Brayl shriftida yozish asbobi bilan ishlash

Slayd 1

Brayl shriftida yozish uchun asbob bilan ishlash.

Slayd 2

Reja:
Brayl shrifthaqida ma’lumot
Brayl shriftining asosiy printsiplarini tushuntirish.
Brayl shriftida yozish uchun asbob bilan ishlash.

Slayd 3

Brayl shrift haqida ma’lumot
Tarixi: Brayl shriftini Louis Braille 1824 yilda ixtiro qilgan. U ko‘rish qobiliyatini yo‘qotgan bolalar uchun yozish va o‘qish vositasi sifatida yaratilgan.
Tuzilishi: Har bir harf yoki belgi 6 nuqta asosida shakllanadi (2 ustun, 3 qator). Nuqtalarning turli kombinatsiyalari orqali harflar, raqamlar va belgilar ifodalanadi.
Maxsus vositalar:
Pin-plak (qattiq plastinka va igna) yordamida nuqtalarni terish.
Brayl qalam – maxsus uchli qalam, nuqtalarni terishda ishlatiladi.
Plastinka va qog‘oz – nuqtalarni shakllantirish uchun.

Slayd 4

Ko‘r va zaif ko‘ruvchi bolalargamustaqil o‘qish va yozish imkonini beradi.
Matnni his qilish orqali bilimlarni o‘zlashtirish va kommunikatsiya qilishni ta’minlaydi
Ahamiyati:

Slayd 5

Brayl shriftining asosiy printsiplari
Nuqtalarga asoslangan tizim:
Har bir belgi6 ta nuqtadan tashkil topgan (2 ustun, 3 qator).
Nuqtalarning turli kombinatsiyalari harflar, raqamlar, tinish belgilar va matematik belgilarni ifodalaydi
Sezgi orqali o‘qish:
Nuqtalar qo‘l barmog‘i bilan his qilinadi, shuning uchun shrift vizual emas, balki taktil (sezgi orqali) ishlaydi.
Oddiy va mantiqiy tartib:
Harflar va raqamlarmantiqiy va tizimli tartibda joylashgan, bu o‘rganishni osonlashtiradi.
Masalan, eng oddiy kombinatsiyadan murakkab kombinatsiyaga o‘tadi
Universal tizim:
Brayl shriftining printsiplaridunyo bo‘ylab bir xil, ya’ni turli tillarda va fan sohalarida qo‘llaniladi.
Moslashuvchanlik va ko‘p qirralilik:
Shriftni qog‘oz, pin-plak, qalam yoki elektron qurilmalar orqali ishlatish mumkin
Harflar, raqamlar, maxsus belgilar va hatto musiqa notalarini ifodalashga moslashadi

Slayd 6

Ko’zi ojizlar uchun brayl foydasi.
Mustaqil o‘qish va yozish:
Brayl shrifi yordamida bolalarkitob, darslik va matnlarni mustaqil o‘qiy oladi.
Matnni his qilish orqali bilimlarni o‘zlashtirish imkoniyati paydo bo‘ladi
Kommunikatsiya va muloqot:
Bolalar yozma shaklda o‘z fikrini ifoda eta oladi, tengdoshlar va o‘qituvchilar bilan samarali muloqot qiladi
Matn yozish va o‘qish orqali bilim va axborot almashinuvi osonlashadi
Ijtimoiy mustaqillik:
Kundalik hayotda yozma topshiriqlarni bajarish, maktabdagi vazifalarni bajarish orqali shaxsiy mustaqillik rivojlanadi.
Favqulodda vaziyatlarda xabar berish va yordam so‘rash imkoniyati oshadi
Shaxsiy rivojlanish va o‘zini ifoda etish:
Brayl shrifi yordamida bolalarfikrlarini, his-tuyg‘ularini va bilimlarini yozma shaklda ifoda etishni o‘rganadi.
O‘z-o‘zini anglash va ijodiy rivojlanishga yordam beradi
Ta’lim va kasbiy ko‘nikmalar:
Shriftni bilish orqali bolalar maktabda bilimlarni samarali o‘zlashtiradi va kelajakda kasbiy faoliyatga tayyorlanadi

Slayd 7

Brayl shriftida yozish uchun asboblar va u bilan ishlash
Asboblar:
Pin-plak (qattiq plastinka va igna): nuqtalarni qog‘ozga terish uchun ishlatiladi.
Brayl qalam: maxsus uchli qalam, nuqtalarni terish va yozishni osonlashtiradi.
Plastinka va qog‘oz: nuqtalarni shakllantirish uchun tayyorlanadi.
Elektron Braille qurilmalari: zamonaviy usul, matnni elektron ko‘rinishda yozish va o‘qish imkonini beradi.
Asbob bilan ishlash printsiplari:
Qog‘ozni plastinka ustiga joylashtirish.
Nuqtalarni belgilangan tartibda terish (harflar va raqamlar kombinatsiyasiga mos).
Qo‘l barmoqlarini ishlatib, nuqtalarni sezish va tekshirish.
Mashq qilish orqali tezlik va aniqlikni oshirish.

Slayd 8

Harflarni terish: alifbo harflari bilan boshlash.
So‘z va jumlalarni yozish mashqlari.
Oddiy matnlarni o‘qish va yozish orqali ko‘nikmalarni mustahkamlash.
Foydasi:
Bolalar mustaqil yozish va o‘qish ko‘nikmalarini egallaydi.
Matnni his qilish orqali bilimlarni o‘zlashtirish va kommunikatsiya qilish imkoniyati oshadi.
Kundalik hayotda shaxsiy mustaqillik va ijtimoiy integratsiyani rivojlantiradi.
Amaliy mashqlar:

Slayd 9

Pin-plak haqida
Ta’rif:
Pin-plak — bu qattiq plastinka va igna yordamida nuqtalarni terish uchun ishlatiladigan maxsus asbob.
U Brayl shriftida yozishni o‘rganish va amaliy mashqlar uchun mo‘ljallangan.
Tuzilishi:
Qattiq plastinka (bazasi) va unga nuqtalarni terish uchun ishlatiladigan igna
Qog‘oz plastinka ustiga joylashtiriladi va nuqtalar teriladi
Harflar, raqamlar va belgilar 6 nuqtali kombinatsiya orqali hosil qilinadi
Ishlash printsipi:
Qog‘ozni plastika bazasi ustiga qo‘yish
Igna yordamida nuqtalarni belgilangan joylarga terish
Qo‘l barmoqlari bilan nuqtalarni tekshirish va to‘g‘rilash
Foydasi:
Ko‘r va zaif ko‘ruvchi bolalarniBrayl shriftida yozish bo‘yicha mashq qilish imkonini beradi.
Mustaqil yozish va matn hosil qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi
Mashqlar orqali tezlik, aniqlik va qo‘l mushaklarini rivojlantirishga yordam beradi

Slayd 10

Umumiy xulosa:
Ko‘r va zaif ko‘ruvchi bolalar uchun Brayl shriftida yozish, ijtimoiy-maishiy mo‘ljal olish va nutq rivoji bo‘yicha darslar ularning mustaqil harakat qilish, yozish va o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.
Brayl shrifti va asboblar (pin-plak, Brayl qalam, plastinka) yordamida bolalar nuqtalarni terish, harflarni ajratish va matn hosil qilishni o‘rganadi.
Ijtimoiy-maishiy mashqlar va orientatsiya o‘yinlari bolalarning maktab va atrof-muhitda mustaqil va ishonchli harakat qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Nutq va tilni rivojlantirish mashqlari orqali bolalar fikrini ifoda etish, muloqot qilish va ijtimoiy integratsiyada faol ishtirok etish qobiliyatiga ega bo‘ladi.
Muntazam mashqlar, individual yondashuv va mutaxassislar bilan hamkorlik darslarning samaradorligini oshiradi.

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda