Dunyo aholisining milliy-etnik va til tarkibi

Slayd 1

Dunyo aholisining milliy – etnik, til tarkibi.

Slayd 2

Birlashuv
Etlnoslararo integratsiya
Assimiliyatsiya
Bo’linish
Konpsolidatsiya

Slayd 3

Dunyodagi etnoslarning miqdoriy tafovutlari
Miqdori eng ko’p sonli (100 mlndan oshgan (12 ta))
Ko’p sonli (aholisi 50 mlndan ortiq)
O’rtacha miqdordagi (aholisi 10 dan 50 mln gacha)
Kichik xalqlar (aholisi 1 mln dan kam)
Kam sonli (1 mln dan 10 mln gacha)

Slayd 4

Til oilalari
Til guruhlari
Etnoslar (xalqlar)

Slayd 5

Afroosiyo
Niger-kordofan
Nil-Sahroi Kabir
Koysan
Hind-Yevropa
Kavkaz
Oltoy
Ural
Dravid
Sin-Tibet
Avstroosiyo
Avstroneziya
Papua
Tay-kaday
Amero-hindu
Na-Dene
Eskimos-aleut alohidalangan

Slayd 6

Qator
Til
Ona tili
Ikkinchi til
Ushbu tilda so’zlashuvchilar miqdori
1
Xitoy tili
1,4 Mlrd
300 Mln. Dan oprtiq
1,7 Mlrd. Dan ortiq
2
Ingliz tili
380 Mln
260 Mln
640 Mln. Dan ortiq
3
Ispan tili
425 Mln
125 Mln. Gacha
550 Mln gacha
4
Arab ltili
280 Mln
80 Mln gacha
380 Mln gacha
5
Fransuz tili
80 Mln
200 Mln gacha
280 Mln gacha
6
Portugal tili
200 Mln gacha
30 Mln gacha
230 Mln gacha
7
Rus tili
110 Mln
100 Mln gacha
210 Mln gacha
8
Nemis tili
80 Mln
80 Mln gacha
160 Mln gacha
Dunyodagi eng ko’p foydalaniladigan tillar

Slayd 7

Til oilalari va guruhlarining hududiy joylashuviga ta’sir etuvchi omillar
Tarixiylik
Istilochilik urushlari
Migratsiya jarayonlarini hosil qiluvchi hodisalar
(ko’chishlar)

Slayd 8

Dunyodagi zamonaviy tillarning xususiyatlari
O’lik tillar: lotin va sanskrit
Etnoslarning muomaladagi tillari
Jahon tillari: ingliz, ispan, fransuz, nemis, xitoy, arab, hind, rus, portugal
Umumjahon tili (esperanto)

Slayd 9

Ingliz tili 76 mamlakatda rasmiy davlat tili. Shundan 40% Amerika, 30% Afrika davlatlaridir
Fransuz tili 34 mamlakatda rasmiy davlat tili. Shundan 60% Afrika davlatlaridir
Ispan tili 21 mamlakatda rasmiy davlat tili. Shundan 78% Amerika, davlatlaridir
Yevropa tillarining dunyodagi ulushi

Slayd 10

Hind-Yevropa til oilasi
Aholisiningasosiy qismi ushbu til oilasiga oid tilda so’zlashuvchi mamlakatlar
Ushbu oilaga oid tillar rasmiy maqomga ega bo’lgan mamlakatlar
Aholisiningkam sonli qismi ushbu tillarda so’zlashuvchi mamlakatlar

Slayd 11

Oltoy va Ural til oilalari keng tarqalgan hududlar

Slayd 12

Xitoy
tibet
Lolo-Birma
Karen
Boshqalar
Sin (Xitoy) – Tibet til oilasi

Slayd 13

Ingliz tilining dunyo bo’yicha tarqalganlik holati
Ingliz tili rasmiy til yoki aholining ko’pchilik qismi ingliz tilida so‘zlashadigan mamlakatlar
Ingliz tilida kam sonli aholi so’zlashadigan mamlakatlar

Slayd 14

Fransuz tilining dunyoda tarqalganlik holati
Ona tili
Ma’muriy-boshqaruv tili
Muhim yoki ikkinchi til, madaniyat tili
Kam sonli aholi so’zlashadigan til

Slayd 15

Xalqlar (etnoslar)nomi
Soni (mln kishi)
Xitoylar (xanlar)
1170
Hindistonliklar (Hindistonning asosiy xalqi)
265
Bengallar (Hindiston va Bangladeshda)
225
Aqsh amerikaliklari
200
Braziliyaliklar
175
Ruslar
150
Yaponlar
130
Panjobliklar (Pokistonning asosiy xalqi)
115
Meksikaliklar
115
Bixarlar (Hindistonda)
105
Dunyoidagi eng ko’p sonli etnoslar

Slayd 16

Xitoy tilining dunyo bo’yicha tarqalish holati
Asosiy va davlat tili
5 mln dan ortiq aholi so’zlashadigan til
1 mln dan ortiq aholi so’zlashadigan til
500 mingdan ortiq aholi so‘zlashadigan til
100 mingdan ortiq aholi so’zlashadigan til
Aholisining ko’pchiligi xitoy tilida so’zlashadigan shaharlar

Slayd 17

Ingliz tili
Yevropa tillari afrika qit’asi davlatlarida keng ishlatiladi va bu mahalliy til bilan teng ravishda olib boriladi.
Davlat tili sifatida: gvineya-bisau, serra-leone, liberiya, gana, nigeriya, zambiya, namibiya, zimbabve.
Mahalliy til bilan birgalikda: uganda, keniya, tanzaniya, komor orollari, botsvana, svazilend, lesoto, jar, malavi, seyshel orollari.

Slayd 18

Fransuz tili
Davlat tili sifatida: senegal, gvineya, kot’d ivuar, togo, benin, gabon, kongo, zair, mar, niger, mali.
Mahalliy til bilan birga: burundi, ruanda.

Slayd 19

Ispan tili: Ekvatorial Gvineya
Ingliz va fransuz tillari birgalikda:
Kamerun, Seyshel o-lari. Komor o-lari
Arab vafransuz tillari birgalikda: Chad.
Arab tili: Shimoliy Afrika davlatlari.
Portugal tili: Angola, San-Tome va Printsipi.

Slayd 20

Aholisining milliy tarkibi jihatidan 5 turdagi davlat ajratib ko‘rsatiladi:
Bir millatli (asosiy millati 90% dan ortiq bo‘lgan)
Dunyo mamlakatlarining deyarli yarmi: Yevropa, Yaqin Sharq, Lotin Amerikasi davlatlarining ko‘pchiligi
Bir millatning boshqa millatdan keskin ortiqligi kuzatiladigan davlatlar:
Buyuk Britaniya, Frantsiya, Ispaniya, Ruminiya, Xitoy, Mo‘g‘uliston, Aqsh, Avstraliya Ittifoqi, Yangi Zelandiya va hokazo
Ikki millatli davlatlar
Kanada va Belgiya
Etnik munosabatlari yaqin bo‘lgan murakkab tarkibli davlatlar
Osiyoda, Eron Afg‘oniston, Pokiston, Malayziya, Laos, Markaziy, Sharqiy va Janubiy Afrika mamlakatlari
Murakkab etnik munosabatlarga ega, kelib chiqishi har xil bo‘lgan ko‘p millatli davlatlar
Hindiston (1500 ta atrofida halqlar yashaydi), Rossiya, Shveytsariya, Indoneziya, Filippin, G‘arbiy va Janubiy Afrikaning ko‘plab davlatlari

Slayd 21

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 22

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda