Aminokislotalar tuzilishi va xossalari

Slayd 1

Aminokislotalar tuzilishi va xossalari

Slayd 2

Molekulasida bir vaqtning oʻzida xam amino gurux – Nh2, xam karboksil gurux – Cooh tutgan azotli organik birikmalar aminokislotalar deyiladi. Umumiy formulasi CnH2n (Nh2) (Cooh) yoki H2N -R -Cooh. Ular amino gurux – Nh2 va karboksil gurux – Cooh soniga qarab uch turga boʻlinadi:
I. Molekulasida bitta amino gurux – Nh2 va bitta karboksil gurux – Cooh tutgan aminokislotalar. Bularni monoamino-monokarbon kislotalar deyiladi. M-n: H2N-Ch2-Ch2-Cooh Ushbu tarkibdagi birikmalarning eritmalari neytral boʻladi, (glitsin, alanin, valin va boshq.)
Aminokislotalar, tuzilishi va xossalari

Slayd 3

Aminokislotalarning umumiy tarkibini quyidagi formula bilan koʻrsatish mumkin

Slayd 4

II. Molekulasida ikkita amino gurux – Nh2 va bitta karboksil gurux – Cooh tutgan aminokislotalar. Bular diamino-monokarbon kislotalar deyiladi. Masalan: bularning eritmalari asosli muxitga ega boʻladi, (ornitin, lizin, arginin, gistidin).
III. Molekulasida bitta amino gurux-Nh2 va ikkita karboksil gurux – Cooh tutgan aminokislotalar. Bunday aminokislotalar monoamino-dikarbon kislotalar deyiladi. Masalan: (asparagin, glutamin kislotlar va ularning amidlari). Ushbu tarkibdagi aminokislotalar eritmalari kislotali muxitga ega b-DI.
Radikalning tabiatiga qarab aminokislotalar alifatik, aromatik, oltingugurtli, gidroksil guruxli, geterotsiklik, toʻyingan va toʻyinmaganga farqlanadi. Aminokislotalar xayot uchun juda zarur boʻlgan oqsil molekulularining tarkiy qismidir. Shuning uchun oqsillar gidrolizlangandi – aminokislotalarga ajraladi.

Slayd 5

Deyarli koʻpchilik oqsillar tarkibiga 25 xil aminokislotalar kiradi. Bulardan 20 tasi barcha oqsillar tarkibida uchraydi. Geterotsiklik prolin va oksiprolin -aminokislotalarda aminokilota fragmenti geterotsikl ichida boʻladi.

Slayd 6

500 Ta fanga maʼlum aminokislotalarning koʻpchiligini 1953 yildan keyin kashf etishgan. Buning sababi mikroorganizmlar, urugʻlar, oʻsimliklar, qoʻziqorinlar, mevalar va xayvonlar suyuqliklaridan yangi antibiotiklar topish vaqtida sintez qilingan. 240 ga yaqin aminokislotalar tabiatda erkin xodla uchraydi, qolganlari moddalar almashinuvining oraliq elimentlari sifatida maʼlum. Fizikaviy xossasiga koʻra aminokislotalar tegishli kislota va asoslardan keskin farq qiladi. Bularning barchasi kristall moddalar, suvda yaxshi eriydi, yuqori suyuqlanish xaroratiga ega; koʻpchiligi shirin taʼmga ega. Bu esa ularning tuzlarga oʻxshash xaraterga ega ekanligini koʻrsatadi.

Slayd 7

Nomenklaturasi

Slayd 8

Radikal tabiatiga qarab aminokislotalar:

Slayd 9

Slayd 10

Slayd 11

Slayd 12

20 L-aminokislot (po biologicheskoy tsennosti)
zamenimiye – glitsin, alanin, asparaginovaya kislota, glutaminovaya kislota, asparagin, glutamin, tsistein, serin, tirozin prolin
nezamenimiye* – valin izoleytsin, leytsin, treonin, metionin, lizin, fenilalanin, triptofan, + arginin, gistidin (u detey)

Slayd 13

Dlya kajdoy Ak sushestvuyet opredelennoye znacheniye rN, nazivayemoye izoelektricheskoy tochkoy (pI), pri kotorom soderjaniye v rastvore bipolyarnogo iona maksimalno.
Dlya neytralnix Ak pI~6 naxoditsya v slabokisloy oblasti.
Dlya kislix Ak pI~3 naxoditsya v silno kisloy srede.
Dlya osnovnix Ak pI~10 naxoditsya v shelochnoy srede.

Slayd 14

Ximicheskiye svoystva Ak
in vitro
a) reaktsii po Nh2-gruppe:
s kislotami;
s galogenalkanami (alkilirovaniye);
s galogenangidridami karbonovix kislot (atsilirovaniye)
b) reaktsii po Soon-gruppe:
s akt. Me, osnovnimi oksidami, osnovaniyami;
so spirtami (eterifikatsiya);
s ammiakom;
dekarboksilirovaniye

Slayd 15

Slayd 16

Kimyoviy xossalari
Barcha aminokislotalar amfoter birikmalar hisoblanadi, ular kislotalik karboksil guruxi xisobiga va asoslik amino gurux xisobiga xossalarini namoyon qiladi. Shuning uchun aminokislotlar kislota va asoslar bilan taʼsirlashadi:
Aminokilotalarning suvli eritmalari bufer eritma xisoblanadi, yaʼni ular ichki tuz xolatida mavjud boʻla oladi:

Slayd 17

Slayd 18

E’tiboringiz uchun rahmat!

Slayd 19

Foydali havolalar

🛒 Barcha taqdimotlar | 📰 Yangiliklar | ℹ️ Biz haqimizda