Inklyuziv ta’limning huquqiy asoslari

Slayd 1

Inklyuziv ta’limning huquqiy asoslari

Slayd 2

Reja:
O‘zbekistonda integratsiyalashgan (inklyuziv) ta’limni rivojlantirish siyosati
Jahon miqyosida inklyuziv ta’lim tizimini joriy qilish borasida amaliy tajribalar
Markaziy yevropa va osiyo davlatlarida inklyuziv ta’limning joriy etilishi
Inklyuziv ta’limning huquqiy asoslariga kirish
Xalqaro huquq normalari va konventsiyalar

Slayd 3

O‘zbekistonda integratsiyalashgan (inklyuziv) ta’limni rivojlantirish siyosati.
Konsepsiya asosi
Qonunchilik baza
Infratuzilma rivoji
Kadrlar tayyorlash
Monitoring natijalari
O‘zbekistonda integratsiyalashgan ta’lim siyosati nogiron bolalarni umumiy ta’lim tizimiga jalb etishga qaratilgan. 2017-Yilgi Konsepsiya asosida maxsus maktablar soni qisqartirilib, oddiy sinflarda inklyuziv guruhlar tashkil etilmoqda. O‘qituvchilar malakasi oshirilmoqda, infratuzilma moslashtirilmoqda. Natijada ta’lim sifati va ijtimoiy integratsiya yaxshilanmoqda.

Slayd 4

Jahon miqyosida inklyuziv ta’lim tizimini joriy qilish borasida amaliy tajribalar
Finlyandiya va Kanadada muvaffaqiyatli joriy etilgan
O’qituvchilarni maxsus tayyorlash muhim ahamiyatga ega
Infratuzilma va siyosat yaxshilanishi zarur bo’ladi
Inklyuziv ta’lim barcha bolalarga teng ta’lim berishdir.

Slayd 5

Markaziy Yevropa va Osiyo davlatlarida inklyuziv ta’limning joriy etilishi
Inkluziv ta’lim nogiron bolalarni umumiy sinflarga kiritadi.
Polsha va Chexiyada to’liq qonuniy qo’llab-quvvatlash mavjud.
Qozog’iston va O’zbekistonda pilot loyihalar ishga tushdi.
O’qituvchilarni maxsus tayyorlash dasturlari joriy etildi.
Resurslar va infratuzilma yetishmasligi asosiy to’siq hisoblanadi.
Xalqaro tashkilotlar yordami bilan rivojlanmoqda.

Slayd 6

Inklyuziv ta’limning huquqiy asoslariga kirish
Inklyuziv ta’limning ta’rifi
Xalqaro huquqiy konvensiyalar
O’zbekiston Konstitutsiyasi asoslari
Huquqiy asoslarning amaliyoti
Ta’lim to’g’risidagi qonunlar
Maxsus me’yoriy hujjatlar

Slayd 7

Xalqaro huquq normalari va konventsiyalar davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi universal tamoyillar va shartnomalardir. Ular tinchlik, xavfsizlik, inson huquqlari va adolatni ta’minlashga xizmat qiladi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Nizomi (1945) xalqaro huquqning asosiy manbai bo‘lib, suveren tenglik, kuch ishlatmaslik va nizolarni tinch yo‘l bilan hal qilish tamoyillarini belgilaydi. Shartnomalar huquqi bo‘yicha Vena konventsiyasi (1969) shartnomalarni tuzish, talqin qilish va bajarish qoidalarini aniqlaydi. Inson huquqlari sohasida Universal deklaratsiya (1948), Fuadlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt (1966), Genotsidga qarshi konventsiya (1948) kabi hujjatlar muhim o‘rin tutadi. Xalqaro gumanitar huquqda Jeneva konventsiyalari (1949) urush qonunlarini belgilaydi. Xalqaro sud (Icj), Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi kabi organlar bu normalarni amalga oshiradi. Ushbu normalar global muammolar – iqlim o‘zgarishi, pandemiyalar, terrorizmga qarshi kurashda asosiy vosita bo‘lib, davlatlar hamkorligini kuchaytiradi. Ularning rioya etilishi xalqaro tartibning poydevori hisoblanadi.

Slayd 8

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda umumxalq referendum orqali qabul qilingan bo‘lib, mamlakatning oliy huquqiy hujjati sifatida faoliyat yuritmoqda. Uning asosiy prinsiplari inson huquqlari va erkinliklarini eng yuqori qadriyat deb e’tirof etishdan iborat bo‘lib, har bir fuqaroning hayot, shaxsiy daxlsizlik, so‘z erkinligi, vijdon erkinligi kabi fundamental huquqlarini kafolatlaydi. Demokratik respublika shakli, hokimiyatning qonun ustuvorligiga asoslangan bo‘linishi – qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyati o‘rtasidagi muvozanat Konstitutsiyaning markaziy tamoyillaridan biridir. Davlat suvereniteti, milliy mustaqillik va hududiy yaxlitligi, shuningdek, fuqarolik jamiyatining rivojlanishi prinsiplari mamlakatning barqarorligini ta’minlaydi. Iqtisodiy erkinlik, xususiy mulkning daxlsizligi va bozor iqtisodiyoti tamoyillari iqtisodiy o‘sishga zamin yaratadi. Adolatli sud tizimi, tenglik va diskriminatsiyasizlik prinsiplari jamiyatdagi adolatni mustahkamlaydi. 2023-Yilgi konstitutsiyaviy islohotlar orqali yangilangan hujjat zamonaviy global standartlarga moslashtirildi, ayollar va yoshlar huquqlari, ekologik himoya kabi yangi prinsiplar kiritildi. Ushbu prinsiplar O‘zbekistonning mustaqil rivojlanish yo‘lidagi poydevori bo‘lib, fuqarolar oldida mas’uliyatli davlat qurilishini ta’minlaydi. Konstitutsiya nafaqat huquqiy asos, balki milliy birlik va taraqqiyot ramzi sifatida xizmat qilmoqda.

Slayd 9

Ta’lim to‘g‘risidagi qonun va me’yoriy hujjatlar
Asosiy qonun
Me’yoriy hujjatlar
Ta’lim standartlari
Huquqlar majburiyatlar
Nazorat mexanizmlari
O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni ta’lim tizimini tartibga soluvchi asosiy hujjat bo‘lib, ta’lim maqsadi, printsipi, turlari, davlat standartlari, boshqaruv va moliyalashtirishni belgilaydi. U ota-onalar, o‘qituvchilar, talabalar huquq va majburiyatlarini aniqlaydi. Me’yoriy hujjatlar qonunni to‘ldirib, batafsil tartibga soladi va ta’lim sifatini ta’minlaydi.

Slayd 10

Nogironlar huquqlarini himoya qiluvchi qonunlar
O‘zbekistonda nogironlar huquqlarini himoya qiluvchi qonunlar mavjud
Diskriminatsiya taqiqlanib, teng huquqlar ta’minlanadi
Ta’lim va mehnatda maxsus imtiyozlar beriladi
Ijtimoiy yordam va reabilitatsiya choralari ko’riladi

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda