Brayl alifbosini o’rganish

Slayd 1

Brayl alifbosini o’rganish.

Slayd 2

Reja:
Ko‘rish qobiliyati cheklangan shaxslar uchun yozuvning ahamiyati
Brayl alifbosining ixtiro qilinishi va tarixi
Brayl asboblari bilan tanishtirish

Slayd 3

Ma’lumot olish imkoniyati
Yozuv va shrift orqali shaxs mustaqil ravishda bilim va ma’lumotlarni oladi.
Kitob, maqola, kundalik hujjatlarni o‘qish imkoniyati paydo bo‘ladi.
Nutq va til rivoji
Yozuv yordamida so‘z boyligi va nutq ko‘nikmalari oshadi.
O‘qish va yozish mashqlari tilni rivojlantirishga yordam beradi.
Mustaqillik va ijtimoiy integratsiya
Yozuv bilan shaxs o‘z fikrini ifodalay oladi.
Ijtimoiy hayotga faol qo‘shilish, maktab va ish faoliyatida ishtirok etish imkoniyati oshadi.

Slayd 4

Yozuv va shriftni bilish orqali bilim olish jarayoni tezlashadi.
Shaxs o‘zini ta’lim va ish jarayonida mustaqil tutishi mumkin.
Shaxsiy va ruhiy rivojlanish
Mustaqil yozish va o‘qish qobiliyati shaxsning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi.
Ruhiy rivojlanish va ijodiy faollikni rag‘batlantiradi.
Ta’lim va ish faoliyatida samaradorlik

Slayd 5

Brayl alifbosining ixtiro qilinishi va tarixi
Ixtirochi: Lui Braille
Lui Braille (1809–1852) – fransuz olimi va pedagog.
3 Yoshida ko‘rish qobiliyatini yo‘qotgan.
Ixtiro sababi
Ko‘rish qobiliyati cheklangan shaxslar matnni o‘qiy olmaydi.
O‘qish va yozishni osonlashtirish, bilim olish imkoniyatini yaratish zaruriyati.
Ixtiro yili
1824 Yilda Lui Braille 6 nuqtali tizimni yaratdi.
Har bir harf 6 nuqtadan tashkil topgan belgilar orqali ifodalanadi.
Tizimning mohiyati
Yuqori va pastki qismdagi nuqtalar kombinatsiyasi harflar, raqamlar va tinish belgilarini ifodalaydi.
Qo‘l barmog‘i bilan seziladigan belgilar orqali o‘qish imkonini beradi.
Tarixiy rivojlanish
Dastlab Fransiyada keng qo‘llanilgan.
Keyinchalik butun dunyoda ko‘rish qobiliyati cheklangan shaxslar uchun standart yozuv tizimi sifatida qabul qilindi.
Hozirgi ahamiyati
Ta’lim, kitoblar, hujjatlar, raqamli texnologiyalar bilan integratsiya orqali foydalaniladi.
Mustaqil o‘qish va yozish, shaxsiy rivojlanish imkoniyatini beradi.

Slayd 6

Boshlang‘ich ta‘lim va Lui Braille hayoti
Lui Braille Parijdagi Milliy ko‘rish qobiliyati cheklanganlar maktabida ta‘lim olgan.
O‘sha maktabda mavjud tizimlar (Charles Barbierning «shpion tizimi») noqulay va murakkab bo‘lgan.
Braille ushbu tizimni soddalashtirib, barmoqlar orqali tez o‘qiladigan va yoziladigan shaklga keltirdi.
Braille tizimining asosiy printsiplari
6 Nuqta ikki ustun va uch qator shaklida joylashgan.
Nuqtalar kombinatsiyasi harflar, raqamlar va tinish belgilarini ifodalaydi.
Har bir belgini barmoq uchlari sezadi, shuning uchun o‘qish sezgi orqali amalga oshadi.

Slayd 7

Braille alifbosining keng tarqalishi
19-Asr oxirida Yevropa mamlakatlari Braille tizimini rasmiy ravishda qabul qilgan.
Xx asrda dunyo bo‘ylab standart yozuv tizimi sifatida keng tarqaldi.
Brayl alifbosining turli sohalardagi qo‘llanilishi
Kitoblar, darsliklar va o‘quv materiallari
Kundalik hujjatlar, ro‘yxatlar, menu va belgilar
Raqamli qurilmalar va smart texnologiyalar: braille displey, braille printerlar

Slayd 8

Pin plaka (Braille Slate)
Eng oddiy va keng tarqalgan asbob.
Metall yoki plastmassa plastinka va unga yopishtirilgan pinlar yordamida nuqtalar orqali yozish imkonini beradi.
Asosiy afzalligi: portativ va qulay, elektr energiyasiz ishlaydi.
Brayl yozuv mashinasi (Braille Typewriter / Perkins Brailler)
Mexanik yoki elektron mashina yordamida tez va aniq yozish imkonini beradi.
Odatda 6 tugma mavjud bo‘lib, har biri 1 nuqtaga javob beradi.
Yozilgan matnni barmoqlar bilan o‘qish mumkin.
Brayl asboblari bilan tanishtirish

Slayd 9

Braille displey va elektron qurilmalar
Kompyuter va smart qurilmalar bilan ulanadi.
Matnlarni braille ko‘rinishda ko‘rsatadi va shaxsga tez o‘qish imkonini beradi.
Qurilmalar portativ va turli dasturlar bilan integratsiya qilinadi.
Braille printer (Embosser)
Matnni oddiy kompyuter faylidan Brayl shriftida bosib chiqaradi.
Kitoblar, darsliklar va hujjatlarni ko‘rish qobiliyati cheklangan shaxslar uchun tayyorlashda ishlatiladi.

Slayd 10

Xulosa
Bilim va ma‘lumot olish imkoniyati
Ko‘rish qobiliyati cheklangan shaxslar uchun Brayl alifbosi mustaqil o‘qish va yozish imkonini yaratadi.
Ta‘lim va kundalik hayotda faol ishtirok etish imkoniyatini oshiradi.
Nutq va til rivoji
Brayl yordamida so‘z boyligi va nutq ko‘nikmalari rivojlanadi.
Til va kommunikatsiya qobiliyati mustahkamlanadi.
Amaliy va pedagogik ahamiyati
Pin plaka, Brayl yozuv mashinasi va elektron qurilmalar orqali yozish va o‘qish mashqlari samarali bo‘ladi.
Ta‘lim jarayonida individual va guruhli mashg‘ulotlar orqali o‘quvchilarning rivojlanishi ta‘minlanadi.

Slayd 11

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 12

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda