Chaqqonlikni rivojlantiruvchi milliy va harakatli o’yinlar

Slayd 1

Chaqqonlik jismoniy sifatini rivojlantiruvchi milliy va harakatli o’yinlar o’rgatish.

Slayd 2

Reja:
Chaqqonlik jismoniy sifatining mazmuni va jismoniy tarbiyadagi ahamiyati
Milliy va harakatli o’yinlarning chaqqonlikni rivojlantirishdagi o’rni
Turli yosh guruhlari uchun chaqqonlikni rivojlantiruvchi o’yinlarni tanlash o’tkazish metodikasi
Amaliy mashg’ulotlarda chaqqonlikni rivojlantiruvchi o’yinlarni qo’llash va baholash

Slayd 3

Chaqqonlik — bu insonning harakat faoliyatini tez o‘zgartira olish, yangi sharoitlarga moslashish hamda murakkab harakatlarni aniqlik bilan bajarish qobiliyatidir. Chaqqonlik nafaqat tezlik, balki harakatlarni boshqarish, muvozanatni saqlash va fazoviy yo‘nalishni to‘g‘ri baholash bilan ham bog‘liq. Chaqqonlikning tarkibiy qismlari: harakatlarni muvofiqlashtirish (koordinatsiya); tez yo‘nalish o‘zgartirish qobiliyati; muvozanatni saqlash; reaktsiya tezligi; harakat aniqligi.

Slayd 4

Markaziy nerv tizimining rivojlanganligi; analizatorlar (ko‘rish, eshitish, vestibulyar apparat) faoliyati;
Harakat tajribasi va ko‘nikmalar;
Yosh va jismoniy tayyorgarlik darajasi; mashg‘ulotlarning tizimliligi.
Chaqqonlikka ta’sir etuvchi omillar:

Slayd 5

Chaqqonlik turlari umumiy chaqqonlik – kundalik harakatlarda namoyon bo‘ladigan chaqqonlik. Maxsus chaqqonlik – muayyan sport turi yoki faoliyatga xos chaqqonlik. Reaktiv chaqqonlik – tashqi signallarga tez javob berish qobiliyati. Muvozanat chaqqonligi – tana muvozanatini saqlagan holda harakat qilish.

Slayd 6

Nerv tizimi faoliyatini faollashtiradi;
Harakat apparati ishini yaxshilaydi;
Jarohatlar xavfini kamaytiradi;
Qomatni to‘g‘ri shakllantiradi.
Ta’limiy ahamiyati yangi harakatlarni tez o‘zlashtirishga yordam beradi; murakkab mashqlarni aniq bajarishni ta’minlaydi;
Sport texnikasini mukammallashtiradi. Tarbiyaviy ahamiyati diqqat, tez fikrlash va topqirlikni rivojlantiradi;
O‘ziga ishonch va qat’iyatni oshiradi;
Intizom va o‘zini boshqarishni shakllantiradi. Amaliy va sportdagi ahamiyati sport o‘yinlari (futbol, basketbol, voleybol)da muhim rol o‘ynaydi;
Kurash, gimnastika, yengil atletikada yuqori natijalarni ta’minlaydi;
Kundalik hayotda tez va xavfsiz harakatlanishga yordam beradi.
Jismoniy tarbiyadagi ahamiyati sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati

Slayd 7

Chaqqonlik — insonning harakatlarni tez, aniq va muvofiqlashtirilgan holda bajarish, vaziyatga mos ravishda harakatni tez o‘zgartira olish qobiliyatidir. Chaqqonlikni rivojlantirishda milliy va harakatli o‘yinlar eng samarali vositalardan biri bo‘lib, ular jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarini qiziqarli, faol va mazmunli tashkil etishga yordam beradi. Milliy o‘yinlar xalqning tarixiy tajribasi va turmush tarzi bilan bog‘liq bo‘lib, ularda tezkorlik, muvozanat va harakat aniqligi talab qilinadi. Chaqqonlikka ta’siri: murakkab harakatlarni tez bajarishga o‘rgatadi; fazoda mo‘ljal olish qobiliyatini rivojlantiradi; muvozanat va koordinatsiyani mustahkamlaydi; reaktsiya tezligini oshiradi. Chaqqonlikni rivojlantiruvchi milliy o‘yinlar: Chillak – tez harakatlanish va aniqlikni talab qiladi; Oq terakmi – ko‘k terak – tez qaror qabul qilishni rivojlantiradi; Quvlashmachoq – tez yo‘nalish o‘zgartirish va reaksiyani oshiradi; Ko‘rpa tashlash – chaqqonlik va muvozanatni rivojlantiradi; Kurash elementlari – harakatlarni tez moslashtirishni o‘rgatadi.

Slayd 8

Slayd 9

Harakatli o‘yinlar turli tezlikda bajariladigan harakatlar, to‘satdan o‘zgaruvchi vaziyatlar va signal asosidagi topshiriqlar orqali chaqqonlikni samarali rivojlantiradi. Asosiy xususiyatlari: kutilmagan vaziyatlarning mavjudligi; tez fikrlash va harakat qilishni talab etishi; harakatlarning xilma-xilligi; yuqori emotsional fon. Chaqqonlikni rivojlantiruvchi harakatli o‘yinlar: «Kim tez?» o‘yinlari; to‘p bilan o‘ynaladigan o‘yinlar; estafetalar; yo‘nalishni tez o‘zgartirishga asoslangan o‘yinlar; signal bo‘yicha harakat bajariladigan o‘yinlar.

Slayd 10

Kichik yosh guruhi (6–10 yosh) Yosh xususiyatlari: harakat faolligi yuqori; koordinatsiya hali to‘liq shakllanmagan; diqqat qisqa muddatli. O‘yin tanlash mezonlari: oddiy va tushunarli qoidalar; qisqa davom etuvchi; xavfsiz va qiziqarli bo‘lishi. Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Quvlashmachoq» «Kim tez yetadi?» «Rangga yugur» «To‘pni ushla» «Oq terakmi – ko‘k terak» O‘tkazish metodikasi: mashg‘ulot vaqti: 20–25 daqiqa; o‘yinlar tez-tez almashtiriladi; ko‘rsatish va tushuntirish aniq bo‘lishi;

Slayd 11

O‘rta yosh guruhi (11–14 yosh) Yosh xususiyatlari: koordinatsiya va reaksiya yaxshilanadi; murakkab harakatlarni bajarishga qodir; raqobatga qiziqish kuchli. O‘yin tanlash mezonlari: tez yo‘nalish o‘zgartirishni talab qiluvchi; signal asosida bajariladigan; jamoaviy va juftlikdagi o‘yinlar. Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Estafeta o‘yinlari» «Chillak» «To‘siqlardan o‘tish» «To‘p bilan tezkor o‘yinlar» «Bayroqchani olib kel» O‘tkazish metodikasi: mashg‘ulot vaqti: 30–40 daqiqa; qoidalar murakkablashtiriladi; tezlik va aniqlikka e’tibor beriladi; xavfsizlik doimiy nazorat qilinadi

Slayd 12

Katta yosh guruhi (15–18 yosh) Yosh xususiyatlari: nerv-mushak tizimi rivojlangan; murakkab va tezkor harakatlarni bajarish imkoniyati yuqori; maxsus chaqqonlik rivojlantiriladi. O‘yin tanlash mezonlari: yuqori tezlik va aniqlik talab qiluvchi; sport o‘yinlariga yaqin; raqobat va taktika elementlari mavjud. Tavsiya etiladigan o‘yinlar: «Mini-futbol», «Basketbol» «Reaksiya o‘yinlari» «To‘siqli estafetalar» «Kurash elementlari bilan o‘yinlar» «Signal bo‘yicha harakat o‘zgartirish» O‘tkazish metodikasi: mashg‘ulot vaqti: 45–60 daqiqa; individual imkoniyatlar hisobga olinadi; o‘yinlar musobaqa shaklida o‘tkaziladi; mashg‘ulot oxirida tiklanish mashqlari beriladi.

Slayd 13

Jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida chaqqonlik sifatini rivojlantirishda harakatli va milliy o‘yinlar eng samarali vositalardan hisoblanadi. Ushbu o‘yinlar o‘quvchilarning harakatlarni tez, aniq va muvofiqlashtirilgan holda bajarish, vaziyatga mos tez qaror qabul qilish qobiliyatini rivojlantiradi. O‘yinlarni amaliy mashg‘ulotlarda to‘g‘ri qo‘llash va natijalarni adolatli baholash mashg‘ulot samaradorligini oshiradi.

Slayd 14

Slayd 15

O‘tkazish bosqichlari: tashkiliy tayyorgarlik (anjomlar, joylashuv); qoidalarni tushuntirish va ko‘rsatish; o‘yinni o‘tkazish; kuzatish va tuzatish; yakunlash va tahlil. Metodik talablar: oddiydan murakkabga o‘tish; tezlik va aniqlikni uyg‘unlashtirish; dam olish vaqtini me’yorlash; xavfsizlikni ta’minlash.

Slayd 16

Amaliy mashg‘ulotlarda chaqqonlikni rivojlantiruvchi o‘yinlardan foydalanish jismoniy tarbiya samaradorligini oshiradi. O‘yinlarni metodik jihatdan to‘g‘ri tashkil etish va baholash orqali o‘quvchilarda chaqqonlik, tez fikrlash va muvofiqlashtirilgan harakatlar rivojlanadi. Bu esa sog‘lom, faol va epchil avlodni tarbiyalashga xizmat qiladi.

Slayd 17

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 18

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda