Boshlang’ich sinfda xalq og’zaki ijodi darslari

Slayd 1

Boshlang’ich sinfda xalq og’zaki ijodiga oid asarlar ustida ishlash darslarini kuzatish va didaktik materiallar ahamiyatini tahlil qilish

Slayd 2

Jan Piajening to‘rt qoidasi: a) Har bir o‘quvchi o‘z tafakkurining me’moridir. B) Insoniyat paydo bo‘lgandan beri hali birorta ham o‘qituvchi bironta ham o‘quvchini o‘qita olgan emas. C) Ta’lim jarayoni uchun o‘quv haqiqati bilan birgalikda unga kelish yo‘LI ham muhim. D) O‘qitish kechimida o‘quvchilar fikrining sifati bilan birga soni ham ahamiyat kasb etadi

Slayd 3

Doston janridagi asarlarni o’qitish metodikasi
Folklor asarlarini tinglab voyaga yetayotgan bolalarning o‘yinlari, sho‘xliklari, xayollari, qiziqishlari, gap-so‘zlari…
Bular bolalarning ma’naviy dunyosini boyitadigan omillardandir.
Agarda kattalar bu o‘ziga xos bolalar dunyosini tushunib, uni to‘g‘ri baholay olsalar, bolalarning kelajagi uchun katta ish qilgan bo‘ladilar.
Alla, ertak, topishmoq, maqollarda kuzatganimizdek, odamlarga, jonivorlarga, tabiatga bo‘lgan mehr-muhabbat, do‘stlik va o‘rtoqlikning ilk tuyg‘ulari, yaxshilikka nisbatan uyg‘ongan dastlabki minnatdorchilik hissi, har narsaga chanqoqlik bilan qiziqib qarash — bularning bari bolaning
ma’naviy dunyosini boyitishi, uning xayoli va tasavvurini kengaytirishi lozim.

Slayd 4

Xalq Og’Zaki Ijodi
Xalqimiz ma’naviy va milliy qadriyatlarga nihoyatda boy. Birgina nikoh to‘yidan keyingi marosim hisoblangan kelin salomning o‘zi har bir hududda o‘ziga xos tarzda o‘tkaziladi. Aslida kelin salom ham xalq og‘zaki ijodining yorqin bir ko‘ri-nishidir. Biz ertaklar, laparlar, ayti-shuvlar, topishmoqlar, allalar va maqol- larni eshitib ulg‘ayganmiz.
Xalqimizning xayoliy dunyosi, yuksak tafakkuri mahsuli bo‘lgan bu yanglig‘ xalq og‘zaki ijodi namunalarini tinglab tafakkur olamimiz kengayib,

Slayd 5

Folklorshunoslik va folkloristika
Xalq ogzaki badiiy ijodini organuvchi fan folklorshunoslik yoki folkloristika deb yuritiladi.

Slayd 6

Dostonning bosh qahramoni Rustam yoshligidan baquv vat, mard va jasur boʻlib ulgʻaydi. Doston voqealari rivoji da Rustamning qoʻrqmas va dovyurakligini, chin insoniylik sifatlarini koʻrish mumkin. Kundoshlari tuhmat bilan ona sini yurtdan haydab, dorga osdirmoqchi boʻlganida, Rus tam sarosimaga tushmadi. Onasini jallodlar qoʻlidan qut qarib: «Adashganning oldi yoʻl», – deya yoʻlga tushadi va Hukumu togʻida qoʻnim topib, ovchilik bilan kun koʻra boshlaydi.
Rustam ov kunlarining birida oʻtovga bogʻlab qoʻyilgan xushsurat qizni koʻrib qoladi va uning ajdarga yemish uchun turganligidan xabar topadi. Xabarni eshitgan Rustam ajdar bilan jangga otlanadi. Oftoboy yalinib-yolvorib Rustamni oʻz ahdidan qaytarishga urinadi, biroq dovyurak Rustam: «Mard soʻzidan, yoʻlbars izidan buril maydi» degan gap bor, ajdahor domiga tortadi, meni yutadi deb vahm qilmayman, qayishmay ajdahorning yoʻlini aytgin», – deydi. Ajdar bilan mardonavor kurashib, uni yengadi va qizni oʻlimdan qutqaradi.

Slayd 7

Maqollar
Jolg’iz jig’och jolinsang’am jonmaydi.Sherboy ovg’a chiqdi, ketidan g’ovg’a chiqdi.Sart yarali bo’ldi, qotini qaroli bo’ldi.Ot aylanib qozig’in tovadi.Qilolmag’an ish tonlaydi, iyrolmag’an yigirik.Gap menenmes ish menen chop.
Uxmag’ang’a aytqan essiz so’z,O’lg’ang’a yig’lag’an essiz ko’z.
Yigirik- ip yigiradigan urchuqning shevadagi nomi

Slayd 8

Alla
Allayo, alla,Oppoq qizim, alla,Qaymoq qizim, alla,Gozal qizim, alla, Asal qizim, alla, Oqcha qizim, alla, Zogcha qizim, alla,Sanam qizim, alla,Tam-tam qizim, alla,Erka qizim, alla,Serka qizim, alla.Tilla qizim alla,Pila qizim alla.Otin qizim alla,Oltin qizim alla.
Allalarning kompozitsion butunligini soz, ohang va harakat birligi, shu sozlarning o’zaro mantiqiy aloqadorligi nuqtai nazaridan tekshirish kerak. Shunday qaralganda, onalar repertuarida uchlik, beshlik, oltilik, ettilik va sakkizlik tarzida bir butun tugallangan allalarning anchagina ekanligiga ishonch hosil qilamiz.

Slayd 9

Slayd 10

Konstruktivistik qarashlarning yuzaga kelishiga shvesariyalik mashhur faylasuf va pedagog Jan Piaje bilan birgalikda zamonaviy amerika pedagogikasining otasi Djon Dyui, taniqli rus psixologi L. S. Vigotskiy, amerikalik psixolog Benjamin Blum kabi olimlar jiddiy ta’sir ko‘rsatganlar. Bu yondashuvning o‘zagida Jan Piajening: «…talaba o‘z intellektining me’moridir»,- degan qarashi yotadi. Bu qarashga ko‘ra o‘qitish faol kechim bo‘lib, har bir kishi yangi bilimlarni oldin orttirgan tajribalari ustiga o‘zi «quradi». Chindan ham hayotda har bir odam hech kimdan tayyor g‘oyani olmaydi, balki hamisha o‘z g‘oyasini yaratadi. Shuning uchun ham dunyodagi har bir odam ayni bir narsani turlicha qabul qiladi. Har bir odam umri davomida atrof olam haqidagi tasavvurlarini o‘ziga xos yo‘sinda «quradi» va dunyoni o‘zi qurganiday anglaydi. Aynan shu bois har bir odam o‘ziga xos dunyoqarashga, e’tiqodga ega bo‘ladi va shunisi bilan betakror hamda qimmatli sanaladi.

Slayd 11

Slayd 12

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 13

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda