Son so‘z turkumi morfemikasi

Slayd 1

Son so‘z turkumi

Slayd 2

Reja:
Son va uning UGMsi.
Sonning grammatik xususiyatlari.
Sonning Lmt va LMGlari hamda ularga xos lug‘aviy shakl hosil qiluvchi vositalar
Sintaktik kategoriyalarning son turkumida voqelanishi

Slayd 3

Tayanch so‘z va iboralar:
Son so‘zlarning turkum sifatida baholanishi, sonning ma’nosi,
Turlari va grammatik belgilari, sonning hisob so‘zlar bilan,
Birikishi, sonlarning tuzilishiga ko‘ra turlari.

Slayd 4

Son va uning umumiy grammatik ma’nosi, sonning grammatik xususiyatlari, sonning Lmt va LMGlari hamda ularga xos lug‘aviy shakl hosil qiluvchi vositalar, sanoq sonlarning hisob so‘zlari bilan qo‘llanlishi, sonlarning tuzilishi va yasalishi, sonlarning sintaktik vazifalarini o‘qib-o‘rganish, muammolarni aniqlash, yechim izlash, fikr yuritish. Son sanaladigan predmet bilan birga qo’llanmaganda, ya’ni matematik son ma’nosida kelganda u son oti hisoblanadi. Masalan, uch, o’n besh, uchdan bir kabi sonlar ot bilan birga qo’llanmaganda faqat sonlarning nomi hisoblanadi. Sonlar sanaladigan predmetlar bilan qo’llanganda u son turkumini tashkil qiladi.

Slayd 5

Sifat va ravishga o’xshash son ham belgi tasavvurini bildiradi sifat predmetning, ravish belgining (harakatning) belgisini bildirsa, son predmetning miqdorini, sanog’i va tartibiga ko’ra belgisini ifodalaydi. Sonlar (bir «dan mustasno) otlar bilan birga qo’llanib, bir necha predmetlarning yig’indisini, aniq miqdorini bildiradi. Shu jihatdan aniq miqdor bildiruvchi bu so’zlar predmetlarning noaniq miqdorini ifodalovchi ko’p, oz, bir oz kabi so’zlardan farqlanib turadi.

Slayd 6

Sonlarning ham predmetlarning aniq miqdorini (beshta kitob) yoki noaniq miqdorini (besh-olti kitob) ifodalashi mumkin. Har ikki holatda ham sonlar yozuvda raqamlar bilan ifodalanadi. Lekin bir oz, ko’p, a? Kabi predmetlarning noaniq miqdorini bildiruvchi so’zlar yuqoridagi raqamlar bilan ifodalanmaydi. Shuning uchun ham ular son hisoblanmaydi. Sonlarning raqam bilan ifodalanishi
Sonlar yozuvda raqam bilan ifodalanishi mumkin:
A) arab raqamlari bilan: 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9;
B) rim raqamlari bilan II chorak, XX asr.
Rim raqamlari faqatgina tartib sonlarni ifodalashda ishlatiladi. Shuning uchun yozuvda ulardan keyin chiziqcha qo’yilmaydi.

Slayd 7

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 8

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda