Oz komplektlangan maktablarda tabiatshunoslik o’qitish xususiyatlari

Slayd 1

Oz komplektlangan maktablarda tabiatshunoslikni o’qitishning xususiyatlari

Slayd 2

Reja:
Ozkomplektlangan maktablarda o’quv-tarbiya jarayonini tashkillashtirish xususiyatlari, dars o’tish tamoyillari va usullari.
Har xil sinf o’quvchilarni ma’ruza va amaliy mashg’ulotlarda birlashtirish tamoillari (printsiplari).
Ozkomplektlangan maktablarda ekskursiyalar o’tkazish tartibi va qoidalari.

Slayd 3

O’zbekiston Respublikasida tog’LI va cho’l joylarda kichik – kichik va uzoq aholi yashaydigan punktlar mavjud bo’lib, bu joylarda bir sinfga belgilangan mye’yordan ancha kam bo’lgan 6-7 yoshli bolalar bo’lganda oz komplektli maktablar ochiladi. Oz komplektli maktab shunday maktabki, unda bir o’qituvchi bir vaqtda bir necha sinf bilan ishlaydi. Bu sinfda o’quvchilar soni 3 tadan 30 tagacha bo’lishi mumkin. Bir o’qituvchi hamma (I-IV) sinflar bilan bir komplektli maktab deyiladi.

Slayd 4

Ikkita o’qituvchi 4 ta sinf bilan ishlaydigan maktab ikki komplektli maktabikki deyiladi. Ikki komplektli maktabda 4 ta sinfni birlashtirishning quyidagi variantlarini amalga oshirish mumkin:
Iva II sinflar: III-IV sinflar. 2) I-III va II-IV sinflar. Ikki komplektli maktabda bir o’qituvchi ikkita sinf bilan ishlaydi.

Slayd 5

Hozirgi paytda respublikamizda asosan bir komplektli maktablar ko’pchilikni tashkil qiladi. Oz komplektli maktabda ishlash o’qituvchi va o’quvchilar uchun bir qator qiyinchiliklar va to’siqlar bilan bog’liq. 1.O’qituvchi har kuni darsga tayyorlanishi va turli fanlardan eng kamida 8 soat dars o’tishi kerak.

Slayd 6

Oz komplektli maktabda reja tuzish ancha murakab, har kuni 8-16 ta reja ustida ishlash qiyin va ko’p vaqt talab qilishi bilan, pedagogik samara beradigan bir butun qilib birlashtirish zarurligi bilan farq qiladi. Bularning hammasi o’qituvchidan tegishli bilimlarni bilishdan tashqari, maksimal darajada kuch-g’ayrat, uyushqoqlik, sabr va qat’iylik talab qiladi.
O’qituvchining bir necha sinfga diqqat e’tiborini taqsimlashi qiyin.

Slayd 7

O’qituvchi butun sinf bilan darsning yarmi yoki 1 4 qismi davomida shug’ullanishga, qolgan vaqtda o’quvchilar bilan mustaqil ishlashni tashkil qilishga to’g’ri keladi.
O’quvchilar mustaqil ish bajarishayotganda, darhol o’qituvchidan yordam olish imkoniyati yo’q, chunki bu vaqtda o’qituvchi boshqa sinf bilan band bo’ladi.
O’quvchilar, boshqa sinf o’quvchilariga xalaqit berishlariga qaramasdan, mustaqil ishlavyerishi kerak.

Slayd 8

Bu qiyinchiliklar bilan bir qatorda oz komplektli maktab o’quvchilari uchun bir qator afzalliklar ham mavjud:
Sinf o’quvchilari sonining kamligi (3-5). Bu o’qituvchiga tez – tez so’rab turish, o’quvchilar bilimlaridagi kamchiliklarni aniqlash va tuzatish imkoniyatlarini beradi.
Ozkomplektli maktab o’qituvchisi daftar tekshirishga oz vaqt sarflaydi.

Slayd 9

O’quvchilar darsning taxminan 1/4 qismida mustaqil ishlaydi. Buning o’quv maqsadlaridan tashqari, katta tarbiyaviy ahamiyati ham bor: iroda mustahkamlanadi, uyushqoqlik, ishchanlik, qiyinchiliklarni mustaqil bartaraf qilish malakasi tarbiyalanadi, o’z – o’zini tekshirish malakalari tarbiyalanadi.

Slayd 10

Katta sinf o’quvchilari kichik sinf o’quvchilariga yordam berishlari mumkin, chunki ular har kuni bitta sinf xonasida o’qishadi. To’g’ri tuzilgan dars jadvali o’quv – tarbiya ishi uchun optimal sharoit yaratishda katta ahamiyatga ega. Ilg’or o’qituvchilar tajribalari shuni ko’rsatadiki, hamma sinflarda bir vaqtda bir xil dars bo’ladigan qilib tuzilgan dars jadvali maqsadga muvofiq bo’lar ekan; Bu boshqacha jadval tuzishni istisno qilmaydi.

Slayd 11

Keyingi vaqtlarda hamma boshlang’ich sinflar predmetlarini ikki guruhga bo’lish ko’p uchramoqda. Bunda predmetlar guruhlarga kiritish uchun shu predmetlarning mustaqil ish uchun imkoniyatlari mezoni bo’lib hisoblanadi.
1- Guruhga matematika, grammatika, mehnat, tasviriy san’at kiradi, chunki bu predmetlarda qolganlariga nisbatan mustaqil ish uchun imkoniyatlari kattadir.

Slayd 12

Kichik maktabdagi ta’lim jarayoni uni o’rta maktabning boshlang’ich sinflaridagi o’quv jarayonidan ajratib turadigan bir qator xususiyatlarga ega. Darsning o’ziga xos xususiyatlari. I-II, ko’pincha III-IV sinf o’quvchilarini bir o’qituvchi rahbarligida bir vaqtda o’qitish tabiatshunoslik darsining tuzilishini, o’quv faoliyatini tashkil etishni belgilaydi.

Slayd 13

Kichik maktabda o’quvchilarning mustaqil ishini tashkil etish quyidagicha: bir (yoki ikki yoki uch) sinf o’quvchilari mustaqil ravishda o’quv topshiriqlarini bajarayotganda, o’qituvchi boshqa sinf o’quvchilari bilan shug’ullanadi, yangi materialni tushuntiradi, so’roq qiladi, tushuntiradi.

Slayd 14

Kombinatsiyalangan darslarda mustaqil ishlarni tashkil etish va o‘tkazish o‘qituvchidan mehnatga mas’uliyat bilan munosabatda bo‘lishni talab qiladi.Avvalo, bolalarga kitob, jadvallar, tabiiy ob’ektlar, xarita va boshqalar bilan mustaqil ishlashning asosiy usullarini o’rgatish kerak; talabalar ishini tashkil etishda nafaqat boshida, balki butun kurs davomida uning natijalarini umumlashtirish uchun aniq, tushunarli ko’rsatmalar berish juda muhimdir.

Slayd 15

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 16

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda