Jismoniy rivojlanishni nazorat qilish asoslari

Slayd 1

Jismoniy rivojlanish tushunchasi va uning ilmiy asoslari

Slayd 2

Reja:
Jismoniy rivojlanish tushunchasi
Jismoniy rivojlanishning asosiy ko‘rsatkichlari
Jismoniy rivojlanishning biologik va fiziologik asoslari
Jismoniy rivojlanishni baholash usullari
Jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzi

Slayd 3

Jismoniy rivojlanish tushunchasi
Jismoniy rivojlanish — bu inson organizmining hayot davomida tabiiy va dinamik o‘sish, shakllanish, funktsional takomillashish jarayoni bo‘lib, unda tana o‘lchamlari, a’zolar va tizimlarning anatomik hamda fiziologik xususiyatlari yoshga mos tarzda o‘zgaradi. Bu jarayon genetik omillar, atrof-muhit sharoitlari, oziqlanish sifati, jismoniy faollik va sog‘liq holati kabi ko‘plab ichki va tashqi omillar ta’sirida amalga oshadi.

Slayd 4

Jismoniy rivojlanish tushunchasi
Ismoniy rivojlanish — faqat tana hajmi yoki vaznining o‘sishidan iborat emas, balki organizmning umumiy sog‘lig‘i, harakat qobiliyati, mushaklar kuchi, chidamliligi, yurak va nafas olish tizimining funksional imkoniyatlari, nerv tizimining koordinatsiyasi va boshqa jismoniy ko‘rsatkichlarining ham yoshga mos rivojlanishini o‘z ichiga oladi. Shuningdek, jismoniy rivojlanish insonning atrof-muhitga moslashuvi va uning faol hayot tarzini tashkil qilish imkonini beradi.

Slayd 5

Xulosa
Jismoniy rivojlanish tushunchasi
Qilib aytganda, jismoniy rivojlanish — bu insonning biologik tabiiy jarayoni bo‘lib, uning o‘sishi, tana tuzilishi, harakat faolligi, sog‘lik holati va funktsional imkoniyatlarining o‘zaro uyg‘unlikda va yoshga mos tarzda rivojlanishini anglatadi.

Slayd 6

Jismoniy rivojlanishning asosiy ko‘rsatkichlari
Jismoniy rivojlanishni baholashda quyidagi asosiy ko‘rsatkichlar e’tiborga olinadi:
Bo‘y uzunligi (yoshga nisbatan normativlar bilan solishtiriladi);
Tana vazni (har bir yoshga xos me’yorlar asosida);
Ko‘krak qafasining hajmi;
Mushak kuchi (masalan, qo‘l kuchi, oyoq kuchi);
Tana massasi indeksi (Bmi) – tana vazni va bo‘y nisbatini bildiradi;
Chidamlilik va yurak-qon tomir tizimi holati.
Buko‘rsatkichlar orqali bolaning yoki katta yoshli insonning jismoniy rivojlanish darajasi aniqlanadi.

Slayd 7

1. Irsiyat (genetika)
Ota-onadan o‘tuvchi morfologik va funksional belgilar;

3. Nerv tizimining rivojlanishi- harakatlarni boshqarish, muvozanat va reflekslar bilan bog‘liq;;

2. Gormonal o‘zgarishlar- yniqsa, o‘smirlik davrida bo‘y o‘sishi va tana massasining ortishi endokrin tizimga bog‘liq;

4. Mushak va suyak tizimi- jismoniy faollik bilan mustahkamlanadi;

5. Mushak va suyak tizimi- jismoniy faollik bilan mustahkamlanadi;

Har bir yosh davrining o‘ziga xos fiziologik xususiyatlari mavjud. Masalan, o‘smirlik davrida bo‘y tez o‘sadi, yurak va o‘pka faoliyati ortadi, muskullar kuchayadi.

Jismoniy rivojlanishning biologik va fiziologik asoslari

Slayd 8

Jismoniy rivojlanishni baholash usullari
Jismoniy rivojlanishni ilmiy jihatdan baholash uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi:
Antropometrik usullar – tana uzunligi, vazni, hajmlarini o‘lchash;
Funktsional sinovlar – yurak urishi, nafas olish chuqurligi, arterial bosim o‘lchovlari;
Jismoniy testlar – yugurish, sakrash, og‘irlik ko‘tarish, mashqlar orqali aniqlanadi;
Tibbiy ko‘riklar – umumiy sog‘lik holatini aniqlaydi.
Baholash natijalari shaxsning yoshiga mos ravishda aniqlanadi va normativ ko‘rsatkichlar bilan solishtiriladi.

Slayd 9

Jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzi
Jismoniy rivojlanish sog‘lom turmush tarzining ajralmas qismidir. Quyidagilar bu rivojlanishni ijobiy ta’sir qiladi:
Muntazam jismoniy mashqlar;
To‘g‘ri ovqatlanish;
Me’yordagi uyqu va dam olish;
Yomon odatlardan voz kechish (chekish, spirtli ichimliklar);
Psixologik sog‘lom muhit.
Sportbilan muntazam shug‘ullanish mushaklarni rivojlantiradi, yurak-qon tomir va nafas olish tizimini kuchaytiradi, immunitetni oshiradi. Shu sababli, har bir yoshda jismoniy faollikning o‘ziga xos normativlari mavjud.

Slayd 10

Xulosa
Jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzi
Jismoniy rivojlanish — bu murakkab va ko‘p omilli jarayon bo‘lib, u insonning sog‘lom o‘sishi, harakat faolligi, va umumiy hayot sifati bilan chambarchas bog‘liqdir. Ushbu rivojlanishni baholash va boshqarish orqali sog‘lom avlod tarbiyasi ta’minlanadi.

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda