Logoped o’quvchilarni o’rganish metodikasi

Slayd 1

Logoped o‘quvchilarni o‘rganish metodikasi

Slayd 2

Reja:
Nutq tempining buzilishlarini tekshirish usullari
Nutq a’zolari (til, lablar, bo‘g‘iz) harakatlarini kuzatish
Nutqning fonetik, artikulyatsion va grammatik xususiyatlarini o‘rganish

Slayd 3

Nutq tempining buzilishlarini tekshirish — bu nutq tezligi, ritmi va ravonligini aniqlashga qaratilgan kompleks diagnostika jarayonidir. Odatda logopedik, psixologik va pedagogik usullar birgalikda qo‘llanadi. Quyida tizimli va amaliy tarzda bayon qilaman.
Nutq tempi buzilishlari turlari
Tekshiruvdan oldin qaysi tur gumon qilinayotganini aniqlash muhim:
Bradifaziya – nutqning haddan tashqari sekinligi
Taxifaziya – nutqning juda tezligi
Duduqlanish (logonevroz) – nutq tempining ritmik buzilishi
Bradifreniya / taxifreniya – fikrlash tezligi bilan bog‘liq buzilishlar

Slayd 4

Anamnez yig‘ish quyidagilar aniqlanadi:
Nutq buzilishi qachon boshlangan
Tug‘ruq, homiladorlik, erta rivojlanish holatlari
Nevrologik yoki psixologik omillar
Oilada shunga o‘xshash holatlar bor-yo‘qligi
Tekshirishning asosiy bosqichlari

Slayd 5

Boladan:
O‘zi haqida gapirib berish
Rasm asosida hikoya tuzish
Kundalik voqeani aytib berish
Baholanadi:
Nutq tezligi
So‘zlar orasidagi pauzalar
Takrorlar, to‘xtab qolishlar
Tovush, bo‘g‘in tushib qolishi
Erkin nutqni kuzatish

Slayd 6

Nutq a’zolari harakatini kuzatish — artikulyatsion apparatning holati, harakatchanligi va muvofiqligini baholashga qaratilgan muhim logopedik tekshiruv bosqichidir. Quyida aniq, tizimli va amaliy tartibda keltiraman.

Slayd 7

Artikulyatsion a’zolarning harakatchanligi
Harakatlarning aniqligi va koordinatsiyasi
Harakat tezligi va silliqligi
Patologik belgilar (titroq, asimmetriya va h. k. )
Nutq a’zolari harakatini kuzatishning maqsadi

Slayd 8

Lablar tekshirish mashqlari:
Lablarni oldinga cho‘zish («u»)
Tabassum qilish («i»)
Lablarni zich yopish va ochish
Pastki va yuqori labni tishlash
Baholanadi:
Harakat aniqligi
Simmetrikligi
Tezligi
Zo‘riqish mavjudligi
Kuzatiladigan nutq a’zolari

Slayd 9

Til Tekshirish mashqlari:
Tilni oldinga chiqarish va orqaga tortish
Tilni yuqoriga (tanglayga), pastga tushirish
O‘ng–chap tomonga harakatlantirish
Til bilan yuqori va pastki labni yalash
«Soat» mashqi (tilni og‘iz ichida aylantirish)
Kuzatiladigan nutq a’zolari

Slayd 10

Tekshirish mashqlari:
Og‘izni ochish–yopish
Og‘izni yarim ochiq holda ushlab turish
Jag‘ni o‘ng–chapga siljitish
Baholanadi:
Amplituda
Muvofiqlik
Qaltirash yoki qotib qolish
Pastki jag‘

Slayd 11

Tekshirish mashqlari:
Bir nafasda cho‘zib gap ayttirish
Shamni puflashga taqlid
«S–z» tovushlarini solishtirish
Baholanadi:
Nafas–ovoz–artikulyatsiya muvofiqligi
Nafas va ovoz bilan bog‘liq harakatlar

Slayd 12

Harakatning sekinligi yoki tezligi
Asimmetriya
Ixtiyorsiz harakatlar
Tez charchash
Og‘riq yoki noqulaylik
Xulosa chiqarish
Kuzatish natijasida:
Artikulyatsion apparat normal / cheklangan / sust
Harakat buzilishi turi aniqlanadi (disartriya, dizartrik belgilar va b. )
Korreksion mashqlar yo‘nalishi belgilanadi
Kuzatish jarayonida e’tibor beriladigan belgilar

Slayd 13

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 14

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda