqqonlikka asoslangan harakat sifatida tasniflanadi, chunki u hujumchining impulsiv harakati asosida reaktiv qaror qabul qilishni talab qiladi. Bundan farqli o’laroq, sportchiga konuslarning rejalashtirilgan tartibidan (masalan, T-testi) yugurish buyurilganda, reaktiv komponent olib tashlanadi.

Slayd 5

N. A. Bernshteynning yozishicha, «harakatlar muvofiqligi» bizning organlarimiz xarakatlarining erkinlik darajasini yengib o‘tishidir, ya’ni ularni boshqariluvchi jarayonga aylantirishdir.

Slayd 6

Ular:
Mushaklarni aytarli darajada «bo‘shashtirib» bo‘lgandan so‘ng berilgan tovush, ovozga qarab kelishilgan harakat akti yoki harakat faoliyatini bajarish;
Turli xildagi balandliklarga chiqish yoki pastga qarab yugurish, turli xildagi to‘siqlardan (sun’iy, tabiiy), murakkab serpantinlarni zabt etish;
Chaqqonlikni o‘zini alohida ajratib emas, boshqa sifatlar bilan qo‘shib kompleksli rivojlantiriladi va o‘yin, musobaqa metodlaridan foydalanish yaxshi natija beradi

Slayd 7

Chaqqqonlikni namoyon qilinishining shartliKlassifikasiyasi
Chaqqqonlikni namoyon qilinishining shartli
Klassifikasiyasi
Bajarish davomida qiyinlashtirish orqali namoyon qilinadigan chaqqonlik
«Vujudimiz chaqqonligi»
O’zgarib turadigan qarshilik namoyon qilishdagi chaqqonlik
Jismlar bilan bajariladigan harakatlardagi chaqqonlik
Jamoa bo’lib bajariladigan mashqlardagi chaqqonlik

Slayd 8

Slayd 9

Chidamlilik va uni tarbiyalash

Slayd 10

Chidamlilik – bu jismoniy mashqlarni uzoq vaqt davomida bajarishda tananing charchoqqa qarshi turish qobiliyatidir. Chidamlilikning rivojlanish darajasi, asosan, yurak-qon tomir va asab tizimlarining funktsional imkoniyatlari, metabolik jarayonlar darajasi, shuningdek turli organlar va tizimlarning faoliyatini muvofiqlashtirish bilan belgilanadi.

Slayd 11

Dvigatel faoliyatida ishlash ko’plab omillarga, xususan, odamning tezligi va quvvat qobiliyatiga bog’liq bo’lganligi sababli, chidamlilik ko’rsatkichining ikkita turini hisobga olish kerak: mutlaq va nisbiy, qisman.
Amaliyotda chidamlilikning 2 turi mavjud: umumiy va maxsus.

Slayd 12

Bolalar, o’smirlar va yigitlar bilan mashg’ulotlarda quyidagi miqdordagi yugurish yuklariga ruxsat beriladi:
11-12 Yosh – bir darsda 5 km gacha
13-14 Yosh – 7-8 km gacha
15-16 Yosh – 10 km gacha
17-18 Yosh – 12 km gacha
Umumiy

Slayd 13

Chidamlilik turlari
Umumiy chidamlilik – bu nisbatan past intensivlikdagi mushaklarning kuchini uzoq vaqt davomida bajarish qobiliyati. Umumiy chidamlilik 85-100% sport natijasidir. Umumiy chidamlilikning muhim xususiyatlaridan biri keng ko’lamda yurish qobiliyatidir, ya’ni. Yugurish mashqlari orqali rivojlangan va yugurishda namoyon bo’lgan umumiy chidamlilik, chang’ida, piyoda yurishdagi natijalar bilan juda bog’liqdir.
Maxsus chidamlilik – ixtisoslashtirilgan mashqlarning o’ziga xosligi (davomiyligi va tabiati) ga muvofiq mushaklar kuchini mashq qilish qobiliyati.

Slayd 14

Mushaklarning chidamliligi mushaklarning takroriy qisqarishini davom ettirish qobiliyatini aks ettiradi va mushaklarning kuchi bilan bog’liq. Rivojlanish bo’yicha, 5 yoshdan 13 yoshgacha bo’lgan o’g’il bolalarda mushaklarning chidamliligi chiziqli ravishda o’sib borishi ko’rsatilgan, shundan so’ng chayqalish kuzatiladi.

Slayd 15

Egikuvchanlik sifati va uni tarbiyalash

Slayd 16

Egiluvchanlik deganda tayanch-harakat apparatining morfo-funksional xususiyatlari tushunilib, bu xususiyatlar shu apparat qismlarining harakatchanligini belgilaydi. Harakatlarning maksimal amplitudasi egiluvchanlikning o’lchovi bo’lib xizmat qiladi. Amplituda esa, odatda, burchak o’lchovlarida yoki chiziqli o’lchovlarda ifodalanadi.

Slayd 17

Egiluvchanlik 2 turga boʻlinadi
Faolegiluvchanlik
Sustegiluvchanlik
Egiluvchanlik charchash ta’sirida sezilarli ravishda o’zgaradi, jumladan, faol egiluvchanlik ko’rsatkichlari kamayadi, sust egiluvchanlik ko’rsatkichlari esa ortib boradi. Faol egiluvchanlik mushak kuchi bilan bog’liq.

Slayd 18

Egiluvchanlik
Faol egiluvchanlik
Nofaol egiluvchanlik

Slayd 19

Egiluvchanlik gavdaning oldinga, orqaga, yon tomonlarga engashish darajasi bo’yicha aniqlanadi. Gavdaning oldinga egilishi darajasini aniqlash uchun skameykada turib oyoq tizzalarini bukmasdan oldinga imkon qadar chuqur engashish kerak. Skameykaning chetidan to qo’lning uchinchi barmog’i uchigacha bo’lgan masofa o’lchanadi. Bo’g’imlardagi egiluvchanlikning yaxshi ko’rsatkichi 10-16 sm dir. Egiluvchanlikni tarbiyalashning barcha jarayonini uch bosqichga bo’lish mumkin:

Slayd 20

Egiluvchanlik mashqlari quyidagi tartibda berilishi kerak.
Faol dinamik harakatlar
Passiv statik harakatlar
Egiluvchanlik mashqlari umumiy rivojlanish mashqlarini bajarish orqali erishilgan tanani yaxshi oldindan qizdirgandan keyingina boshlanishi mumkin.
Qisqa dam olish intervallari bilan cho’zish mashqlarini ketma-ket takrorlash tavsiya etiladi. Amplitudani asta-sekin, bitta seriya doirasida ham, keyingi barcha bosqichlarda ham oshirish kerak

Slayd 21

Statik rejimda cho’zish mashqlarida talaba ma’lum bir pozitsiyani egallaydi va uni 15 dan 60 sekundgacha ushlab turadi, shu bilan birga cho’zilgan mushaklarni siqib chiqarishi mumkin.
Siqilishning fiziologik mohiyati shundaki, siz mushaklarni cho’zib, ularda ma’lum bir pozitsiyani egallaganingizda, qon aylanishi va metabolizm faollashadi.

Slayd 22

Slayd 23

Slayd 24

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 25

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda