DEHB va MMD O’xshash va Farqli Jihatlari, Diagnostikasi

Slayd 1

DIQQAT YETISHMOVCHILIGI VA GIPERFAOLLIK SINDROMI (DEHB) VA MMD: DEHB VA MMD NING O‘XSHASH VA FARQLI JIHATLARI, DIAGNOSTIKASI VA KORREKSION ISHLAR
Diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik sindromi (dehb) va mmd: dehb va mmd ning o‘xshash va farqli jihatlari, diagnostikasi va korreksion ishlar

Slayd 2

Reja
Dehb ta’rifi: diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik alomatlari
Mmd ta’rifi: minimal miya disfunktsiyasi belgilari va sabablari
Dehb va mmd o’rtasidagi o’xshash jihatlari va xususiyatlari
Dehb va mmd ning asosiy farqli tomonlari va alomatlari
Dehb diagnostikasi: klinik mezonlar va test usullari

Slayd 3

DEHB ta’rifi
Diqqat yetishmovchiligi
Giperfaollik alomatlari
Impulsivlik belgilari
Umumiy simptomlar
DEHB (Diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik buzilishi) nevrologik holat boʻlib, bolalikda boshlanadi. Diqqat yetishmovchiligi: topshiriqlarni tugatmaslik, xatolarga moyillik, chalgʻish. Giperfaollik: joyida oʻtira olmaslik, ortiqcha gapirish, tinimsiz harakat. Impulsivlik: navbat kutmaslik, boshqalarni toʻxtatmaslik.
DEHB ta’rifi: diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik alomatlari

Slayd 4

MMD ta’rifi: minimal miya disfunktsiyasi belgilari va sabablari
MMD – minimalmiya disfunktsiyasi. Miyaning yengil funksional buzilishi.
Belgilar: diqqatsizlik, giperaktivlik, impulsivlik namoyon bo’ladi
Sabablar: genetik omillar, homiladorlikdagi muammolar ta’sir qiladi
Boshqa sabablar: toksinlar, bolalikdagi miya jarohatlari

Slayd 5

DEHB va MMD o’rtasidagi o’xshash jihatlari va xususiyatlari
Ikkalasida diqqatni jamlay olish qiyinlashadi va chalg’ish ko’p.
Tashvish, bezovtalik hissi kuchli namoyon bo’ladi.
Genetik omillar va oilaviy meros muhim rol o’ynaydi.
Miyoda dopamin va serotonin muvozanati buziladi.
Ko’pincha bolalik davrida boshlanib, davom etadi.
Kognitiv-xulqiy terapiya samarali yordam beradi.

Slayd 6

DEHB va MMD ning asosiy farqli tomonlari va alomatlari
DEHBda diqqatni jamlay olmaslik
DEHBda giperaktivlik va impulsivlik
MMDda surunkali g’amginlik holati
MMDda qiziqish yo’qligi va letargiya
Energiya darajasidagi keskin farqlar
Tashxis va davolash yondashuvlari

Slayd 7

DEHB (Diqqatni jamlay olmaydigan giperfaol buzilish) bolalar va o‘smirlar orasida keng tarqalgan nevrologik holat bo‘lib, diagnostikasi klinik mezonlar va standartlashtirilgan testlarga asoslanadi. DSM-5 bo‘yicha asosiy klinik mezonlar: diqqatni jamlay olmaslik (9 simptomdan 6 tasi, masalan, topshiriqlarni tugatmaganlik, chalg‘iganlik), giperfaollik-impulsivlik (9 simptomdan 6 tasi, masalan, o‘tirib turolmaslik, navbat kutolmaslik). Simptomlar 12 oydan ortiq davom etishi, ikki yoki undan ortiq muhitda (uy, maktab) kuzatilishi, 12 yoshgacha boshlanishi shart. Kombinatsiyalangan, asosan inatensiv yoki giperaktiv tip bo‘lishi mumkin. Test usullari: Vanderbilt ADHD reyting shkalasi (ota-onalar va o‘qituvchilar uchun), Conners 3 (multirater, 6-18 yosh), SNAP-IV (qisqa skrining), BASC-3 (keng spektr). Qo‘shimcha: WISC-IV intellekt testi, quloq-ko‘z tekshiruvi, nevrologik baho. Differensial diagnostika muhim: autizm, o‘quv qiyinchiliklari, depressiya, tiroid buzilishlarini istisno qilish. Multidisciplinar yondashuv (psixiatr, psixolog, pedagog) talab etiladi. Erta diagnostika davolash samaradorligini oshiradi.

Slayd 8

MMD (Minimal Miya Disfunksiyasi) diagnostikasi neyropsixologik tekshiruvlar va baholash usullari orqali amalga oshiriladi. Bu holat bolalar va o’smirlarda diqqat e’tiborsizligi, giperaktivlik, o’rganish qiyinliklari, motor ko’nikmalar buzilishi bilan namoyon bo’ladi. Neyropsixologik tekshiruvlar miya faoliyatining kognitiv va motor aspektlarini baholaydi. Jarayon anamnez yig’ishdan boshlanib, klinik kuzatuv, standartlashtirilgan testlar o’tkazish va natijalarni tahlil qilish bilan yakunlanadi. Asosiy testlar quyidagilar: Wechsler Children Intelligence Scale (WISC) IQ baholash uchun; Bender-Gestalt testi visuo-motor funktsiyalar uchun; Trail Making Test va Stroop Test ijro funktsiyalari uchun; Continuous Performance Test (CPT) diqqat bahosi uchun; Wisconsin Card Sorting Test moslashuvchanlik uchun. Testlar normativ ma’lumotlarga asoslangan bo’lib, yosh, jins va madaniy xususiyatlar hisobga olinadi. Baholash natijalari profil shaklida taqdim etiladi, zaif va kuchli tomonlarni ko’rsatadi. Bu diagnostika dastlabki aralashuv, logopedik, psixologik terapiya va shifokor maslahatlarini rejalashtirish uchun asos bo’ladi.

Slayd 9

DEHB va MMD korreksiyasi: terapiya va trening metodlari
DEHB belgilari
MMD xususiyatlari
Terapiya usullari
Trening mashqlari
Samarali natijalar
DEHB (diqqatni e’tiborsiz qilish va giperfaollik buzilishi) va MMD bolalarda keng tarqalgan nevrologik muammolar. Korreksiya terapiya (psixoterapiya, sensor integratsiya) va trening (mashqlar, neyrofikbek) orqali amalga oshiriladi. Bu usullar diqqatni kuchaytirish, motorikani yaxshilash va xulqni normallashtirishga yordam beradi. Samaradorlik individual yondashuvga bog’liq.

Slayd 10

Korreksion ishlar natijalari va ota-onalar uchun tavsiyalar
Koreksion darslar bola nutqini yaxshiladi va muammolarni kamaytirdi.
Bolaning diqqati va xotirasi sezilarli darajada kuchaydi
Ota-onalarga uyda oddiy mashqlar o’tkazish tavsiya etiladi
Doimiy kuzatuv va mutaxassis bilan maslahatlashish zarur

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda