Hayvonot dunyosi muhofazasi
5000 so'm

Slayd 1
Hayvonot dunyosi muhofazasi
Slayd 2
Reja:
01
Hayvonot dunyosi va uning insonlar hayotidagi ahamiyati.
02
Qizil kitob va hayvonot bog‘lari.
03
Hayvonot dunyosining muhofazasi.
04
O‘zbekistonda muhofazaga olingan hududlar va hayvonlar.
05
Hayvonot dunyosidan oqilona foydalanish.
Slayd 3
Insonlar olov va qurolni kashf qilibdiki hayvonot dunyosiga zarar yetkazib kelmoqda.
AQSH da 1872-1874-yil temir yo‘l qurilishida yiliga 25 mln. Bizon otib tashlangan.
Kimyoviy moddalar pestinidlardan foydalanish ko‘p hayvonlar qirilib ketishiga olib keldi.
Suvlarning ifloslanishi baliqlar turini kamaytirmoqda (Aydar, Orol).
Slayd 4
O‘zbekiston umurtqali hayvonlarining endemik darajasi
Sinf
Turlar soni
%
Umumiy
Endemik
Sudraluvchilar
58
30
51,7
Qushlar
424
8
1,8
Sut emizuvchilar
97
15
154
Jami:
579
53
9,2
Slayd 5
О‘zbekiston mustaqillikka erishganidan boshlab jamiyatni demokratlashtirish va tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik ishlari tobora takomillashtirilib borilmoqda. Jumladan, “Tabiatni muhofaza qilish tо‘g‘risida” (1992-yil), “Alohida muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar tо‘g‘risida” (1993-yil), “Hayvonot olamini muhofaza qilish va undan foydalanish tо‘g‘risida” (1997-yil) kabi qonunlar asosida hayvonot olami muhofaza qilinmoqda.
Slayd 6
“Qizil kitob” ayrim viloyatlar, mamlakatlar yoki butun dunyo bo‘yicha kelajakda xavf ostida turgan o‘simlik va hayvonlar haqida ma’lumotlarga ega bo‘lgan rasmiy hujjatdir.
Uning vazifasi – jamoatchilik va davlat ijroiya muassasalarni tabiat muhofazasi muammosiga jalb qilishdan va turlar genofondini saqlab qolishga yordamlashuvidan iboratdir.
Slayd 7
“Qizil kitob” 4 ta katigoriyaga bo‘linadi:
01
Yo‘qolgan yoki yo‘qolish arafasida turgan turlar
02
Yukolib borayotgan turlar
03
Noyob turlar
04
Kamayib borayotgan turlar
Slayd 8
Toshkent hayvonot bog‘i 1920-yilda tashkil etilgan. Hayvonot bog‘i kattalar va bolalar uchun sevimli dam olish maskani bо‘libgina qolmay, balki u kishilarning hayvonot olami haqidagi bilimlarini kengaytirishga xizmat qiladi hamda О‘zbekiston “Qizil kitobi” ga kiritilgan noyob va yо‘qolib borayotgan turlar bilan ham tanishtiradi.
Slayd 9
Fauna lotincha “fauna” – о‘rmon va dalalar xudosi, hayvonlar tо‘dasining himoyachisi (hayvonot olami).
Slayd 10
O‘zbekistonda jami 4,5 minga yaqin o‘simlik turi bo‘lib, 301 ta turi qizil kitobga kiritilgan. 700 ga yaqin turi O‘zbekiston qo‘riqxonalarida himoya qilinadi.
14900 hayvon turi mavjud, 650 ta umurtqali.
Hayvon turlaridan 184 ta turi O‘zbekiston “Qizil kitobiga” kiritilgan 350 ga yaqin hayvon turlari qo‘riqxonalarda muhofaza qilinadi
O‘zbekistonda
Slayd 11
Oxirgi yillarda ovchilik va baliq ovlash nazorati kuchaysa xam brakonerlar zarari tugamayapti.
Turon yo‘lbarsi, qizil bo‘ri, Osiyo arsloni, kaspiy tigr, qoplon, sirtlon, kaspiy qo‘chqorlar butunlay yo‘qoldi.
Tipratikan, qushoyoq, turkman mushugi, asalxo‘r, Buxoro kiyigi, nurot alqari, tuvalak, oxu kiyigi yo‘qolish xavf ostida.
Cho‘llarning o‘zlashtirilishi 1950-1970-yillar ko‘p hayvonlarga ziyon yetkazdi.
Qo‘riq xonalarda Buxoro bug‘usi, jayron, kulon, ustyurt tog‘ qo‘yi, ohu, kiyik, olqor, bo‘rsiqlar muhofaza qilinadi.
Slayd 12
Farmon va qarorlarni ishlatish.
Ovchilik va baliq ovlashni tartibga solish.
Hayvonlarning yashash sharoitini yaxshilash.
Erlardan foydalanishda hayvonlar uchun fitotsenozlarni qoldirish.
Foydali va zararli hayvonlarni ajratish.
Hayvonlarni kutilmagan tabiiy ofatlardan saqlash.
Hayvonlarni iqlimlashishga yordam berish.
Hayvonlarni zaharli moddalardan saqlash.
Hayvonlar hayotini ilmiy o‘rganish.
Hayvonlarni muhofaza qilishda ekologik tarbiyani rivojlantirish.
Slayd 13
Qo‘riqxonalarning joylashishi
Slayd 14
Qo‘riqxona deganda – insonning xo‘jalik faoliyati butunlay taqiqlangan, tabiiy kompleks asl xolida saqlanadigan hududlar tushuniladi.
Slayd 15
“Guralash” hozirgi Zomin tog‘ o‘rmon qo‘riqxonasi 1926-yil tashkil qilingan. Archa o‘rmonli, hayvonot olamiga boy tog‘ o‘rmon qo‘riqxona. Maydoni 24 110, 3 km3 ga teng.
Zomin davlat qo‘riqxonasi
Slayd 16
Chotqol davlat biosfera qo‘riqxonasi 1947-yil tashkil qilingan. Toshkent viloyatida joylashgan. Tabiiy kompleksni o‘rganish va muhofaza qilish, tog‘ o‘rmon qo‘riqxonasi. Maydoni 12 218 km3 ga teng.
Chotqol davlat biosfera qo‘riqxonasi
Slayd 17
Nuroto davlat qo‘riqxonasi. Navoiy viloyatida joylashgan. 1973-yil tashkil qilingan. Tog‘ o‘rmon va tog‘ hayvonlarini muhofaza qilish maskani hisoblanib, maydoni 21137, 5 km3 ga teng.
Nuroto davlat qo‘riqxonasi
Slayd 18
Zarafshon davlat qo‘riqxonasi Samarqand viloyatida joylashgan bo‘lib maydoni 2352 km3 ga teng. 1975-yil tashkil qilingan. Tog‘ va to‘qayzorli hududni o‘z ichiga oladi
Zarafshon davlat qo‘riqxonasi
Slayd 19
Kitob davlat qo‘riqxonasi Qashqadaryo viloyatida joylashgan. Geologik, poleontalogik-stratigrafik tadqiqotlarni o‘rganish qo‘riqxonasi bo‘lib, 1978-yil tashkil qilingan maydoni 5378 km3 ga teng.
Kitob davlat qo‘riqxonasi
Slayd 20
Surxondaryo viloyatida joylashgan. Maydoni 80 986 km3 ga teng. Tabiiy kompleksni o‘rganish qo‘riqxonasi 1983-yil tashkil qilingan.
Xisor davlat qo‘riqxonasi
Slayd 21
To‘qay qo‘riqxonasi bo‘lib Surxondaryo viloyatida joylashgan. Amudaryo qirg‘oqlari va to‘qayzorlar tog‘ o‘rmonlarini o‘z ichiga oladi. 1986-yil tashkil qilingan. Maydoni 23 802 km3 ga teng.
Surxon davlat qo‘riqxonasi
Slayd 22
Buxoro va Xorazim viloyatlarida joylashgan. Maydoni 10 311 km3 ga teng. 1971-yil tashkil qilingan. Cho‘l qo‘riqxonasi saksovulzorlar bo‘lib tuyoqli va turli sut emizuvchi hayvonlar qo‘riqlanadi.
Qizil–qum davlat qo‘riqxonasi
Slayd 23
Orolbo‘yida O‘zbekiston “Qizil kitobi”ga kiritilgan tuyoqlilar, ya’ni Buxoro bug‘usi, jayron, qulon, Ustyurt tog‘ qo‘yi “Baday to‘qay” qo‘riqxonasida qo‘riqlanadi.
Qulonlar
Slayd 24
Buxoro bug‘isi
Slayd 25
Qizil-qum qo‘riqxonasida sut emizuvchilarni sun’iy ravishda boqish:
Slayd 26
Chotqol tizmasida uchraydigan qo‘ng‘ir ayiqlar
Slayd 27
Qoraqalpog‘iston respublikasida joylashgan, maydoni 6462 km3 ga teng. 1971-yil tashkil qilingan.
Baday-to‘qay davlat qo‘riqxonasi
Slayd 28
Suv ekotizimlari oziqaga boy bo‘lgani uchun qushlarning tarqalishi ko‘plab uchraydi.
Slayd 29
Xisor tog‘larida qor barsi
Slayd 30
Yo‘qolib ketgan
Yo‘qolish xavfi ostida
Slayd 31
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!
Slayd 32
Foydali havolalar
🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda
| 5 |
|
0 |
| 4 |
|
0 |
| 3 |
|
0 |
| 2 |
|
0 |
| 1 |
|
0 |













Sharhlar
Hali sharhlar mavjud emas.